Институт прикладной семиотики АН РТ

Академия наук РТ показывает цифровые проекты на выставке в рамках форума Kazan Digital Week – 2025

Kazan Digital Week – 2025 проходит с 17 по 19 сентября в «Казань Экспо».

В павильоне А2 работает стенд АН РТ, где посетители выставки могут познакомиться с проектами в сфере цифровых финансов, гуманитарной и других областях.

✅ TatCoin
Модель привлечения исламских финансов на базе блокчейна для размещения на дружественных зарубежных платформах

✅ ГИС «Культурное наследие Татарстана и татарского народа»
Система с археологическими, этнографическими и лингвистическими материалами об историко-культурных памятниках

✅ Электронный фонд словарей TATZET
База из 56 словарей современного татарского языка

✅ Онлайн-энциклопедия Tatarica
Более 20 тысяч материалов по истории, науке и культуре Республики Татарстан

✅ Портал TurkTEL
Исследовательский инструмент по тюркским языкам с тремя уровнями представления данных, поддерживающий прикладные задачи обработки языка и образовательное применение

✅ Agentic AI
Сервис для беспилотной навигации и 3D-сканирования с помощью семантических команд без GPS и координат

✅ «3D-реконструкция»
Сервис для 3D-сканирования и стилизации пространств с бесшовной интеграции изображений в интерактивное 3D-пространство

✅ GigaChat и Kandinsky
Цифровые сервисы «Сбера» для сохранения культурного наследия

✅ «Интеллектуальное проектирование дорог»
Проект научно-образовательного центра «Цифровые дороги» КГАСУ для генеративного проектирования дорог, дорожной телеметрии, подбора дорожно-строительных материалов.

Вчера стенд посетил Раис РТ Рустам Минниханов. Здесь также проходит научный лекторий.

Место: павильон А2, стенд 9.3
Время: 17 – 19 сентября, 9:00 – 18:00

Казанда Tatar.Бу Хакатоны тәмамланды. Нәтиҗәләр

Tatar.Бу Хакатоны татар телен һәм мәдәниятен үстерүдә инновацион IT-проектлар булдыруны максат итеп куя. Быел ул алтынчы тапкыр үткәрелде. Катнашучылар өч тректа ярышты:

✅ Милли уеннар
✅ Интерактив уку-укыту
✅ Заманча контент

Быелгы ярышта 27 команда катнашты — кече лигада 7, өлкән лигада 20 такым, барлыгы 103 катнашучы. Нәтиҗәләр түбәндәгечә:

❇️ Кече лига (7-11 сыйныф укучылары)

1 урын — SaKaK
КФУ каршындагы IT лицей (Казан)

Татар телен өйрәнү өчен мобиль кушымта: сүзләр өйрәнү, әйтелешне тикшерү, квизлар һәм нейрочелтәр ярдәмендә көн саен диктант функциясе.

2 урын — TELLEM
7нче лицей-интернат (Казан)

AI-first принцибына нигезләнгән интерактив кушымта: курслар, геймификация һәм ясалма интеллектка нигезләнгән чат-бот. Ул татар телен нәтиҗәле өйрәнү өчен реаль тел мохитен симуляцияли.

3 урын — Тики
98нче мәктәп (Казан)

Сабантуй бәйрәмендә маҗаралар турында 2D-новелла. Өч мини-уен, сюжет сайлау һәм төп максат — ябык манарага керү.

❇️ Өлкән лига (көллият һәм югары уку йорты студентлары)

1 урын — IT-AUL
Үзәк университет (Мәскәү), МИСИС (Мәскәү), КФУ (Казан)

VibeTel — Татар телен контекст нигезендә өйрәнү өчен мобиль кушымта. Кулланучы объектны фотога төшерә һәм шунда ук аның тасвирлау тәрҗемәсен ала, бу сүзне визуаль образ белән бәйли һәм истә калдыруны җиңеләйтә.

2 урын — Кайнар Сәлам Team
ИТИС КФУ (Казан)

Кушымта ярдәмендә бала рус телендә әкият укый, анда татар сүзләре кертелгән. Сүзләргә басып әйтелешен ишетеп, тәрҗемәсен карарга була, бу баланы телне куллануга күнектерә.

3 урын — Tomato Yulia
ИТИС КФУ (Казан)

Геймификация аша татар телен өйрәнү өчен сайт: шәхси кабинет, баллар системасы һәм ясалма интеллект ярдәмендә көн саен бирелгән биремнәр, бу тел өйрәнүне тагы да кызыклырак итә.

Җиңүчеләрне котлыйбыз! 👏

Tatar.Бу хакатоны Татарстан Фәннәр академиясе, Гамәли семиотика институты, «Сәләт» оешмасы тарафыннан ТР хөкүмәте, Дәүләт идарәсен дигитал үстерү, мәгълүмати технологияләр һәм элемтә министрлыгы, Яшьләр эшләре министрлыгы ярдәме белән Kazan Digital Week халыкара форумы кысаларында оештырыла.

Чараның төп максатларының берсе — күренекле галим Рәис Бохараевны искә алу.

Рәис Бохараев (1929-2009) — информатика һәм исәпләү техникасы, кибернетика, ясалма интеллект өлкәсен үстерүгә, татар теленә ярдәм технологияләрен эшләүгә һәм яшьләр арасында бу фәнни өлкәләр турында белем таратуга зур өлеш керткән галим. Техник һәм физика-математика фәннәре докторы, Казан университеты профессоры, Ясалма интеллект лабораториясенең фәнни җитәкчесе. ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институты шул лабораториядән үсеп чыкты.

#хакатон #татар_бу_хакатон

TatSoft | @ipsanrt

Казанда Tatar.Бу Хакатоны башланды

Ярыш татар телен һәм мәдәниятен үстерү юнәлешендә инновацион IT-проектлар булдыруны максат итеп куя. Анда мәктәп укучылары (7–11 сыйныф), югары уку йортлары һәм көллият студентлары (1–5 курс) катнаша.

Чараны Татарстан рәисе ярдәмчесе, Алдынгылар хәрәкәтенең республика бүлеге җитәкчесе Тимур Сөләйманов, ТР дәүләт идарәсен цифрлаштыру, мәгълүмати технологияләр һәм элемтә министры Айрат Хәйруллин, ТР Фәннәр академиясе президенты Рифкат Миңнеханов ачып җибәрде.

Белешмә. Бохараев исемендәге Tatar.Бу Хакатоны инде алтынчы ел рәттән сәләтле балаларны һәм яшьләрне бергә туплап, аларга IT өлкәсендә үсү, татар теленә һәм мәдәниятенә багышланган проектларны тормышка ашыру өчен шартлар тудыра. Шушы вакыт эчендә 125 проект эшләнде, аларда 500дән артык мәктәп укучысы һәм студент катнашты.

Быелгы ярышта 27 такым катнаша — өлкән лигада 20, кече лигада 7 такым. Казан, Әлмәт, Чаллы, Иннополис, Уфа, Мәскәү һәм Петербурдан барлыгы 202 гариза килде, шулардан 104 катнашучы сайлап алынды.

Хакатон өч төп юнәлешкә багышланган проектлар эшләүне күздә тота:

✅ Геймификация һәм иммерсив укыту
✅ Заманча белем бирү платформалары
✅ Ясалма интеллектка нигезләнгән контент тудыру әсбаплары

Чара Kazan Digital Week халыкара форумы алдыннан Kazan Digital Legends хакатоннар марафоны кысаларында уза.

Оештыручылар: ТР Фәннәр академиясе, «Сәләт» фонды һәм яшьләр үзәге, КФУның Филология һәм мәдәниятара багланышлар институты, ТР хөкүмәте да ярдәм күрсәтә.

Ярыш 14 сентябрьгә кадәр дәвам итә, ул көнне проектларны яклау финалы һәм җиңүчеләрне бүләкләү булачак.

✳️ Бүләкләү фонды — 600 000 ₽. Җиңүчеләр ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институтында стажировка уза алачак.

Чараның төп максатларының берсе — күренекле галим Рәис Бохараевны искә алу.

Белешмә. Рәис Бохараев (1929-2009) — информатика һәм исәпләү техникасы, кибернетика, ясалма интеллект өлкәсен үстерүгә, татар теленә ярдәм технологияләрен эшләүгә һәм яшьләр арасында бу фәнни өлкәләр турында белем таратуга зур өлеш керткән галим. Техник һәм физика-математика фәннәре докторы, Казан университеты профессоры, Ясалма интеллект лабораториясенең фәнни җитәкчесе. ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институтында шул лабораториядән үсеп чыкты.

#хакатон #татар_бу_хакатон

TatSoft | @ipsanrt

Институт прикладной семиотики АН РТ pinned «Программные разработки Института прикладной семиотики: 1. Tatsoft боты 2. Русско-татарский машинный переводчик Татсофт ❓Подробнее 3. Веб-сервис распознавания и синтеза татарской речи Татар Спич 4. Национальный корпус татарского языка Туган тел…»

Институт прикладной семиотики АН РТ pinned a photo

Исегезгә төшерәбез, бу атнада Tatar.Бу хакатоны уза

❇️ 12-14 сентябрь Казанда Tatar.Бу хакатоны уза. Төрле төбәкләрдән йөздән артык мәктәп укучысы һәм студентлар заманча технология һәм милли мираска караган IT-продуктлар эшләп ярышачак. Бер уңайдан алар остазлар ярдәмендә такымнарда эшләп, тәҗрибә дә туплый алачак.

Әлеге чара Kazan Digital Legends 2025 хакатоннар сериясе кысаларында уздырыла. Аның төп максатларының берсе — күренекле галим Рәис Бохараевны искә алу.

