وقتی چند نفر از اعضای یک خانواده به سرطان مبتلا می‌شوند، یک پرسش مهم مطرح می‌شود: آیا سرطان از والدین به فرزندان منتقل می‌شود؟
🧬 خودِ سرطان از والدین به فرزندان منتقل نمی‌شود، اما برخی تغییرات ژنتیکی ارثی که خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهند، می‌توانند از والدین به فرزندان منتقل شوند.
🪧 حدود ۵ تا ۱۰ درصد از سرطان‌ها به تغییرات ژنتیکی بیماری‌زایی نسبت داده می‌شوند که از والدین به ارث رسیده‌اند. این تغییرات معمولاً در ژن‌هایی رخ می‌دهند که وظایفی مانند کنترل رشد سلول‌ها و ترمیم آسیب‌های DNA را بر عهده دارند. برای مثال، برخی تغییرات بیماری‌زا در ژن‌های BRCA1 و BRCA2 می‌توانند خطر ابتلا به سرطان پستان، تخمدان و برخی سرطان‌های دیگر را افزایش دهند. بااین‌حال، به ارث بردن چنین تغییری به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست.
📈 در مقابل، بیشتر سرطان‌ها در نتیجه تغییرات ژنتیکی‌ای ایجاد می‌شوند که در طول زندگی و تحت تأثیر عواملی مانند افزایش سن، خطاهای ایجادشده هنگام تقسیم سلولی یا مواجهه با عوامل سرطان‌زا به وجود می‌آیند. این تغییرات که جهش‌های اکتسابی یا سوماتیک نامیده می‌شوند، معمولاً به فرزندان منتقل نمی‌شوند.
اما چرا گاهی سرطان در چند نفر از اعضای یک خانواده دیده می‌شود؟
🗒 سابقه خانوادگی سرطان همیشه به معنای وجود یک زمینه ژنتیکی ارثی نیست. عوامل محیطی و سبک زندگی مشترک میان اعضای خانواده نیز می‌توانند در افزایش خطر ابتلا نقش داشته باشند. بااین‌حال، بروز سرطان در سنین پایین، ابتلای چند عضو خانواده، ابتلای یک فرد به چند سرطان مستقل یا تکرار برخی انواع سرطان در چند نسل می‌تواند نشانه‌ای برای بررسی احتمال وجود یک زمینه ژنتیکی ارثی باشد.
در چنین شرایطی، مشاوره ژنتیک و در صورت نیاز، انجام آزمایش‌های ژنتیکی می‌تواند به شناسایی زمینه ژنتیکی ارثیِ افزایش‌دهنده خطر سرطان و انتخاب برنامه مناسب برای غربالگری و تشخیص زودهنگام کمک کند.
🔖 شناخت زمینه ژنتیکی سرطان تنها برای فرد مبتلا اهمیت ندارد؛ در برخی موارد، این اطلاعات می‌تواند به سایر اعضای خانواده نیز کمک کند تا خطر احتمالی خود را بهتر بشناسند و درباره مراقبت از سلامت و غربالگری، آگاهانه‌تر تصمیم بگیرند.
به نظر شما چرا ممکن است چند نفر از اعضای یک خانواده به سرطان مشابه مبتلا شوند، حتی اگر هیچ تغییر ژنتیکی ارثیِ شناخته‌شده‌ای در خانواده وجود نداشته باشد؟
📥 منابع:
Cancer cancer nature
✍🏻 نویسندگان: زهراحافظی، فائزه یحیایی، تینا تاجیک
📍Instagram | Linkedin | Support
─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران
─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy