مُداخِلات

🔹خودمان برای خودمان تصمیم می‌گیریم

🔸شکل‌های جایگزین و آلترناتیو سازماندهی زندگی اقتصادی، برای فراروی از ساختارهای سرمایه‌دارانه اهمیتی اساسی دارند. یکی از این شکل‌ها که ازقضا پیوندی هم با خود این ساختارها دارد اما عملا ابزارهایی برای فرارفتن از آن‌ها در اختیار ما می‌گذارد، #تعاونی‌های_کارگری هستند.
🔸در جلسه اخیر مؤسسه #رخداد_تازه پس از نمایش فیلم #تسخیر اثر #نائومی_کلاین و آوی لوییس، کوتاه، درباره مسأله تعاونی‌های کارگری و اهمیت‌شان حرف زدم. در بخش پرسش‌وپاسخ بحث‌ها سمت‌وسوی جدلی جذاب‌تری به خود گرفت.

@interventions

🔹قدرت کارگران و سه‌جانبه‌گرایی

🔸این یادداشت در آغاز زمستان سال ۹۴، کمی بیش از چهار سال پیش، در #پروبلماتیکا منتشر شد. در این یادداشت می‌خواستم نشان دهم که قدرت واقعی #کارگران، آیا در اتاقی قرار دارد که سرنوشت #حداقل_دستمزد سال بعدشان در آن رقم می‌خورد یا در جایی دیگر است؟
از آن زمان تا امروز عملا هیچ چیزی در میدانی که می‌خواستم توصیف‌اش کنم تغییر نکرده به همین دلیل می‌توانم این یادداشت را بدون هیچ تغییری اینجا بازنشر کنم.
@interventions

http://problematicaa.com/minimumwagelaborpower/

۷ اسفند، زادروز استاد #بهمن_رجبی نوازنده و معلم بزرگ تنبک خجسته باد.

@honariadabiparnian

به مناسبت زادروز داروین و روز جهانی که به نام او نامگذاری شده، بد نیست دوباره این قطعه موسیقی زیبا را که نقیضه‌ای بر آوازهای کلیسایی است، بشنویم و حظ ببریم و کمی لبخند بزنیم.

🔴🔴🔴 «رخداد تازۀ مستند» در هفتاد و ششمین نشست پژوهشی خود برگزار می‌کند:

یکشنبه بیست و هفتم بهمن ماه، ساعت 18
دومین نشست از سلسله نشست‌های «جنبش‌های اجتماعی»: «جنبش کارگری»

🔵 نمایش فیلم «تسخیر»(The Take)(2004) ساخته نائومی کلاین و آوی لوئیس- مدت‌زمان: 87 دقیقه

🔵 ارائه بحث «خودمان می سازیم: کنترل کارگری؛ بغرنج اما ممکن» توسط «روزبه آقاجری» جامعه‌شناس و پژوهشگر اجتماعی -مدت زمان: 30 دقیقه

🔵 گفتگو با مخاطبان

مستند «تسخیر (Take)» اثر نائومی کلاین و آوی لوییس داستان تلاش کارگران آرژانتینی برای دگرگونی در ساختارهای تاریخاًمعیَّن مدیریت فرایند تولید است؛ چیزی که دگرگونی در سلسله‌مراتب و بازیگران آنْ تابوی نظام سرمایه است. در این مستند او می‌کوشد تسخیر و به‌حرکت‌درآوردن دوباره چرخ تولید کارخانه را به دست خود کارگران به تصویر بکشد و آن را چونان بدیلی طرح می‌کند که می‌کند سهمی ویژه در مدیریت فرایندهای تولید داشته باشد. اینکه خود کارگران بتوانند بر فرایند تولید نظارت و آن را مدیریت کنند، یکی از مسائل چالش‌برانگیز از سده‌ی نوزدهم تا امروز است. هر چند تلاش‌هایی برای تحقق آن انجام شده اما به‌سختی می‌توان از نمونه‌های بزرگ، مداوم و به‌تمامی موفق نام برد. شاید بتوان تنها از تعاونی کارگری موندراگون اسم برد که توانسته تولیدات خود را حتا به به جاهای دیگر به‌اصطلاح صادر کند. به هر حال، موضوع کنترل کارگری بر تولید صنعتی و مدیریت فرایند تولید از آن جنبه‌های جذاب و شورانگیز فعالیت‌های جمعی کارگران بوده است. مسأله صرفاً این نیست که به‌شکلی مشارکت کارگران در فرایند تولید افزایش یابد ـ که این، خود، اهمیتی فوق‌العاده دارد ـ بلکه موضوع این است که خودیاری مشارکتی کارگری به رسمیت شناخته شود و جدی گرفته شود و چونان آلترناتیوی برای فرایندهای سرمایه‌دارانه‌ی تولید به میان آید.

-نشست هفتاد و ششم، مطابق روال نشست‌های اخیر، نمایش فیلم همراه با ارائه بحث انتقادی-کارشناسی خواهد بود
- فیلم با زیرنویس فارسی نمایش داده خواهد شد
-محل برگزاری این نشست پروژه‌های نیومدیا به آدرس زیر و ورودیه آن ده هزار تومان است: تهران، خیابان کریم‌خان، خردمند شمالی، اعرابی سه، شماره سه
-برای رزرو صندلی لطفاً به‌صورت مستقیم یا از طریق تلگرام پیغام دهید:
۰۹۰۳۲۰۲۱۹۳۱(مسعود مشایخی)

حامیان رخداد تازۀ مستند:
- دفتر معماری استودیو 12
- جامعه نیومدیا
- استودیو رآ

https://t.me/joinchat/BuJNET8-p2KbQpnF_04LVw

جامعه‌شناس و اقتصادسیاسی‌دان بریتانیایی #اندرو_سایر و یکی از کسانی که سهمی قابل توجه در بسط نظری و تجربی #رئالیسم_انتقادی دارد، در این گفت‌وگو با برنامه «زیرزمین» شبکه #روسیه_امروز از کتابش می‌گوید. کتابی با عنوان «چرا از عهده ثروت‌مندشدن بر نمی‌آییم» (why we can't afford the rich) که مباحث مهم نابرابری می‌پردازد. او در این مصاحبه به پرسش‌های مشهوری مثل اینکه آیا ثروتمندان شغل ایجاد می‌کنند، آیا آن‌ها با پرداخت مالیات به ما کمک می‌کنند که مثلا برنامه‌های درمانی را پیش ببریم و مانند آن پاسخ می‌دهد. او از نظام اقتصادی‌سیاسی‌ای ناعادلانه و کژکارکرد سخن می‌گوید.
دو کتاب جذاب دیگر او یکی «چرا چیزها برای مردم اهمیت دارند» (Why Things Matter to People) و دیگری «اهمیت اخلاقی طبقه» (The Moral Significance of Class) نام دارند. البته ما در ایران بیشتر او را از ترجمه‌ی خسته‌ی #عماد_افروغ از کتاب او با عنوان «روش در علوم اجتماعی (رویکرد رئالیستی)» می‌شناسیم.


https://www.youtube.com/watch?v=4ZLKTkJ4f4k

عقلانیت علم؛ از تجربه‌گرایی تا فازی‌محوری
نقد و بررسی کتاب عقلانیت دانش علمی؛ روش‌شناسی انتقادی نوشته علی ساعی

✍🏼روزبه آقاجری

نوشتن درباره‌ی یک کتاب ـ آن هم کتابی که داعیه بررسی مفهومی بنیادی را در گستره‌ای قابل توجه دارد ـ دربردارنده‌ی این مخاطره است که غرق‌شدن در شرح‌وتوضیح آن به وانهادن موضع نقادانه نسبت به آن بینجامد یا مجال اندک بررسی آن، نتواند حق مطلب را نسبت به آن ادا کند. این، وضعیتی بود که در برخورد با کتاب عقلانیت دانش علمی؛ روش‌شناسی انتقادی نوشته علی ساعی با آن مواجه شدم؛ کتابی که از یک سو، سویه‌ی آموزشی و گام‌به‌گام آن، از آن اثری مشخصاً درسی ساخته و از سوی دیگر، همین ویژگی باعث شده است که نویسنده در برخی نقاط به فشرده‌نویسی یا حتا فروکاهی برخی مباحث رو بیاورد، هر چند فروکاهی مورد نظر به‌شیوه‌ای آگاهانه صورت گرفته باشد.

مواجهه نظری با کتاب ساعی این دوگانگی را پیش می‌آورد که آیا یک شرح ساده از آن کفایت می‌کند یا می‌توان در جاهایی وارد مجادله نظری با نویسنده شد و سمت‌وسویی انتقادی به کار داد. انتخاب اولی، نتیجه‌ی نهایی را بدل به بازگویی صرف مباحث کتاب می‌کند و تنها تحشیه‌ای بر آن به حساب می‌آید و انتخاب دومی، ممکن است به شرح دل‌به‌خواهانه و گزینشی مباحث کتاب به نفع نقد برخی مباحث آن بینجامد. اولی، خطر تکرار را در بر دارد و دومی خطر تقلیل را. در این نوشته تلاش کردم به هیچ یک از این دو راه محدود نشوم. کوشیده‌ام که نقد این کتاب هم دربردارنده‌ی شرحی منصفانه از مباحث آن و هم انتقاد‌هایی روشن و جدی درباره‌ی آن باشد. به‌هر‌روی تنها خواننده این متن و خود کتاب می‌تواند داوری‌ای درست درباره‌ی روایت و نقد من داشته باشد.

برای خواندن متن کامل به آدرس زیر بروید:
http://problematicaa.com/the-rationality-of-scientific-knowledge/
آدرس عضویت در تلگرام پروبلماتیکا:
https://t.me/problematica

سایت #وینش امروز پرونده‌ای درباره‌ی #نئولیبرالیسم منتشر کرد. معرفی کتاب کوتاهی درباره «تاریخ مختصر نئولیبرالیسم» #دیوید_هاروی نوشتم، البته با توجه به مسائل امروزمان. به نظرم بد نیست هر چند ممکن است موضوعات مطرح‌شده در این متن، برای کندوکاوگران مباحث نئولیبرالیسم، تازگی چندانی نداشته باشد. به هر حال امیدوارم توانسته باشم نمایی کلی از کتاب داده باشم.

@interventions

https://bit.ly/36amvIE

امپراتوری دروغ

محمدرضا کلاهی

▫️بعد از سه روز انکار، نیروی مسلح ایران امروز اعلام کرد هواپیما با موشک پدافند خودی سرنگون شده است. همه می‌پرسند آیا اگر پای نیروهای خارجی در میان نبود، ممکن بود هیچ‌گاه این اعتراف صورت گیرد؟

▫️آیاچیزی هول‌ناک‌تر از جان ۱۸۰ نفر بی‌گناه هست؟ بله، دروغ و پنهان‌کاری؛ و هول‌ناک‌تر از آن دروغ و پنهان‌کاری سیستماتیک. دروغِ فردی و پنهان‌کاری شخصی گناهی بزرگ است. اما فاجعه آن‌جا است که مجموعه‌ای از سازوکارها
تدوین و طراحی شده باشند که به طور نظام‌مند دروغ بگویند و پنهانکاری کنند.

▫️حتماً مجازاتی برای عامل اشتباه انسانی در سرنگونی هواپیما درنظر گرفته می‌شود. اما عامل‌های پنهان‌کاری و دروغ در این سه روزچه؟ زجرآور آن‌جا است که کسی که عامل اشتباه انسانی را تنبیه خواهد کرد، همان سازمان دروغ است.

▫️البته ایرادی ندارد. انسان خطاکار است. می‌توان به آینده امیداور بود. حتماً در سال‌های آینده سازوکارهای مهندسی تشخیص هدف، دقیق‌تر می‌شوند. حتماً سیستم‌های آفند و پدافند کارآمدتری خواهیم داشت که اهداف را درست‌تر تشخیص می‌دهند و آدم‌های بیشتری را با دقت بالاتری، به درستی، نه به اشتباه، خواهند کشت.
اما فاجعه‌ی بزرگ‌تر آن‌جا است که به موازات همه‌ی این‌ها، سیستم پنهانکاری و دروغ هم بهبود خواهد یافت. در آینده دستگاه‌ها با دقت و ظرافت بیش‌تری هم دروغ خواهند گفت و با دقت بیش‌تری حقیقت را پنهان خواهند کرد. حتماً در آینده حقایق بیش‌تری را می‌توان پنهان کرد. در سال‌های آینده، اگر کشتار مشابهی، به درست یا به اشتباه، رخ دهد، به نحوی کارآمدتر می‌توان حقیقت را پوشاند و واقعیت را واژگون نشان داد. امپراتوری دروغ، قلمرو خود را گسترش خواهد داد.

▫️در پرتو این اتفاق، حوادث تاریخی، با سماجت دربرابر چشمان من رژه می‌روند تا دوباره دیده شوند و دوباره خوانده شوند: در همه‌ی رخدادهایی که در سالیان گذشته من را و جامعه‌ی من را متأثر کرده است کدام‌ها واقعی و کدام‌ها غیرواقعی بوده‌اند؟ کدام وقایعی که امروز در اطراف من می‌گذرد واقعی است؟ آرمان‌های من، عشق‌هام، هدف‌هام، «خودم»... چه چیزی واقعیت دارد؟ خود «من» آیا واقعیت دارم یا توهمی بیش نیستم؟

▫️آینده، رو به سوی دروغ بیشتر دارد و به حقیقتِ اکنون وگذشته اعتمادی نیست. با این دروغ نظام‌مند، آینده و اکنون و گذشته پوچ شد و به هوا رفت. در امپراتوری دروغ، چیزی از جامعه، از اخلاق و از انسان باقی نخواهد ماند.

@mohammadrezakolahi

معادلات و تناقضات رویای ایرانی

🔸نسخه کامل یادداشتی را که برای پرونده #رویای_ایرانی در ویژه‌نامه ماهیانه روزنامه ایران داده بودم، در این‌جا می‌گذارم. در این یادداشت به این موضوع پرداخته‌ام که چگونه می‌توان از رویای ایرانی حرف زد یا شرایط امکان سخن‌گفتن از رویای ایرانی چه می‌تواند باشد.

@interventions

https://bit.ly/2tVKpu5

یادداشت خواندنی #عباس_کاظمی را هم در شماره اخیر اندیشه پویا ببینید. مفهوم #پادرهوایی مقوله قابل توجهی است. متأسفانه نتوانستم نسخه پی‌دی‌اف اش را گیر بیاورم.

@interventions

یادداشت خواندنی #محسن_گودرزی از استادان برجسته علوم اجتماعی درباره شکل‌گیری #شهروند_عاصی و شرایط اجتماعی کنونی و آینده نزدیک.

برگرفته از کانال مهدی سلیمانیه @Inkojaa


@interventions

اگر تغییری در وضعیت اینترنت پیش آمد و یک الف بر آن نشست، بر می‌گردم به مسیر قدیمی در وبلاگ. البته باید ببینیم چه پیش می‌آید.

@interventions

http://class-society-question.mihanblog.com/

بحران اقلیمی، توافق سبز و سرمایه‌داری

✍🏼 مصاحبه با جان بلامی‌فاستر، مصاحبه‌کننده: وائوس ترین‌تافیلو / ترجمۀ روزبه آقاجری

...سرمایه‌داری صرفا یک نظام نیست بلکه نظامی از روابط اجتماعی و فرایند‌های اجتماعی‌سوخت‌وسازانه است و ما باید بسیاری از این روابط و فرایندها را که به ‌شکلی ریشه‌ای از آن برآمده و مشخصا به اضطرار اکولوژیک کنونی مربوط‌ هستند. در یک بازه‌ زمانی‌ طولانی، ما بدون شک به یک انقلاب اجتماعی و اکولوژیکی تمام‌عیار و فراروی از روابط سرمایه‌دارانه تولید کنونی نیاز داریم. اما در وضع فعلی، در شرایط اضطراری قرار داریم و اولویت، خلاص ‌شدن از شر سوخت‌های فسیلی است که دربردارنده ویرانی آن‌ چیزی است که «سرمایه فسیلی» خوانده می‌شود. هدف اجتناب از آن چیزی است که دانشمندان سامانه زمین آن را «زمین گرمخانه» می‌خوانند؛ لحظه‌ای که در آن، تغییرات اقلیمی فاجعه‌بار ممکن است برای دهه‌‌ها تثبیت و برگشت‌ناپذیر شوند.

ما تحت تاثیر برخی جنبه‌ها از طرح نماینده کورتز یعنی نیودیل سبز قرار گرفتم. او برای بسیجی عمومی فراخوان می‌دهد که به‌شدت ضروری است و به اشکال نوآورانه همه را به تامین مالی فرامی‌خواند، مانند شبکه‌ای از بانک‌های عمومی که مستقیما در آن سرمایه‌گذاری کنند، درست مانند همان کاری که در زمان «نیودیل روزولت» انجام شد و مالیات‌های سنگین‌تری از ثروتمندان و شرکت‌ها دریافت شود چنانکه پیش‌تر در ایالات متحده انجام شده بود. عواید این کار باید برای تامین مالی طراحی چرخشی بزرگ به سمت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی استفاده شود. او اینها را به مسائل اجتماعی نیز پیوند می‌دهد...


برای خواندن متن کامل به آدرس زیر بروید:
http://problematicaa.com/a-green-new-deal-is-the-first-step-toward-an-eco-revolution/
آدرس عضویت در تلگرام پروبلماتیکا:
https://t.me/problematica

امروز روز جهانی #مهاجران و #مهاجرت است؛ موضوعی سهل و ممتنع که ابعاد پیچیده‌ای دارد. یکی از کتاب‌هایی که به‌دقت و از طریق مطالعات تجربی و تحلیل‌های نظری خواندنی این پیچیدگی را نشان می‌دهد و این موضوع را می‌کاود، کتاب «در تنگنای بیم و امید» نوشته #عبدالمحمد_کاظمی‌پور با ترجمه روان و خواندنی استاد عزیز #بهرنگ_صدیقی است.

