💠 نقد تكذيب حديث صحيح رجال كشی
موضوع: دس و جعل غلات و عرضه بعضی از کتب به امامان ع

🔺آقای سید علیرضا حسینی شیرازی، عضو هیئت علمی دانشکده علوم حدیث، و مؤلف کتاب مبانی جرح و تعدیل احادیث شیعه است که برخی فعالیت های ایشان در حوزه علم رجال مانند ریاست بخش رجال مرکز تحقیقات کامپیوتری موجب شهرت ایشان شده است.
اخیراً ایشان در مقاله ای تلاش نموده است، که در جهت القای نگرشی در این زمینه به رد و تکذیب روایتی مشهور از رجال کشی بپردازد که در آن بحث دس غلات در روایات شیعه و نیز عرضه برخی از کتب توسط صحابی جلیل القدر یونس بن عبد الرحمان آمده است. آدرس مقاله بازخوانی گزارش دسّ و تحريف غاليان:
yon.ir/Bi0p

مشکل جدی نویسنده مقاله، فاصله شدید دیدگاه ایشان از فضای واقعی نظام نقل حدیث است، که در اثر آن اشکالات بی وجهی را در مورد حدیث شریف مطرح نموده است.
ما در این جا به به نحو مختصر به نقد برداشت های ایشان می پردازیم.
👌 گفتنی است روات این حدیث، همگی از بزرگان اصحاب امامیه هستند و این حدیث شدیداً مورد استناد بزرگان علم رجال بوده است، که خود نویسنده گوشه ای از استنادات متاخرین به این روایت را در ابتدای مقاله آورده است. و ما از پرداختن به این بخش از مقاله صرف نظر می کنیم.

🔻اما برداشت های خود نویسنده در چند بخش ارائه شده است:

🔺چکیده گفتار مؤلف:
«یکی از دشواری های پیش روی میراث حدیثی شیعه، ادعای وضع و جعل در نگاشته های کهن شیعی است. از جمله دستاویزهای این ادعا، دو گزارش در رجال کشّی است.
بر پایۀ این دو گزارش، دورهای کم و بیش 70 ساله از تاریخ حدیث شیعه، یعنی از زمان شهادت امام باقر علیه‌السلام در 114 ق. تا زمان به امامت رسیدن امام رضا علیه‌السلام در 183 ق. با اتهام بزرگ وضع و جعل روایات به دست مغیرة بن سعید و ابوالخطاب و پیروان این دو، رویارو شده است؛ پدیدهای ویران گر که سرانجام توسط یونس بن عبدالرحمن، متوقف شده و میراث حدیثی شیعه به دست وی، پالایش میشود.
در این نوشتار تلاش بر آن است که ... نادرست بودن این دو گزارش به اثبات رسد.»

🌱نقد: مؤلف در مقاله در سدد است اولاً پدیده جعل توسط جریان غلو در حدیث کشی را بسیار فراتر از دلالت آن بنمایاند، و در ادامه به خاطر تعارض آن با مسأله اهتمام اهل بیت ع به دین، حدیث را رد نماید. اما این تعارض درصورتی ثابت است که مدعای نویسنده در مورد دلالت حدیث بر کوتاهی اصحاب و ائمه ع در این زمینه ثابت باشد. که البته چنین نیست و در ادامه به نقد آن می پردازیم.
هم چنین این تصور که جریان دس غلات «سرانجام توسط یونس بن عبدالرحمن، متوقف شده» در عین ناسازگاری با ادعای ایشان در مورد ویرانگر بودن مضمون این دو روایت، خود نیز گفتاری بی پایه است. زیرا بنا بر روایات بسیار در رجال کشی جریان دروغ بستن جریان های انحرافی بر اهل بیت ع همواره وجود دارد. (رجال الكشي، ص: 305/ 549 إِنَّا أَهْلُ بَيْتٍ صَادِقُونَ لَا نَخْلُو مِنْ‏ كَذَّابٍ‏ يَكْذِبُ عَلَيْنَا. و شواهد آن مشهور و بسیار است. الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏1، ص: 62 كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَة)
و در مقابل همواره عالمانی به مقابله با اکاذیب و مجعولات این جریان ها بر می خیزند. (مانند رجال الكشي، ص: 137/ 220 و علل الشرائع، ج‏1، ص: 195)

🔺و عجیب آنکه در مقدمه در برابر چاره جویی حدیث پژوهان نسبت به معضل جعل و تحریف، مسأله را «ادعای وضع و جعل در نگاشته های کهن شیعی» تنزل می دهد!
پر واضح است که نگاه منطقی برای حل مسأله، بهتر از پاک کردن صورت مسأله است. در دیدگاه محققانه طبعاً امر جعل و دس با راهکارهای رجالی، مصدر شناسی و نسخه شناسی و بررسی مجموعه قرائن سندی و متنی و در نظر گرفتن شرایط نقل و ضبط حدیث قابل حل است. و قطعاً تلاش علما در این زمینه بر سر امری بیهوده نبوده است. هر چند خود نویسنده هم ناگزیر به ثمرات رد این واقعیت ملتزم نمی شود.

ان شاء الله ادامه دارد...
@gholow2