📌 چکیده
در دههٔ گذشته چین بهطور فعال روابط اقتصادی، دیپلماتیک و امنیتی خود را با جزایر اقیانوس آرام گسترش داده و برای شکلدادن به فضای رسانهای و اطلاعاتی این کشورها از ترکیبی از روشها شامل اتصال اینترنتی استفاده کرده است. پژوهش نشان میدهد که حزب کمونیست چین تا حدی در ایجاد گفتوگوی رسانهای محلی موفق بوده اما این موفقیت محدود و نابرابر است و بهدلیل خطر از دست رفتن استقلال رسانههای جزیرهای و ناتوانی در تقویت رسانههای مستقل، فرصتهای پایدار برای حل چالشهای محلی کاهش مییابد. عوامل متعددی همچون سرعت تحول رسانهای منطقه و گستردگی تلاشهای چین میتوانند تأثیر این نفوذ را در کوتاهمدت افزایش دهند، اما نیاز به نظارت دقیق دارند.
در دههٔ گذشته، جمهوری خلق چین (PRC) در پی تعمیق روابط خود با جزایر اقیانوس آرام بوده است. تلاشهای پکن برای گسترش نفوذ در این منطقه شامل تقویت روابط اقتصادی، دیپلماتیک و امنیتی با هر یک از کشورهای جزیرهای، و همچنین گسترش حضور خود در فضای رسانهای و محیط اطلاعاتی منطقه میشود. در این گزارش، به بررسی تلاشهای حزب کمونیست چین (CCP) برای شکلدادن به رسانهها و محیطهای اطلاعاتی پانزده جزیرهٔ اقیانوس آرام میپردازیم.
چین از ترکیبی پیچیده از روشها برای شکلدادن به فضای رسانهای و محیط اطلاعاتی جزایر اقیانوس آرام، از جمله اتصال اینترنتی، استفاده میکند. این روشها سه سطح مختلف از فضای رسانهای را هدف میگیرند:
در طول پژوهشمان بارها پرسیده شد که تلاشهای چین برای درگیر کردن رسانههای جزایر اقیانوس آرام چه تفاوتی با اقدامات سایر کشورها دارد. بر پایهٔ نتایج ما، رویکرد چین به تعامل با رسانههای این جزایر به شکلهای زیر متمایز میشود:
از آنجا که هدف کمکهای چین شکلدادن به گفتوگوی عمومی است نه تقویت رسانههای مستقل و حرفهای، پذیرش این گونه کمکها خطر از دست رفتن استقلال پیشکاران رسانهای جزایر اقیانوس آرام و از دست رفتن فرصتهای ایجاد راهحلهای پایدار برای چالشهایشان را به همراه دارد.
پژوهش ما نشان میدهد که حزب کمونیست چین تا حدودی در شکلدادن به گفتوگوی رسانهای محلی در جزایر اقیانوس آرام موفق بوده، اما این موفقیت نسبتاً محدود و نابرابر است. این نتایج ترکیبی احتمالاً ناشی از ترکیبی از عواملی است که برای چین هم چالش و هم فرصت در پیگیری اهدافش در فضای رسانهای فراهم میآورد.
عواملی که تأثیر چین بر فضای رسانهای محلی را محدود میکنند عبارتند از:
علیرغم این محدودیتها، عوامل متعددی وجود دارند که میتوانند به نفع چین عمل کنند و در آینده نیاز به نظارت دقیق دارند. این عوامل عبارتند از:
با توجه به سرعت تحول فضای رسانهای منطقه و گستردگی تلاشهای حزب کمونیست چین، حضور چین میتواند به سرعت گسترش یابد، مشروط بر این که این عوامل در کوتاهمدت چگونه پیش بروند.