@interventions

http://problematicaa.com/immigration/

داستانی نه‌تازه

مجله #قلمرو_رفاه از هم پاشید و دست کم، با تحریریه قبلی که شامل من و #خسرو_صادقی_بروجنی، با سردبیری #متین_غفاریان و مدیرمسئولی #ابراهیم_رستمیان بود، دیگر منتشر نخواهد شد. غم‌انگیزی این اتفاق به کنار، این فروپاشی و
ویرانی نشان از وضعیت اسفناک مطبوعات جدی
و حرفه‌ای دارد. این نشان‌دهنده غلبه میان‌مایگی و آشفته‌کاری تازه‌به‌دوران‌رسیده‌هاست. افسوس که گفتمان رفاه و تأمین اجتماعی به نفع مخالفان‌اش و به نفع مدافعان خرده‌پای بازار آزاد، یکی از سنگرهای مهم‌اش را از دست داد. در #قلمرو_رفاه تلاش کردیم هم مُنادی صداهای کمترشنیده کارگران و نابرخورداران و هم با هر موضوعی مواجهه‌ای انتقادی داشته باشیم. از این لحاظ، فقدان #قلمرو_رفاه، ضایعه‌ای در حوزه رفاه خواهد بود.
@interventions

این نوشته که عنوان «دیالکتیک محافظه‌کاری ـ لیبرالیسم» را بر خود دارد دو هدف را پی گرفته است: اول، بحثی تاریخی درباره ریشه‌ها و روندهای همپیوندی میان #لیبرالیسم و #محافظه‌کاری و دوم، نقد مقاله‌ای از #فردریش_فون_هایک با عنوان «چرا محافظه‌کار نیستم». به نظرم خواندن‌اش می‌تواند چرخش‌های تاریخی لیبرالیسم را به سمت محافظه‌کاری و همچنین #نئولیبرالیسم نشان دهد.

@interventions

http://problematicaa.com/conservatismandliberalism/

نسبت #نئولیبرالیسم با لیبرالیسم چگونه است و این‌ها همه چه ربطی با شکل‌دهی به مناسبات #بازار_آزاد و برساختن #جامعه_بازار دارد. در این سخنرانی سعی کرده‌ام صورت‌بندی‌ای از این موضوع به دست دهم.
@interventions

و این #شعر هم حسب حالی است در ایام «مرگ شاعر».

مگسِ سمجِ پاييزی
گُشن افشانده لابه‌لای درزها و حاشيه‌ها
و تا دل‌ات بخواهد
قی کرده بر سپيدیِ باكره‌ی جهان،
حالا دارد آن بالا
چسبيده روی توری پرده
آرامْ تهی می‌شود.

گاوها نفسِ راحتی می‌كشند،
زمين سبك‌بارتر می‌گردد
و آدم‌ها
آدم‌ها
زمزمه‌شان به وِزوِزی درهم می‌ماند:

شاعر مرده است،
ماياكوفسكی مرده است.
@interventions

امروز ۱۲ آذر #محمد_مختاری را کشتند و شش روز بعد در ۱۸ آذر #محمدجعفر_پوینده را. این #شعر را به هر دو آن‌ها تقدیم می‌کنم که چراغ راه بودند و هستند و امید راستین به انسان. نمی‌دانم به کدام علت، بخش سانسور وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دستور به حذف کامل آن از مجموعه شعرم «اسفار کلمه و رویا» داد.

کدام «یأس مخملینه» محمد؟
«غبار فقر بر استخوان‌»هامان نشسته است و
فضیلت؛ فضله‌ای نابهنگام از آسمان

تو رفتی با طناب‌هایت
با دوزاری تهِ جیبت
و «نگاه ممنوع»ات در بوی همه نانوایی‌ها پیچیده است

زندانی در چشم‌انداز یا دانشگاه
تنها «صدای تاریکی» را می‌شنود
و مسیح، نسخه‌بدل صلیبش را
اینجا و آنجا به قیمت روز می‌فروشد

دنیا هیچ وزنی نداشت دیگر
وقتی دهانِ فاجعه گشود و
«حشره‌ی سکوت»
در رگ‌های تو لانه کرد

کدام «یأس مخملینه» محمد؟
چشم را
چرک و خونابه انباشته است
و جمجمه را
شکست
@interventions