2- اکثر تضعیف شدگان توسط ابن غضائری نزد امامیه مهجور بوده اند، و یا احادیث بسیار کمی دارند. این خود قرینه ای بر این است که عنوان کتاب الضعفا، عنوانی صحیح برای این نسخه است. و ایشان در مقام بحث عمومی درخصوص اصحاب امامیه نبوده است.
3- در مورد کدام یک از تضعیف شدگان توسط او دلیل قطعی بر وثاقت داریم؟ ما بعد از تحقیق مفصل در کتاب او تنها دو مورد را یافتیم که او نسبت به رجال توثیق شده دیگر علما، صریحاً و متفرداً (در حد نقل های موجود) کسی را تضعیف کرده باشد. و آن در مورد ابراهیم بن عمر صنعانی و محمد بن اسماعیل برمکی است که نجاشی صریحاً توثیق کرده و یا از شیوخ شیعه خوانده است. و البته اختلاف در دو تضعیف صریح مطلب عجیبی نیست؛ زیرا نجاشی و قمیین هم کسانی را تضعیف کرده اند که ابن غضائری توثیق نموده است.
4- بسیاری از تضعیفات ابن غضائری، تضعیف خود روات نیست، بلکه در مواردی ذکر نقاط ضعفی در مورد راویان از او، یا مشایخ راوی، و یا بخشی از مرویات راوی است. و این قابل توجه است که در کلمات او، وجوه تضعیف به خوبی ذکر می شود.
5- او در موارد مختلفی از تضعیفات، حساب روایات مختلف راوی و اسناد گوناگون را از یکدیگر جدا می کند، و طعنی بر روایات مشهور راوی ندارد. مثلاً به ترجمه ابن ابی طاهر و یا احمد بن هلال (در نقل نوادر و مشیخه) و یا زیاد بن المنذر و سهل دیباجی (نقل اشعثیات) مراجعه کنید. و در این زمینه دقت ابن غضائری در ترجمه ابو الخطاب بسیار جالب است.
ابن غضائری در بسیاری از تضعیف ها به موارد روایات صحیح از آنان اشاره کرده است:
الرجال (لابن الغضائري)، ص: 54/ [41]- 14- الحسن بن محمّد بن يحيى بن الحسن، أبو محمّد، العلويّ، الحسينيّ، المعروف بابن أبي طاهر. كان كذّابا، يضع الحديث مجاهرة . و يدّعي رجالا غرباء لا يعرفون، و يعتمد مجاهيل لا يذكرون. و ما تطيب الأنفس من روايته إلّا في ما رواه من كتب جدّه التي رواها عنه غيره، و عن عليّ بن أحمد بن عليّ العقيقيّ، من كتبه المصنّفة المشهورة
الرجال (لابن الغضائري)، ص: 52/ [36]- 9- الحسن بن أسد، الطفاويّ، البصريّ، أبو محمّد . يروي عن الضعفاء، و يروون عنه. و هو فاسد المذهب. و لا أعرف له شيئا أصلح فيه إلّا روايته كتاب عليّ بن إسماعيل بن شعيب بن ميثم، و قد رواه عنه غيره .
الرجال (لابن الغضائري)، ص: 112/ [166]- 7- أحمد بن هلال، العبرتائيّ، أبو جعفر. أرى التوقّف في حديثه، إلّا في ما يرويه عن الحسن بن محبوب من كتاب «المشيخة»، و محمّد بن أبي عمير من «نوادره» و قد سمع هذين الكتابين جلّة أصحاب الحديث و اعتمدوه فيهما .
الرجال (لابن الغضائري)، ص: 67 / [66]- 12- سهل بن أحمد بن عبد اللّه [بن أحمد] بن سهل، الديباجيّ، أبو محمّد. كان ضعيفا، يضع الأحاديث. و يروي عن المجاهيل. و لا بأس بما رواه من «الأشعثيّات» و بما يجري مجراها، ممّا رواه غيره .
و مانند روایت علامه از او در مورد ابو الجارود:
رجال العلامة الحلي، ص: 223/ 1 زياد بن المنذر أبو الجارود الهمداني ... زيدي المذهب و إليه تنسب الجارودية من الزيدية كان من أصحاب أبي جعفر عليه السلام روى عن الصادق عليه السلام و تغير لما خرج زيد (رض) و روى عن زيد و قال: ابن الغضائري حديثه في حديث أصحابنا أكثر منه في الزيدية و أصحابنا يكرهون ما رواه محمد بن سنان عنه و يعتمدون ما رواه محمد بن بكر الأرجني.
@gholow2
Post #242
921