🔸امام رضا علیه السّلام و تکذیب روایت مشهور صوفیه درباره رؤیت

به سند صحیح نقل است که ابوقرّة محدّث به امام رضا علیه السلام عرض کرد: برای ما روایت شده است که خداوند رؤیت و کلام را بین دو نبیّ قسمت نموده است؛ کلام را سهم موسی قرار داده و رؤیت را سهم محمّد (ص). امام رضا علیه السلام فرمود: پس چه کسی از جانب خداوند به جن و انس این سخنان را رسانده است: «لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ» و «لا يُحِيطُونَ‏ بِهِ عِلْماً» و «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‏ءٌ» ؟ مگر نه این که محمد (ص) خود این سخنان را ابلاغ کرده است؟ ابوقرة گفت: آری. امام فرمود: چگونه ممکن است کسی نزد مردم آید و به آنان خبر دهد که از جانب خدا آمده و به امر خدا، آنان را به سوی خدا دعوت می کند و بگوید: «لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ» و «لا يُحِيطُونَ‏ بِهِ عِلْماً» و «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‏ءٌ» ؛ سپس بگوید: من خدا را با چشمم دیدم و علمم بر او احاطه یافت در حالی که به صورت بشر بود؟! خجالت نمی کشید؟ زنادقه هم نمی توانستند این گونه پیامبر را متهم کنند که بگویند چیزی از جانب خدا آورده و سپس خلاف آن را هم به گونه ی دیگر آورده است! ... ابوقرّة گفت: آیا روایات را تکذیب می کنی؟ امام فرمود: هر گاه روایات مخالف قرآن باشد، آن را تکذیب می کنم و آن چه مسلمانان بر آن اجماع دارند آن است که دانش هیچ چیز بر خدا احاطه ندارد و چشم ها او را در نمی یابند و مانند او چیزی نیست.

📚الكافي ؛ دار الکتب الإسلامية ؛ ج‏1 ؛ صص95 و 96 - التوحيد للصدوق ؛ جامعه مدرسین ؛ ص110 – أمالي المرتضى ؛ ج‏1 ؛ ص149 - روضة الواعظين ؛ ج‏1 ؛ ص33 - الإحتجاج ، ج‏2، ص 405

بنابر نقل احتجاج، ابوقرّة محدّث از اصحاب شبرمة بوده است. او گفتگوی طولانی و جالبی با امام رضا علیه السّلام داشته که بخشی از آن را در بالا آوردم و قسمتهای دیگرش را در پستهای آینده نقل خواهم کرد. البته در عیون اخبار الرضّا سخن از شخصی مسیحی به اسم یوحنّا و کنیه ابوقرّة است که او نیز مانند ابوقرّة محدّث به وساطت صفوان بن یحیی به دیدار امام رسیده است. (عيون أخبار الرضا عليه السلام ؛ ج‏2 ؛ ص230) اگر اشتباهی در نقل عیون اخبار الرضا علیه السلام رخ نداده باشد، باید به تعدّد آن دو قائل شد. امام رضا علیه السّلام در گفتگو با ابوقرّة محدّث تعدادی از احادیث رایج در بین اهل سنّت و صوفیه را به دلیل مخالفت با قرآن #تکذیب کرده و به #اجماع مسلمین نیز استناد کرده اند.

👈جالب است بدانیم روایتی که امام رضا علیه السلام در حدیث فوق تکذیب فرمودند، به الفاظ و اسناد مختلف در بین اهل سنّت و صوفیه، رایج و مورد قبول است.

مثلاً #مولوی صاحب مثنوی میگوید: «مقامِ گفت، آنِ موسى و مقامِ ديدار از آنِ محمّد صلّى اللّه عليه و سلّم.» (فيه ما فيه ؛ ص109 ؛ نشر نگاه ؛ چاپ دوم)

ابوطالب مکّی گوید: «عن ابن عباس و كعب أنّ اللَّه تعالى قسم كلامه و رؤيته بين موسى‏ و محمد فأعطى موسى الكلام و خصّ محمدا بالرؤية.» (قوت القلوب فى معاملة المحبوب ؛ ج‏2 ؛ ص110)

همچنین: سنن النسائي ؛ ج‏6 ؛ ص472 - كتاب المعراج (منسوب به ابوالقاسم قشیری) ؛ ص181 ؛ دار المکتبة بیبلیون – شرح التعرف لمذهب التصوف ؛ ج‏1 ؛ ص402 - كشف الأسرار و عدة الابرار ؛ ج‏3 ؛ ص724 - الجامع لأحكام القرآن ؛ قرطبی ؛ ج‏7 ؛ ص 56 - تفسير ابن کثیر ؛ ج‏2 ؛ صص 375 و 417 - البحر المحيط فى التفسير ؛ ج‏10 ؛ ص 12 - تفسير ابن حبّان ؛ ج‏4 ؛ ص 1075- تفسير النسائى، ج‏2، ص 348 - الكشف و البيان ؛ ثعلبى ؛ ج‏9 ؛ ص 141 - الدر المنثور؛ ج‏1 ؛ ص 322 و ج2؛ ص230 - روح المعاني؛ آلوسی؛ ج‏5 ؛ ص 51 - تفسير روح البيان ؛ بروسوی ؛ ج‏9 ؛ ص 222 – و ...

این سنّیان و صوفیان -به تعبیر امام رضا ع- خجالت نمی کشند که چیزی به پیامبر ص نسبت می دهند که زنادقه هم نمی توانستند! ولی شرم آورتر آن که گروهی از مدّعیان تشیّع، مذهب اهل بیت ع را رها کرده؛ به دنبال آراء و روایات این جماعت به راه افتاده اند.
@bawarha