‏🟣 ۳/۴

با این حال، ایران تهدیدی معتبر علیه پروژه TRIPP مطرح نکرده است. خلیل شیرغلامی، سفیر ایران در ایروان، TRIPP را از مفهوم راه‌پیمایی آذربایجانی که ایران سال‌ها مخالف آن بود متمایز می‌کند و می‌گوید تهران دلیلی برای اعتراض ندارد مگر اینکه حضور امنیتی یا نظامی خارجی باشد. ایران همچنین منابع کمی برای اقدام علیه ارمنستان دارد؛ تحت محاصره ناوگان نیروی‌دریایی ایالات متحده است، صادرات نفتش تقریباً متوقف شده و خطوط هوایی‌اش از اواخر سپتامبر به‌دلیل تحریم‌های هوایی جدید آمریکا از ورود به آذربایجان منع شده‌اند. بازپس‌گیرندگان در ایروان سعی می‌کنند خط‌قرمز بکشند که به نظر نمی‌رسد تهران به آن متعهد باشد.

چگونه روسیه فعالیت‌های ضد‑TRIPP را تشدید کرده است

پیام داخلی، از دست رفتن حاکمیت است. گوهر ملویان از حزب ارمنستان قوی (Strong Armenia) به رهبری ساموئل کاراپتیان می‌گوید ۷۴٪ درآمد این مسیر به آمریکا خواهد رفت. اما واقعیت پیچیده‌تر است؛ چارچوبی که واشنگتن و ایروان در ژانویه اعلام کردند، برای ۴۹ سال اولیه، ۷۴٪ سهام یک شرکت توسعه مشترک را به ایالات متحده می‌دهد، در حالی که مسیر تحت قانون ارمنستان قرار دارد.

این نکته ظریف در گفتمان پیرامون مسیر نادیده گرفته شده است. روبن ملکونیان، رئیس گروه مطالعات شرقی دانشگاه دولتی ایروان، TRIPP را جاده‌ای می‌نامد که ارمنستان می‌پذیرد اما هرگز کنترلش نمی‌کند. لوون زورابیان از کنگره ملی ارمنستان، حزبی که پیشین رئیس‌جمهور لوون تر‑پتروسین را در بر می‌گیرد و پیش از این صداى عملگرایانه‌ترین درباره آذربایجان در سیاست ارمنستان بود، هشدار داد که این مسیر می‌تواند جنگ نیابتی را برانگیزد. تحلیلگر واهه داوویان به‌طرز غیرقابل‌قبول ادعا کرد که این راه‌پیمایی ارمنستان را در برابر اتحادیه اروپا قرار می‌دهد — در حالی که بروکسل ۱۰ میلیارد یورو (۱۱٫۲ میلیارد دلار) به همان مسیر میانی که TRIPP تغذیه می‌کند، اختصاص داده است. آکوپیان به‌صراحت نتیجه‌گیری می‌کند: ارمنستان تنها در اتحاد با روسیه و گفت‌وگوی استراتژیک با ایران می‌تواند دوام آورد.

نقش روسیه در روایت ضد‑TRIPP واضح است. این صداها به‌طور منظم در رسانه‌های تحت مالکیت یا همسو با روسیه مانند EADaily، Sputnik Armenia، 168.am و Golos Armenii ظاهر می‌شوند و بر پایهٔ یک کمپین دولتی ساخته شده‌اند. پیش از انتخابات ژوئن، تحلیل‌گران مستقل ادعا کردند که در آستانهٔ انتخابات ارمنستان، شبکه تبلیغاتی «ماتریوشکا» که تحت حمایت روسیه است، تا اوایل مه ۳۴۳ ویدئوی جعلی منتشر کرده بود. سال پیش، عملیات تبلیغاتی «Storm‑1516» بیش از هر کشور دیگری در جهان به ارمنستان هدف قرار داد. مسکو همچنین از ابزارهای اهرم فشار استفاده کرده و تهدید به لغو توافقی کرده که تحت آن گاز ارمنستان را تأمین می‌کند؛ اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز در دسامبر برای بررسی تعلیق عضویت ارمنستان جلسه‌ای برگزار خواهند کرد.

یک جبههٔ دوم در واشنگتن شکل گرفته است؛ تلاش‌های لابی‌گری ارمنستان برای اعمال تحریم‌های حقوق بشری علیه آذربایجان می‌تواند مسیر صلح را به خطر اندازد. در ۱۴ و ۱۵ سپتامبر، کمیته ملی ارمنستان آمریکا بیش از ۱۵۰ جلسه در کنگره برگزار کرد و قانونگذاران را به اجرای بخش ۹۰۷ قانون حمایت از آزادی و امضای نامه‌ای که مخالفت با تمدید معافیت دولت را بیان می‌کرد، فشار آورد. دلیلی برای این‌که این تلاش با مسکو هماهنگ باشد، وجود ندارد. با این حال، قطع کمک‌ها به آذربایجان و احیای تحریم ۱۹۹۲ میلادی، اهرمی را که باکو را به میز مذاکرات کشانده بود، سلب می‌کند و پیمان صلح پایدار را به خطر می‌اندازد.

روسیه در نبرد TRIPP عقب‌مانده است — اما فرصت‌های بیشتری خواهد داشت.

در حال حاضر این کارزار در حال شکست است. حزب «قرارداد مدنی» به رهبری پاشینیان در انتخابات ژوئن ۴۹٫۸ درصد آرا را به دست آورد — اندکی کمتر از اکثریت مطلق، اما به‌مراتب بیش از ۲۳٫۳ درصد حزب «استرانگ ارمنیا» (Strong Armenia) — علیرغم یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌های نفوذ روسیه در تاریخ. روسیه درگیر جنگ در اوکراین است و ایران تحت تحریم‌های گسترده قرار دارد. در ۲۳ سپتامبر، نمایندگان بیش از چهل شرکت به نیویورک آمدند تا پروژه TRIPP را بررسی کنند؛ در کنار آنان نماینده ویژه استیو ویتکوف، سناتور استیو دینز (R‑MT) و نمایندگان ارمنستان، آذربایجان، گرجستان و پنج کشور آسیای مرکزی «C5» حضور یافتند. دولت ۲۰۱ میلیون دلار به صندوق سرمایه‌گذاری ترانس‑کاسپین اختصاص داد.