🔺 ۳/۳
به‌عنوان گام نخست، مجلس همکاری خلیج باید کمیسیون مشترک شش‌کشوری تاب‌آوری را تشکیل دهد که وظیفه‌اش ایجاد ظرفیت تاب‌آوری زیرساخت‌هاست. بخشی از این ظرفیت می‌تواند از طریق شبکه‌های افزایشی فراهم شود، اما بخش مهم‌تر ایجاد پیوند میان شش کشور است. برخی از این پیوندها پیش از این به‌دلیل ضرورت جنگ جاری ظاهر شده‌اند. وقتی تنگه هرمز برای نخستین بار بسته شد، کشورهای عضو مجلس همکاری خلیج برای رساندن محصولات هیدروکربنی به بازار به یکدیگر کمک کردند. یکی از درس‌های کلیدی این جنگ، اهمیت تعامل‌پذیری مجلس همکاری خلیج است؛ این موضوع با توجه به جغرافیای شبه‌جزیره عربستان و گره‌های استراتژیک آن حیاتی است. تنها تلاش مشترک مجلس همکاری خلیج می‌تواند تاب‌آوری مؤثر را به‌صورت مقیاس‌پذیر و کم‌هزینه ایجاد کند. مجموع تاب‌آوری مجلس همکاری خلیج بیش از مجموع اجزای جداگانه آن است.
مردم مهم‌ترین عنصر تاب‌آوری هستند.
برنامه‌ریزی، افزونگی و آمادگی عملیاتی همه اهمیت دارند. اما هیچ‌کس نمی‌تواند تمام اختلالات را پیش‌بینی کند یا زیرساخت‌های پشتیبان کافی برای پوشش همه سناریوها بسازد. وقتی برنامه‌ها تمام می‌شوند، تاب‌آوری به افرادی که می‌توانند سازگار شوند و به‌صورت خودجوش عمل کنند، وابسته می‌شود.
به همین دلیل سرمایه‌گذاری در سرمایه انسانی شاید مهم‌ترین سرمایه‌گذاری باشد. زمانی که من افسر نیروی دریایی ایالات متحده روی یک زیردریایی هسته‌ای بودم، برای تقریباً تمام سناریوهای ممکن تمرین می‌کردیم؛ خاموشی راکتور، آتش‌سوزی، سیل، تورپدوی در آب و موارد دیگر. این تمرین‌ها حافظهٔ عضلانی، انضباط و تخصص فنی را تقویت می‌کرد.
اما شکل نهایی تاب‌آوری، شخصیت انسانی است. همین را اکنون در اوکراین می‌بینیم؛ والدینی که پس از بمباران محله، همچنان فرزندان را به مدرسه می‌برند و به کار می‌روند. زیرساخت‌های فیزیکی می‌توانند قیمت‌گذاری، آزمون فشار و تکثیر شوند. توانایی مردم برای خودجوشی و سازگاری به چابکی و الهام نیاز دارد. شاید این مهم‌ترین شکل تاب‌آوری و قدرت برای هر ملتی باشد و در بحران‌هایی چون بحران کنونی مجلس همکاری خلیج به‌دست‌آمده سخت است.
خالد عظیم مدیر آزمایشگاه آینده MENA در مرکز رفیق حریری برای خاورمیانه مؤسسهٔ آتلانتیک کونسل است.
Post #876
47