🔰 از امنیت دولت محور تا امنیت امت محور
بازاندیشی در واحد تحلیل امنیت در اندیشه اسلامی

✍️ **سیده زهره وکیل
پژوهشگر حوزه فقه امنیت**

🔻یکی از بنیادی ترین پرسش ها در نظریه امنیت این است که «امنیت برای چه کسی یا چه چیزی است؟» این پرسش در ادبیات امنیتی با مفاهیمی همچون «مرجع امنیت»، «واحد تحلیل» و «موضوع صیانت» پیوند دارد. پاسخ به آن، نه تنها تعریف امنیت، بلکه تعریف تهدید، سطح تحلیل و وظایف بازیگران امنیتی را نیز تعیین می کند.
در رویکردهای سنتی، به‌ویژه واقع‌گرایی، دولت مهم ترین واحد تحلیل امنیت است و بقای سیاسی، حاکمیت و تمامیت ارضی آن در مرکز توجه قرار دارد (والتز، ۱۳۸۲، صص. ۱۰۱-۱۳۰). در رویکردهای جدیدتر، این تمرکز به چالش کشیده شده و جامعه، گروه های هویتی و فرد نیز به عنوان موضوع امنیت وارد تحلیل شده اند. بوزان و همکاران نیز با تفکیک حوزه های نظامی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی، مفهوم مرجع امنیت را از انحصار دولت خارج کردند (بوزان، ویور و دو وایلد، ۱۳۸۶، صص. ۲۱-۴۷).
در ادبیات فارسی امنیت اسلامی نیز مسئله مرجع امنیت مورد توجه قرار گرفته است. برای نمونه، صمدپور و ستوده، با بررسی منابع اسلامی، مسئله «مرجع امنیت بین الملل» را یکی از مسائل تعیین‌کننده مکتب امنیتی اسلام معرفی کرده اند و امنیت را در مقیاس فراتر از دولت ها قابل بررسی دانسته اند (صمدپور و ستوده، ۱۳۹۸، صص. ۱۷۷-۱۹۸).

📄 نسخه کامل یادداشت در فایل PDF پیوست قابل دریافت است.

ــــــــــــــــــــــــــــ
🏛️ پژوهشگاه مطالعات امنیت و پیشرفت، پژوهشکدۀ مطالعات بنیادین امنیت

#تحلیل_امنیت
#امنیت_در_اسلام
#امنیت_ملی
@instituteofsds