به یاد پروفسور هرمز شمس در نخستین سالگرد درگذشت ایشان

استاد نامدار چشم‌پزشکی ایران و دارنده بالاترین نشان علمی بین‌المللی بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور علیرضا یلدا در دانش پزشکی

یک سال از خاموشی زنده‌یاد پروفسور هرمز شمس می‌گذرد؛ استادی از تبار بزرگانی که پزشکی برای آنان تنها یک پیشه نبود، بلکه پیمانی بود با دانش، راستی، اخلاق و خدمت به انسان.

پروفسور هرمز شمس، فرزند زنده‌یاد پروفسور محمدقلی شمس، از بنیان‌گذاران چشم‌پزشکی نوین ایران، در خاندانی بالید که نام آن با تاریخ چشم‌پزشکی معاصر ایران درآمیخته است. با این همه، جایگاه علمی او تنها وامدار نام بلند خاندان شمس نبود؛ خود نیز با دهه‌ها آموزش، پژوهش، درمان و پرورش شاگردان، فصلی مستقل و ماندگار بر دفتر پزشکی ایران افزود.

اما برای من، ارزش استاد هرمز شمس تنها در جایگاه دانشگاهی، شمار نوشته‌های علمی یا آوازه تخصصی ایشان خلاصه نمی‌شود. آنچه از چنین استادانی در جان و یاد انسان باقی می‌ماند، شیوه زیستن در جامه پزشکی است؛ دانشمندی بی‌هیاهو، استادی آراسته به فروتنی، پزشکی پایبند به حرمت بیمار و انسانی دلبسته به میهن و جامعه علمی خویش.

آنچه از آشنایی و دیدار با استاد شمس در یاد من مانده، بیش از هر چیز، آمیزه‌ای دلنشین از وقار، فروتنی، فرهیختگی و منش والای دانشگاهی است. او از نسلی بود که «استاد بودن» را نه با عنوان و جایگاه، بلکه با رفتار و کردار خویش معنا می‌کرد؛ نسلی که بزرگی‌اش نیازمند بازگویی نبود و حضور آرام و متینش خود گویای جایگاه والای او بود.

یکی از ویژگی‌های ارجمند استاد شمس، وفاداری به ایران و جامعه پزشکی این سرزمین بود. پس از سال‌ها دانش‌اندوزی در مراکز علمی برجسته جهان، به ایران بازگشت تا دانش و تجربه خویش را در خدمت بیماران و آموزش نسل‌های آینده قرار دهد. حتی پس از پایان رسمی دوران دانشگاهی نیز رشته پیوند او با دانش، پزشکی و آموزش گسسته نشد.

افتخار داشتم که در سال ۱۳۹۴ خورشیدی در چارچوب فعالیت‌های بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور علیرضا یلدا در دانش پزشکی، از یک عمر کوشش علمی، آموزشی و انسانی این استاد فرهیخته، با اعطای بالاترین نشان علمی بین‌المللی بنیاد قدردانی شود.

برای من، آن آیین تنها بزرگداشت یک استاد و اهدای یک نشان نبود؛ بلکه ادای دین و احترام به نسلی از پزشکان و استادان ایران بود که بی‌هیاهو، پایه‌های پزشکی نوین این سرزمین را استوار ساختند و حاصل یک عمر دانش و تجربه خویش را سخاوتمندانه به نسل‌های پس از خود سپردند.

اکنون، در نخستین سالگرد درگذشت ایشان، بیش از پیش باور دارم که مرگ، پایان زندگی یک استاد راستین نیست. استاد در شاگردانی که پرورده است ادامه می‌یابد؛ در بیماری که به یاری دانش او بار دیگر روشنایی جهان را می‌بیند؛ در پژوهشی که راهی تازه می‌گشاید؛ و در اندیشه و منشی که از نسلی به نسل دیگر سپرده می‌شود.

تاریخ پزشکی ایران تنها تاریخ دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها، کتاب‌ها و دستاوردهای علمی نیست؛ تاریخ انسان‌هایی است که به دانش جان بخشیده‌اند و به پزشکی معنای انسانی داده‌اند.

پروفسور هرمز شمس، بی‌گمان، یکی از این چهره‌های ماندگار بود.

در نخستین سالگرد درگذشت این استاد فرهیخته، با ژرف‌ترین احترام در برابر یک عمر دانش‌اندوزی، دانش‌گستری، آموزش، درمان و خدمت به انسان سر فرود می‌آورم و یاد و نام بلندش را گرامی می‌دارم.

استادان بزرگ از میان ما می‌روند،
اما روشنایی دانشی که افروخته‌اند و بذر انسانیتی که کاشته‌اند،
در جان و اندیشه نسل‌های پس از آنان ماندگار می‌ماند.

یاد زنده‌یاد پروفسور هرمز شمس گرامی،
نامش ماندگار و راه علمی و انسانی‌اش پررهرو باد.

به نمایندگی از
بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور علیرضا یلدا در دانش پزشکی و
آکادمی پزشکان و دندانپزشکان ایرانی در آلمان

پروفسور دکتر علیرضا رنجبر
۲۶ مرداد ۱۴۰۵ خورشیدی، ۱۷ اگوست ۲۰۲۶ میلادی
بُن، آلمان


بنیاد مکتب پروفسور یلدا:
@ipyaf