✳️ Бүләкләү фонды — 600 000 ₽. Җиңүчеләр Kazan Digital Week форумында үз проектларын тәкъдим итә алачак, шулай ук ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институтында стажировка уза алачак.

Белешмә. Рәис Бохараев (1929-2009) — информатика һәм исәпләү техникасы, кибернетика, ясалма интеллект өлкәсен үстерүгә, татар теленә ярдәм технологияләрен эшләүгә һәм яшьләр арасында бу фәнни өлкәләр турында белем таратуга зур өлеш керткән галим. Техник һәм физика-математика фәннәре докторы, Казан университеты профессоры, Ясалма интеллект лабораториясенең фәнни җитәкчесе. ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институты шул лабораториядән үсеп чыкты.

#хакатон #татар_бу_хакатон

TatSoft | @ipsanrt

Омоним бәйгесе нәтиҗәләре

Омоним бәйгесе тәмам, хөрмәтле укучылар. Нәтиҗәләр мондый:

🥇Иң оста омонимчы дип иң актив укучыларыбызның берсе — Rayshania Gazi табылды. Ул безгә 64 омоним табып җибәрде! 😮 Искиткеч нәтиҗә! Тәбриклибез! 🌹

🥈Икенче урында тагын бер актив укучыбыз — Алина (28 омоним). Бу да күркәм нәтиҗә! Исегезгә төшерәбез, Республика көнендә үткәрелгән бәйгедә ул Иң оста сүз төзүче дип табылган иде. Тәбриклибез! 🌷

🥉Өченче урында берьюлы ике укучыбыз — Руфина Галиева (19 омоним) һәм Andrey Yakovlev (11 омоним). Афәрин! Тәбрик итәбез! 💐💐

🏅Бәйгедә катнашкан тагын ике укучыбыз — Musa Vildanov (4 омоним) һәм Фания (2 омоним) — сезгә дә безнең кайнар тәбрикләр! 🌹🌹

Искәрмә. Омонимнар кабатланган очракта, алдарак җибәрелгәне исәпкә алынды.

Бәйгедә катнашкан барлык укучыларыбызга да рәхмәтебезне белдерәбез!👏

#гаҗәеп_татар_теле #омоним_бәйгесе

TatSoft | @ipsanrt

Гаҗәеп татар теле. Омоним бәйгесе

Көзгә кердек. Гаҗәеп татар теле шәлкемендә бүген омонимия күренешенә тукталып, чираттагы бәйге тәкъдим итәбез, хөрмәтле укучылар!

Белешмә. Омонимия — бер үк язылышлы, әмма мәгънәләре төрле булган сүзләр күренеше.

Мисал өчен: көзге (осенний) һәм көзге (зеркало)

❓Сорау: Ә сез нинди омонимнар беләсез?

Җавапларны шушы постка коммент итеп языгыз.

Бәйге кагыйдәләре:

◾️Сүзләрнең мәгънәсен дә язуыгыз сорала
◾️Бер үк омоним кабатланса, алдарак җибәрелгәне исәпкә алына
◾️Бәйге бер тәүлек дәвам итә
◾️Иң күп омоним тапкан укучы Иң оста омонимчы дип табылачак

#гаҗәеп_татар_теле #омоним_бәйгесе

TatSoft | @ipsanrt

📢 Игътибар! Tatar.Бу хакатонына теркәлү вакыты чыга — 3 сентябрьгә кадәр теркәлеп өлгер!

Теркәлү ике адымнан тора:

1️⃣ Һәр катнашучы бу биткә кереп гариза җибәрә

2️⃣ Һәр такым (команда) бу платформада теркәлә

➡️ Такымны теркәгәндә нәрсәләр искә алына:
— Трек проблематикасын аңлау дәрәҗәсе
— Такым әгъзаларының тәҗрибәсе

👨‍🏫 Үзеңә такым эзләсәң, аны безнең чатка кереп таба аласың.

🔄 Дедлайн: 03.09 23:59

4-6 сентябрь — сайлап алу
12-14 сентябрь — хакатон уза
17-19 сентябрь — җиңүчеләр KDW форумында катнаша

Әлеге чараның төп максатларының берсе — күренекле галим Рәис Бохараевны искә алу.

Белешмә. Рәис Бохараев (1929-2009) — информатика һәм исәпләү техникасы, кибернетика, ясалма интеллект өлкәсен үстерүгә, татар теленә ярдәм технологияләрен эшләүгә һәм яшьләр арасында бу фәнни өлкәләр турында белем таратуга зур өлеш керткән галим. Техник һәм физика-математика фәннәре докторы, Казан университеты профессоры, Ясалма интеллект лабораториясенең фәнни җитәкчесе. ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институты шул лабораториядән үсеп чыкты.

#хакатон #татар_бу_хакатон

TatSoft | @ipsanrt