هشدارهای نتانیاهو؛ آیا شمارش معکوس یک جنگ تازه آغاز شده است؟ پشت صحنه منطقه چه خبر است؟


یک جمله از بنیامین نتانیاهو بار دیگر توجه‌ها را به احتمال تشدید درگیری در منطقه جلب کرده است. نخست‌وزیر اسرائیل گفته نشانه‌هایی وجود دارد که «دشمنان اسرائیل» ممکن است پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر به این کشور حمله کنند؛ ادعایی که جزئیات روشنی درباره طرف یا زمان حمله آن ارائه نشده است.

اهمیت این سخنان فقط در محتوای آن نیست؛ بلکه در شرایطی است که بیان شده‌اند. اسرائیل در آستانه انتخابات قرار دارد، هم‌زمان تحرکات سیاسی و امنیتی در منطقه ادامه دارد و پرونده ایران همچنان یکی از محورهای اصلی محاسبات بازیگران است. بنابراین پرسش اصلی این است: آیا این هشدار صرفاً بخشی از فضای انتخاباتی و مدیریت بحران است یا می‌تواند نشانه‌ای از تغییر در محاسبات امنیتی منطقه باشد؟

در مورد سخنان نتانیاهو، نمی‌توان انگیزه انتخاباتی را نادیده گرفت. رویترز گزارش داده که او در آستانه انتخابات بار دیگر بر تصویر خود به‌عنوان سیاستمداری که امنیت اسرائیل را تضمین می‌کند، تأکید کرده است. اما از این واقعیت نیز نمی‌توان نتیجه گرفت که هشدار او الزاماً فاقد مبنای امنیتی است. آنچه فعلاً در دسترس است، یک هشدار کلی و بدون جزئیات عملیاتی است؛ بنابراین فاصله میان «هشدار امنیتی» و «مقدمه قطعی یک حمله» همچنان قابل توجه است.

در همین چارچوب، سفر اخیر نتانیاهو به ابوظبی نیز قابل توجه است. او با محمد بن زاید، رئیس امارات، دیدار کرد و روابط دوجانبه و مسائل منطقه‌ای در این گفت‌وگو مطرح شد. چنین تماس‌هایی در شرایط فعلی می‌تواند بخشی از رایزنی‌های گسترده‌تر درباره تحولات منطقه باشد.

با این حال، اهمیت این دیدار را نباید فقط در احتمال هماهنگی علیه ایران جست‌وجو کرد. امارات در سال‌های اخیر تلاش کرده میان روابط خود با اسرائیل و مدیریت مناسباتش با دیگر بازیگران منطقه‌ای تعادل ایجاد کند. از این منظر، تماس با نتانیاهو می‌تواند بخشی از تلاش ابوظبی برای ارزیابی تحولات و حفظ کانال‌های ارتباطی در شرایطی باشد که هزینه خطای محاسباتی برای همه طرف‌ها بالاست.

در سوی دیگر، دیپلماسی هنوز از صحنه خارج نشده است. میانجی‌گری قطر میان تهران و واشنگتن ادامه دارد و ایران اخیراً پیشنهادی هفت‌روزه برای ایجاد اعتماد و بازگشایی مسیر عادی کشتیرانی در تنگه هرمز ارائه کرده است. رویترز گزارش داده که تهران در روزهای اخیر پاسخ آمریکا به این پیشنهاد را نیز از طریق میانجی‌های قطری دریافت کرده است.

همین هم‌زمانی، تصویر پیچیده‌تری ایجاد می‌کند: از یک سو هشدارهای امنیتی و تحرکات سیاسی ادامه دارد و از سوی دیگر، کانال‌های مذاکره همچنان فعال‌اند. بنابراین منطقه نه در وضعیت آرامش قرار دارد و نه می‌توان از بسته‌شدن کامل مسیر دیپلماسی سخن گفت.

خطر اصلی شاید در همین وضعیت خاکستری باشد. وقتی بازیگران در فضای بی‌اعتمادی، هر تحرک نظامی یا امنیتی را از زاویه بدترین سناریو تفسیر کنند، احتمال خطای محاسباتی افزایش می‌یابد. اقدامی که از نگاه یک طرف بازدارنده یا پیشگیرانه است، ممکن است از سوی طرف مقابل مقدمه حمله تلقی شود و به واکنش متقابل منجر شود.

از این رو، تحولات اخیر را بهتر است نه به‌عنوان نشانه قطعی آغاز یک جنگ تازه، بلکه به‌عنوان افزایش ظرفیت تشدید بحران خواند. پرسش تعیین‌کننده این نیست که کدام طرف قصد جنگ دارد؛ پرسش این است که آیا کانال‌های سیاسی می‌توانند پیش از آنکه محاسبات امنیتی بر تصمیم‌های سیاسی غلبه کنند، دامنه بحران را مهار کنند؟

در خاورمیانه، فاصله میان یک هشدار، یک سوءبرداشت و یک تصمیم نظامی می‌تواند بسیار کوتاه باشد. همین فاصله اکنون مهم‌ترین نقطه‌ای است که باید زیر نظر گرفته شود.

https://t.me/hamidasefichannel2

صفحه یوتیوب
https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo