📌 چکیده
پس از برداشت ناگهانی دوازده بمبافکن B‑1 ایالات متحده از پایگاه هوایی فیرفورد، مقامات آمریکا و بریتانیا اعلام کردند که اطلاعات جدیدی دربارهٔ برنامهٔ چندفازانهٔ حملهٔ پهپادی ایران به این پایگاه و هدفگیری نظامیان آمریکایی در آن به دست آمده است. این تهدیدها، که برخی مسئولان آن را به عملیات «Spiderweb» اوکراین نسبت میدهند، منجر به انتقال فوری هواپیماها به آمریکا شد؛ حتی خدمه برخی از آنها در حین پرواز برای بازگشت به ایالات متحده سوار شدند. در همین دوره، چندین بازداشت مرتبط با مواد منفجره و اتهامات تروریستی در اطراف فیرفورد انجام شد و مقامات بریتانیا ۸۵ خانه را تخلیه کردند؛ در عین حال، ایالات متحده، بریتانیا، آلمان و اسرائیل این حوادث را به سپاه پاسداران یا نهادهای نظامی دیگر در تهران ربط میدهند، در حالی که ایران مشارکت خود را رد کرده است.
پس از آنکه ایالات متحده بهطور ناگهانی تمام دوازده بمبافکن B‑1 خود را از پایگاه هوایی سلطنتی فیرفورد در بریتانیا برداشت، دلیل این اقدام غیرمعمول اکنون آشکار شد.
مسئولین ایالات متحده و بریتانیا به نیویورک تایمز گفتند که اطلاعات جدیدی ترس از حملهٔ پهپادی ایرانی به این پایگاه در بریتانیا را برانگیخته است.
طبق گفتهٔ آنان، این اطلاعات نشان میداد که ایران برنامهای پیچیده و چندفاز دارد که هدف آن آسیب رساندن به هواپیماهای آمریکایی و کشتن برخی از صدها نظامی ایالات متحده مستقر در این پایگاه است.
برخی از مسئولین بر این باورند که این طرح ایرانی حداقل تا حدودی از عملیات جسورانهٔ «Spiderweb» اوکراین علیه روسیه در ژوئن ۲۰۲۵ الهام گرفته است. در آن عملیات، پهپادها بهصورت مخفی به عمق سرزمین روسیه برده و از کامیونهای مستقر نزدیک پایگاههای نیروی هوایی روسیه پرتاب شدند. دستکم دوازده هواپیما، از جمله بمبافکنهای استراتژیک هستهای، تخریب یا آسیب دیدند.
معاون رئیسجمهور ایالات متحده جیدی ونس (JD Vance) تأیید کرد که بمبافکنها از پایگاه منتقل شدهاند و گفت پنتاگون «به دلیل احتیاط فراوان» برای حفاظت از نیروهای آمریکایی عمل کرده است. ونس ایران را متهم کرد که در پی برنامهریزی حملات علیه ایالات متحده است، اما جزئیات تهدید خاصی که منجر به تخلیهٔ بمبافکنها شد را بیان نکرد.
رئیسجمهور ایالات متحده ترامپ نیز تأیید کرد که تهدیدهایی علیه این بمبافکنها دریافت شده است. او به خبرنگاران گفت: «تهدیدهایی وجود داشت». دربارهٔ تصمیم برای برداشت هواپیماها از پایگاه افزود: «چرا باید آنها را آنجا بگذارم؟»
تخلیهٔ سریع بمبافکنها بهطور غیرعادیای تلقی شد. مسئولین ایالات متحده گفتند وضعیت آنقدر اضطراری بود که برخی هواپیماها و خدمهشان در حین پرواز به سوی ایالات متحده برخاستند، در حالی که تانکرهای سوختگیری هوایی که قرار بود در طول پرواز از آنها پشتیبانی کنند، هنوز در راه پایگاه بودند.
این تحولات در پسزمینهٔ مجموعهای از حوادث غیرمعمول پیرامون RAF فیرفورد رخ میدهد. حدود یک هفته پیش از برداشت بمبافکنها، پنج مرد بریتانیایی که در ونهای سفید نزدیک پایگاه سفر میکردند، در ساعات اولیهٔ ۲۷ سپتامبر بازداشت شدند. پلیس بریتانیا در وسایل نقلیه مواد منفجرهای نیافت و متهمان روز بعد با وثیقه آزاد شدند؛ هرچند تحقیق همچنان ادامه دارد.
در روز پنجشنبه، یک شهروند دوگانهٔ بریتانیایی‑ایرانی بهاشتباه بهعنوان آمادهساز اقدامات تروریستی بازداشت شد. همزمان، مقامات بریتانیا بهسرعت ۸۵ خانه در این منطقه را تخلیه کردند و ربات خنثیسازی بمب را برای بازرسی ونهای بازداشتشده اعزام کردند. نخستوزیر بریتانیا اندی برنهم (Andy Burnham) نیز جلسهای امنیت ملی برای بررسی این حوادث برگزار کرد.
مسئولین ایالات متحده، بریتانیا، آلمان و اسرائیل بر این باورند که این حوادث به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا نهاد نظامی دیگری در تهران مرتبط است. ایران ادعای مشارکت خود را رد کرده است.
نگرانیها دربارهٔ احتمال حملات به پایگاههای ایالات متحده در اروپا پیش از این حوادث شکل گرفته بود. اواسط سپتامبر، فرماندهان ایالات متحده هشدار جدی از سوی اطلاعات آمریکایی و سایر اطلاعاتهای غربی دریافت کردند که RAF فیرفورد میتواند هدف حملهای تحت حمایت ایران باشد. پس از این هشدار، اسرائیل به آلمان اطلاع داد که پایگاههای ایالات متحده در سرزمین آلمان، از جمله رمشتاین و اسپانگداهلم، نیز در معرض خطر بالاتری قرار دارند.