‏🟣 ۳/۳

در مارس ۲۰۲۳، عراق و جمهوری اسلامی ایران توافق‌نامهٔ امنیتی برای خلع سلاح گروه‌های مسلح کرد ایرانی امضا کردند (The New Region، ۱۵ اوت). در ژوئیه ۲۰۲۳، سرهنگ کل ستاد ارتش ایران محمد باقری به بغداد هشدار داد که این گروه‌ها باید خلع سلاح یا اخراج شوند (ایسنا، ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۳). پس از سال ۲۰۲۳، این گروه‌ها به اردوگاه‌های جدید منتقل و از مرز خارج شدند؛ اما جمهوری اسلامی ایران همچنان خواستار حذف کامل آن‌ها از سرزمین خود است (The New Region، ۶ سپتامبر ۲۰۲۴).

کارزار فشار ایران

شبکهٔ پرس تی‌وی گزارش داد که تهران به بغداد پیام داد: یا این گروه‌های مسلح کرد ایرانی را استرداد کند یا اخراج نماید (پرس تی‌وی، ۲۶ ژوئن؛ The New Region، ۲۹ ژوئن). حمله به دفتر نخست‌وزیر حکومت خودمختار کردستان می‌تواند ترفندی فشاری از سوی ایران باشد. اگرچه حکومت خودمختار کردستان تمایلی به اخراج این گروه‌ها ندارد، اما تحت چنین فشار می‌تواند به تقاضاهای تهران تسلیم شود.

نخست‌وزیر حکومت خودمختار کردستان، مسرور بارزانی، به الجزیره گفت که مبارزان کرد ایرانی پیش از تأسیس منطقه کردستان در سال ۱۹۹۱، به همراه خانواده‌هایشان به این سرزمین پناه آورده بودند. او تأکید کرد که مسألهٔ کردها در ایران باید به‌صورت مسالمت‌آمیز و از طریق گفت‌وگو حل شود (الجزیره، ۹ اوت).

در ژوئیه، ایران درخواست‌های «اعلام سرخ» اینترپل برای ۳۶ شخصیت و فعال مخالف کرد را ارائه داد (Iran Wire، ۲۲ ژوئیه). وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، افزود که پس از گزارش‌هایی مبنی بر تماس ترامپ با رهبران منطقه برای درخواست تجزیهٔ ایران، با رهبران عراقی، ترکیه‌ای و کرد تماس گرفته است؛ این گزارش‌ها احتمالاً به گزارش Axios اشاره دارد که ترامپ در اوایل مارس با رهبران کرد عراقی گفتگو کرده بود (Axios، ۳ مارس؛ Al Monitor، ۲۰ ژوئیه). همچنین گزارش شده است که ترامپ با مصطفی هجری، رهبر حزب دمکرات کردستان ایران (PDK‑I) صحبت کرده (Washington Post، ۵ مارس). این طرح اسرائیل‑آمریکا برای به کارگیری کردهای ایرانی به منظور تضعیف ایران بعدها کنار گذاشته شد (Daily Sabah، ۶ ژوئن).

نتیجه‌گیری

اگر توافق نهایی بین ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران حاصل نشود، احتمال ادامهٔ حملات ایران به منطقه کردستان وجود دارد. حتی در صورت وجود توافق، ممکن است ایران یا جناح‌های عراقی تحت حمایت ایران به حملات علیه منطقه کردستان ادامه دهند؛ این حملات می‌توانند زیرساخت‌های انرژی، گروه‌های مخالف کرد ایرانی یا نهادهای حکومت خودمختار کردستان را هدف بگیرند. بدون سامانه‌های دفاعی خود، حکومت خودمختار کردستان در برابر چنین تهدیدهایی آسیب‌پذیر می‌ماند. گزینه‌های اصلی این حکومت شامل فشار برای دریافت سامانهٔ دفاع هوایی یا میانجیگری برای دستیابی به توافقی است که حضور گروه‌های مسلح کرد ایرانی را در خاک خود بپذیرد؛ این مسأله در حال حاضر به‌نظر می‌رسد به‌سختی محقق شود. بنابراین، حملات پهپادی احتمالاً ادامه خواهند یافت.