📌 چکیده
سرهنگ علی رفیعی، رئیس پلیس اماکن عمومی کل تهران، با ممنوعیت پخش موسیقی زنده، دیجی، قلیان و برگزاری رویدادهای سرگرمی در کافهها و هشدار به بستن مداوم مکانهای غیرمتقابل با حجاب اجباری، سرکوب زندگی شبانه جوانان را آغاز کرده است. او اعلام کرد پلیس بهمحض شناسایی تخلفات، کسبوکارها را بسته و مجوزهایشان را لغو میکند؛ در اوت ۲۰۲۴ تنها در شهرهای مختلف ایران ۴۲ مورد شامل کافه، رستوران و مرکز فرهنگی بسته شد. پرونده صادق سعیدینیا که بهدلیل حمایت از اعتراضات و نقض حجاب به ۱۲ سال حبس و مصادره اموال محکوم شد، نشان میدهد نظارت دولتی فراتر از مقررات تجاری رفته و شامل رصد مشتریان، برنامههای سرگرمی و مواضع سیاسی مالکان میشود.
مقامات ایرانی پس از آنکه کافهها و کتابفروشیهای پایتخت، تهران، به مکانهای محبوب برای مهمانیها و تجمعهای اجتماعی جوانان تبدیل شدند، به سرکوب زندگی شبانه و فرهنگ کافهنشینی پرداختهاند.
سرهنگ علی رفیعی، رئیس پلیس اماکن عمومی کل تهران، پخش موسیقی زنده، دیجیها و قلیان در کافهها را ممنوع کرد و اعلام کرد پلیس نسبت به کسبوکارهای مشغول به این فعالیتها اقدام خواهد کرد. او هشدار داد که در صورت عدم رعایت حجاب اجباری، برگزاری رویدادهای سرگرمی یا ابراز حمایت از اعتراضات، کسبوکارها بهصورت مداوم بسته و مهر میشوند.
— Living in Tehran (LiT) ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴
در طول سال گذشته، کافههای تهران و شهرهای بزرگ دیگر ایران بهتدریج به مکانهای تجمع جوانان در جستجوی فضایی برای فرار از بحران اقتصادی وخیم و آسیبهای روانی ناشی از جنگ طولانیمدت تبدیل شدهاند.
در کنفرانس خبری، رفیعی گفت: «کافهها باید صرفاً در چارچوب انجمن تجاری خود فعالیت کنند. سرو قلیان، برگزاری اجراهای موسیقی زنده، استفاده از دیجی و فعالیتهای مرتبط با قمار از جمله مسائلی هستند که پلیس نسبت به آنها اقدام میکند.»
این هشدار در میانه محدودیتهای اعمالشده بر کافهها در ماههای اخیر، همراه با بسته شدن کسبوکارها، بازداشت اپراتورها و لغو مجوزها مطرح میشود.
از ابتدای اوت تا ۱۱ اوت، دستکم ۴۲ مورد بسته شدن کسبوکار در شهرهای مختلف ایران گزارش شد؛ این موارد شامل کافهها، رستورانها، فروشگاهها، باشگاههای ورزشی و یک مرکز فرهنگی میشد. در همان بازه زمانی، کافه‑رستوران بول در محله ولنجک تهران بسته شد؛ در حالی که حسین سالاری، معاون دادستان شهر اردبیل، اعلام کرد سه کافه بسته و ۱۶ نفر بازداشت شدهاند. دیگر کسبوکارهای بستهشده شامل کافه‑کتابفروشی ارغوان در مشهد و کافه ژوان در مینودشت بودند.
رفیعی دربارهٔ نحوهٔ برخورد پلیس با کافهها توضیح داد: «به محض شناسایی چنین مواردی، پلیس علیه کسبوکار متخلف اقدام میکند. از سوی دیگر، کسبوکارهایی که مطابق با رده و مجوز تعیینشدهٔ خود فعالیت میکنند میتوانند از بسیاری از این تخلفات جلوگیری کنند.» او افزود نظارت بر کافهها محدود به خدمات ارائهشده در داخل مکانها نیست.
مسئول پلیس تهران خیابانهای سنایی و ایرانشهر را «تنگ و شلوغ» توصیف کرد و گفت: «حضور برخی جوانان بدون هدف مشخص، به همراه میزهای کافه که بر پیادهروها چیده شدهاند، به ازدحام و نارضایتی عمومی منجر میشود.»
او مسدود کردن پیادهروها را یکی از دلایل بسته شدن کافهها نام برد و افزود پیش از بسته شدن، پلیس به اپراتورها هشدار میدهد و از آنها میخواهد تعهدنامهٔ کتبی امضا کنند. رفیعی افزود ادامه فعالیتی که پلیس آن را نقض میداند میتواند منجر به لغو مجوز کسبوکار شود.
فشار بر مالکان کافه تنها به موسیقی و مقررات انجمن تجاری محدود نمیشود. در پروندهٔ صادق سعیدینیا، مدیرعامل شرکت سعدینیا املاک و صنایع و حامی اعتراضات ژانویه، دادگاه عالی ایران حکمی شامل حبس و مصادرهٔ تمام اموال او را تأیید کرد. سعیدینیا به ۱۲ سال و شش ماه و یک روز حبس محکوم شد و پس از آزادی برای دو سال از کار در حوزه کافه منع شد. تمام شعب کافههای تحت مالکیت او پس از بازداشت بسته شد.
قوه قضائیه ایران، انتشار پستهای شبکههای اجتماعی، شرکت در تظاهرات، بسته شدن کافهها و فروشگاهها و تشویق کارمندان به شرکت در اعتراضات را بهعنوان نمونهای از اتهامات امنیتی در این پرونده ذکر کرد.