💠 پاسداران حریم تشیع

مقدمه:
🔸 فقها و رجالیان متقدم امامیه و اتهام تقصیر
از جمله مطالبی که امروزه در علم رجال مطرح می شود، این است که با صرف اتهام یک راوی به غلو توسط عالمی رجالی نمی توان این نسبت را پذیرفت. چون این اتهام برخاسته از اجتهاد آن عالم است.
که البته این مسأله به خودی خود تا حدی صحیح است. (هر چند که با بررسی برخی قرائن صحت بسیاری از این قضاوت های فقها را نشان خواهیم داد.) اما بعضی از توقف فرا تر رفته و گفته اند که علت اتهام بسیاری از روات به غلو توسط رجالیون و فقها، تقصیر، و قلت تحمل ایشان نسبت به احادیث صعب و مستصعب این روات بوده است!

در این جا دو بحث را مد نظر داریم:
1. بررسی مدعای اخیر
2. حیطه اعتبار اتهام به غلو در رجال

🔺 آیا تضعیف و رمی به غلو برخی روات توسط رجالیون به خاطر تقصیر ایشان بوده است؟

از ویژگی های علمای بزرگ متقدم امامیه رحمهم الله این بوده که در برخورد با آسیب های جامعه صریح و بدون تعارف برخورد می کردند. و لذا اگر شخصی بدعتی می گذاشته، در صورت امکان و نبود تقیه در موارد بسیاری صریحاً آن را مطرح می کردند و یا اگر کوتاهی اشخاصی را موجب ضربه به دین می دیدند با او بر خورد می کردند، و در این راستا از ذکر انحرافات منحرفین و فرقه های ضاله دریغ نمی کردند. هم چنین در معرفی عالمان دین و راستگویان اصحاب و فقیهان، بنا بر ذکر حقایق را داشتند و هرگز به مانند بعضی از متأخرین در مقام مدح هم تعابیر «اختيار الأيام افتخار الأنام قطب الدولة ركن الملة عماد الأمة سلطان العترة الطاهرة عمدة الشريعة حجة الله العظمی و آیة الله الکبری و الإمام الأعظم و قدوة المسلمین و فخر العالمین و ...» را برای غیر معصوم به کار نمی بردند، بلکه تعابیر واقعی ثقة، وجه، فقیه، متکلم، فاضل و... را برای توثیق و الفاظ ضعیف و غال و کذاب و... را برای جرح به کار می بردند.
طبعاً این گونه برخورد موجب نارضایتی این گروهها نسبت به این علمای برجسته می شد، و لذا می بینیم که به عنوان نمونه در منابع غلات به شدت بر فقهای اصحاب از محمد بن مسلم و یونس بن عبد الرحمن و فضل بن شاذان تا مرحوم نجاشی به شدت طعن می زنند. (رساله اندیة ص: 331 از ج2 تراث علوی، رساله رستباشیة، ص 82، حقائق اسرار الدین لابن شعبة الحرانی، ص 136، نسخه خطی کتاب المراتب و الدرج للخزاعی، ص 49 به روایت حسین بن حمدان، و حتی در کتاب آداب عبد المطلب، ص: 282 از ج6 تراث علوی به روایت ابن حمدان آمده است: هرکس دینش را از تعدادی از فقهای اصحاب مانند زراره و محمد بن مسلم و... بگیرد نجس است. و...)
و در روایات امامیه نیز آمده است که اصحاب امامیه، اتباع خطابیه را به بغض فقهای شیعه می شناختند. (رجال الكشي، ص: 138)
بسیاری از علمای متقدم که متهم به تقصیر شده اند، از کسانی بوده اند که منابع غلات را بررسی می کرده اند و در موارد زیادی آنان را رد کرده اند. (رجال الكشي، ص: 137/ 220، المقالات و الفرق، ص: 62/ 122)
با این حال متهم شدن ایشان به تقصیر از سوی کسانی که رسماً از غلو دفاع می کنند ابداً عجیب نیست. (مانند فرق خطابیه و نصیریه) چه آنکه این غلات به کرات در کتبشان فقهای اصحاب را تکفیر کرده اند، که روایات در فضلشان متواتر است. جالب آنکه اگر کسی امروزه هم فرق غلات و صوفیه را نقد کند از سوی آنان به نافهمی و قلت تحمل متهم می شود.
اما متأسفانه در میان متأخرین، برخی که خود را مخالف غلو معرفی می کنند، هم بر این علمای متقدم امامیه طعن تقصیر زده اند. و یا حد اقل اتهام تقصیر را موجّه دانسته اند!
عمده وجهی که به آن استناد شده این است که چه بسا این علما تحمل روایات آن روات را نداشته اند و لذا روایتشان را تکذیب کرده و خود آن روات را ضعیف، کذاب و یا غالی خوانده اند.
و برای این ادعا تنها چند شاهد ارائه کرده اند كه ما ان شاء الله در اينجا به آن پاسخ می دهیم...
@gholow2