‏⭐ ۲/۵

‏📌 چکیده

پکن با پیشرفت‌های اخیر در فناوری‌های کلیدی بذر، به‌ویژه چیپ‌های ژنتیک‌سنجی داخلی که دیگر تحت تسلط شرکت‌های آمریکایی نیستند، به‌سرعت به خودکفایی در این حوزه نزدیک شده است؛ این چیپ‌ها هم‌اکنون در خطوط تولید بذرهای پیشرو چین به‌کار می‌روند و محصولات ژنتیک‌تغییر یافته در مقیاس آزمایشی کاشته می‌شوند. دولت چین با سیاست‌های حمایتی، ممنوعیت سرمایه‌گذاری خارجی در پرورش ژن‌تغییرپذیر و تسریع نوآوری هوش مصنوعی در پرورش، بستر قانونی و فنی لازم برای تجاری‌سازی بذرهای بومی و جایگزینی واردات را فراهم کرده است؛ در همایش سپتامبر ۲۰۲۳، روبات گرده‌افشانی، ۱۴۵ دستاورد فناوری مرزی و مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی مانند SeedLLM به نمایش گذاشته شد که نشان‌دهنده توانمندی‌های گسترده چین در خودکفایی بذر است.

پکن پیشرفت‌های سریعی در مسیر خودکفایی بذر به دست می‌آورد

خلاصه اجرایی:
• پکن اکنون به هدف دیرینهٔ خود برای تسلط بر فناوری‌های اصلی پرورش رسیده است. چیپ‌های ژنتیک‌سنجی ساخت چین، انحصار طولانی‌مدت شرکت‌های آمریکایی را شکسته و وارد خطوط تولید بذر شرکت‌های پیشرو در جمهوری خلق چین (PRC) شده‌اند.
• محصولات ژنتیک‌تغییر یافته (GM) هم‌اکنون در مقیاس وسیع به‌صورت آزمایشی کاشته می‌شوند. نهادها و شرکت‌های چینی تقریباً تمام صفات مورد استفاده را در اختیار دارند. در داخل جمهوری خلق چین، سرمایه‌گذاران خارجی از پرورش GM منع شده‌اند و ویرایش ژن مسیر تأیید کوتاه‌تری دارد؛ این امر راه را برای توسعه‌دهندگان داخلی برای عرضهٔ محصولات به بازار هموار کرده است.
• ابزارهای پرورش مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) که توسط مؤسسات پژوهشی دولتی و دانشگاه‌ها توسعه یافته‌اند، وارد مرحلهٔ آزمایشی شده‌اند و چشم‌اندازهای گسترده‌ای پیش رو دارند. این ابزارها با بهره‌گیری از داده‌های میدانی چندمحلتی شبکهٔ آزمایش گونه‌های ملی، کاربردهای عمیق‌تر و وسیع‌تری پیدا خواهند کرد.

در ۴ سپتامبر، در سی‌و‌سومین همایش صنعت بذر چین‑پکن، یک روبات دو‑بازو برای گرده‌افشانی گوجه‌فرنگی به نمایش درآمد؛ این روبات در یک دست لولهٔ گرده و در دست دیگر برس گرده‌افشانی را نگه می‌داشت (China Daily, ۷ سپتامبر). روبات GEAIR 2.0 متعلق به مؤسسهٔ ژنتیک و زیست‌شناسی رشد آکادمی علوم چین (CAS) است. همایش بر پرورش هوشمند متمرکز بود و شامل ارائه‌هایی درباره ویرایش ژن و سایر فناوری‌های پیش‌رو شد. در این رویداد ۱۴۵ دستاورد فناوری مرزی، از جمله چیپ‌های پرورشی، مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی و تجهیزات هوشمند فنوتیپینگ با مالکیت معنوی مستقل، به نمایش گذاشته شد (Xinhua, ۲۸ اوت، ۶ سپتامبر).

این همایش جدیدترین پیشرفت‌های جمهوری خلق چین در مسیر خودکفایی بذر را نشان داد. از زمانی که کمیسیون مرکزی اصلاحات عمیق، «طرح اقدام احیای صنعت بذر» (种业振兴行动方案) را در سال ۲۰۲۱ تصویب کرد، نرخ خودکفایی ژن‌سازها و گونه‌های اصلی به‌طور پیوسته افزایش یافته است (Xinhua, ۹ ژوئیه ۲۰۲۱). گونه‌های بومی اکنون بیش از ۹۵ ٪ مساحت زراعی جمهوری خلق چین را پوشش می‌دهند (وزارت کشاورزی و امور روستایی [MARA], ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵؛ ۲۷ ژوئیه). در سال گذشته، جمهوری خلق چین به پیشبرد مرزهای فناوری صنعت بذر ادامه داده است. در سال ۲۰۲۵، شورای دولت «نظرات درباره تعمیق اجرای ابتکار «هوش مصنوعی+»» (关于深入实施«人工智能+»行动的意见) را صادر کرد که خواستار تسریع نوآوری در پرورش مبتنی بر هوش مصنوعی بود؛ در سال ۲۰۲۶، سند مرکزی شمارهٔ ۱، خواستار تجاری‌سازی پرورش بذر زیستی (生物育种产业化) و ادغام هوش مصنوعی در توسعه کشاورزی شد (شورای دولت، ۲۶ اوت ۲۰۲۵؛ China Brief, ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵؛ Xinhua, ۳ فوریه). پکن در تلاش برای تسلط بر فناوری‌های اصلی صنعت بذر است و این تلاش‌ها به ثمر رسیده‌اند.

چیپ‌های ژنی چینی، عرضه‌کنندگان خارجی را به چالش می‌کشند.