‏🟡 ۳/۴

کنترل TPLF بر جامعه تیگرای به‌طور قابل‌توجهی تضعیف شده است. از زمان پایان جنگ در سال ۲۰۲۲، این گروه با اعتراضاتی به‌دلیل شرایط اقتصادی وخیم، رقابت فزاینده از سوی احزاب رقیب و خروج اعضای برجسته مواجه شده است. در ماه‌های اخیر، مقامات تیگرای به جذب اجباری جوانان در نیروهای دفاعی روی آورده و آزادی بیان را سرکوب کرده‌اند. برای مردم تیگرای، وضعیت انسانی که پیش از این دشوار بود، اکنون به‌نظر می‌رسد بدتر شود.

درون TPLF نیز تقسیم عمیقی وجود دارد. پس از آغاز عملیات نظامی، گزارش‌هایی از دستگیری یا خروج مقامات ارشد TPLF به آدیس‌آباد منتشر شده است.

چند روز پیش از از سرگیری درگیری‌ها، TPLF و شش گروه مسلح مخالف منطقه‌ای دیگر — از جمله جنبش فانو در امهارا و ارتش آزادی‌بخش اورومیا (OLA) — ائتلافی به نام Alliance for Survival اعلام کردند. هدف مشترک آن‌ها سرنگونی نخست‌وزیر آبئی احمد و حزب رفاه او و برپایی دولت انتقالی است.

اما به‌سرعت نمی‌توان گفت که این ائتلاف تاکتیکی ناآرام — میان گروه‌هایی که تنش‌های حل‌نشده و دیدگاه‌های بسیار متفاوتی نسبت به اتیوپی دارند — به همکاری مؤثر منجر می‌شود. رهبران ارشد فانو علناً با این ائتلاف مخالفت کرده‌اند؛ در حالی که OLA که به‌تازگی دچار تقسیم شده، ممکن است در توجیه خود برای پایگاه حمایتی‌اش دچار مشکل شود. بین برخی از این گروه‌ها نیز دردهای تاریخی وجود دارد. TPLF فانو و نیروهای اریتره را متهم به نقض جدی حقوق بشر در تیگرای چهار سال پیش کرده است، در حالی که فانو و OLA دشمنان تلخ و گاهی خشونت‌آمیز بوده‌اند.

خطر گسترش منطقه‌ای

کاهش تنش برای جلوگیری از ورود اتیوپی و اریتره به جنگ لازم است.

مخالفان دولت اتیوپی نیز از خارج از مرزهای کشور می‌آیند. Tsimdo ائتلافی فراملی است که به‌گزارش‌ها TPLF، دولت اریتره و نیروهای مسلح سودان (SAF) را به هم پیوند می‌دهد.

TPLF به‌صورت خاموشی با دشمن پیشین خود، اریتره، متحد است؛ خطوط تأمین عمدتاً از طریق مرز شمالی تیگرای تأمین می‌شوند. اما اولویت دولت اریتره حفظ امنیت سرزمین خود در برابر جنگ است و حمایت ادعایی آن از گروه‌های مخالف خطر تشدید تنش‌های منطقه‌ای را، به‌ویژه با تمایل اتیوپی برای کنترل بندر اساب در دریای سرخ، افزایش می‌دهد.

در همین حال، درگیری‌های اتیوپی و سودان نیز به‌هم پیوسته‌تر شده‌اند. دولت اتیوپی دولت SAF را متهم به حمایت از TPLF کرده است — که این ادعا را رد کرده‌اند — و از حضور گزارش‌شده جنگجویان تیگرای در کنار SAF در شرق سودان نگران‌تر می‌شود. این دولت می‌ترسد که SAF، به‌همراه اریتره، بتواند TPLF را از طریق مرز سودان تقویت کند — از جمله در نزدیکی مکان‌های استراتژیک مانند سد بزرگ احیای اتیوپی.

سودان به‌نوبه خود اتیوپی را متهم به ارائه حمایت به نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) و جنبش آزادی‌بخش مردم سودان‑شمال (SPLM‑N) کرده است؛ شامل آموزش، تأمینات و استفاده از سرزمین اتیوپی. متحد نزدیک اتیوپی، امارات متحده عربی (UAE) نیز متهم به حمایت از RSF می‌شود — اگرچه این ادعاها را رد می‌کند. به‌نظر می‌رسد محاسبه اتیوپی ایجاد یک بافر در مرز خود با سودان است. با این حال، گفت‌وگوی مستقیم و کاهش تنش با SAF می‌تواند فراتر از تبادل انتقامی و اتهامات متقابل مداخله باشد.

گزینه‌های محدود برای کاهش تنش

چشم‌انداز میانجی‌گری نسبت به سال ۲۰۲۲ به‌طرز چشمگیری تغییر کرده است. اعضای جامعهٔ بین‌المللی، TPLF را به‌دلیل اقدامات تشدیدکننده‌اش سرزنش کرده و بازگشت به مذاکرات تحت رهبری اتحادیهٔ آفریقا (AU) را طلب می‌کنند. دولت اتیوپی تا کنون روایت این درگیری را در دست دارد و دولت‌های خارجی را دربارهٔ احتمال تشدید تنش پیش از برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل مطلع می‌سازد.

توافق پرتوریا نتوانست توافق سیاسی گسترده‌ای که برای صلح پایدار لازم است فراهم کند و دیگر برای هیچ‌یک از طرفین قابل‌پذیر به‌نظر نمی‌رسد. TPLF بارها تلاش میانجی‌گری تنها موجود تحت نظارت اتحادیهٔ آفریقا (AU) را بی‌اعتبار کرده است. تشدید رقابت‌های منطقه‌ای و عدم تمایل ایالات متحده یا غرب گسترده به حمایت کامل از اتحادیهٔ آفریقا با منابع و اهرم فشار مورد نیاز برای ایجاد بستری قابل‌استفاده، حل پایدار این درگیری را به دور دست می‌کشاند.