قبلاً پستی تحت عنوان "اشتباه شایع در استفاده از گایدلاین PRISMA در مرورهای سیستماتیک" در کانال نوشته بودم. بطور خلاصه در آن پست آمده بود که:

بیانیه PRISMA یک گایدلاین گزارش‌دهی برای مرورهای سیستماتیک و متاآنالیزهاست، نه راهنمای طراحی یا اجرای آنها. اشتباه رایج این است که پژوهشگران می‌نویسند مطالعه، متاآنالیز یا جستجوی منابع «بر اساس PRISMA انجام شد»، در حالی‌که PRISMA فقط نحوه گزارش فرایند و نتایج را مشخص می‌کند. برای اجرای مرور سیستماتیک باید از منابعی مانند دستنامه کاکرین یا راهنمای JBI استفاده کرد. همچنین PRISMA-P مخصوص گزارش پروتکل مرورها و PRISMA-S برای گزارش جستجوست، نه انجام آنها. بنابراین عبارت درست این است که مرور «مطابق PRISMA گزارش یا آماده شده است». این خطا در مقالات زیادی دیده می‌شود.

جالب بود که تقریباً همین ایده به تازگی توسط Østengaard و همکارانش بصورت یک مقاله در مجله Cochrane Evidence Synthesis and Methods منتشر شده است. عنوان مقاله:

PRISMA 2020 Is a Reporting Guideline for Systematic Reviews but Is Often Misused to Guide Review Content (Link)

آن‌ها به‌طور تصادفی 200 مرور سیستماتیک منتشر شده بین سال‌های 2021 تا 2024 را که به PRISMA 2020 استناد کرده بودند بررسی کردند. سپس نحوه استفاده از PRISMA را در سه گروه استفاده صحیح، استفاده مبهم و استفاده نادرست طبقه‌بندی کردند.

📊 نتیجه قابل ‌توجه بود:

55.5 درصد مقالات، PRISMA 2020 را خارج از کاربرد اصلی آن استفاده کرده بودند؛ 24 درصد توضیح مبهمی داشتند و فقط 20.5 درصد آن را به‌درستی به‌عنوان یک راهنمای گزارش‌نویسی به کار برده بودند.

نویسندگان قید کرده‌اند که PRISMA 2020 یک Reporting Guideline است، نه یک Methodological Guideline. یعنی به شما می‌گوید چه چیزهایی را درباره مرور سیستماتیک خود گزارش کنید، اما قرار نیست روش جست‌وجو، انتخاب مطالعات، استخراج داده یا ارزیابی ریسک سوگیری را تعیین کند.

در جدول 1 مقاله، مثال‌هایی از استفاده صحیح، مبهم و نادرست آورده شده است.

یک نکته دربارۀ عنوان مقاله:

در عنوان مقاله نوشته شده: Misused to Guide Review Content
به نظرم باید نوشته می‌شد Conduct نه Content!

#systematic_review
#PRISMA
#reporting_guidelines

🆔 @irevidence