سال‌هاست در روابط عاطفی کلیشه‌ای تکراری شنیده می‌شود:
«مردها از همان اول دنبال رابطهٔ جنسی‌اند» «زن‌ها بیشتر بازی می‌دهند و شرط و شروط می‌گذارند»
- اما پژوهش‌های علوم اعصاب نشان می‌دهد این برچسب‌ها ریشهٔ اخلاقی یا فرهنگیِ صرف ندارند، بلکه بخشی از تنوع طبیعی مدارهای مغزی و هورمونی انسان هستند.
- در مردان، سطح بالاتر تستوسترون و فعالیت سریع‌تر آمیگدالا و مدارهای پاداش باعث می‌شود میل جنسی به شکل خودبه‌خود و بی‌مقدمه ظاهر شود. یعنی مغز به‌سرعت وارد فاز «خواستن» می‌شود، حتی بدون محرک‌های زمینه‌ای خاص.
- در بسیاری از زنان، مسیر متفاوت است؛ قشر پیش‌پیشانی (مرکز تصمیم‌گیری و مهار) و مدارهای «ترمز» فعال‌ترند. به همین دلیل، میل معمولاً به‌صورت پاسخ‌محور شکل می‌گیرد؛ یعنی ابتدا باید شرایط، حس امنیت، و زمینهٔ عاطفی یا روانی فراهم شود تا میل جنسی بروز پیدا کند.
این تفاوت هیچ‌کدام نشانهٔ «ضعف» یا «اشکال» نیست؛ بلکه دو مسیر متفاوت طبیعی برای تجربهٔ میل جنسی است:
• مسیر سریع و خودبه‌خود (رایج‌تر در مردان)
• مسیر پاسخ‌محور و مشروط (رایج‌تر در زنان)
از نگاه تکاملی هم این تفاوت منطقی است؛ مردان با سرعت بیشتر شانس تکثیر ژن‌ها را افزایش می‌دادند، درحالی‌که برای زنان انتخاب شریک مناسب و سنجیدن شرایط بقا و امنیت اهمیت بیشتری داشته است.
- دانستن این موضوع کمک می‌کند بفهمیم بسیاری از سوءتفاهم‌های رابطه‌ای، نه ناشی از «سردی زن» یا «زیاده‌خواهی مرد»، بلکه نتیجهٔ دو استراتژی متفاوت مغز در رسیدن به میل جنسی است.
این نگاه علمی به ما می‌گوید:
«پیش از قضاوت یا برچسب زدن، بهتر است بفهمیم که مغز هر کدام از ما «گاز و ترمز» مخصوص خودش را دارد.»
• Basson, R. (2000). The Female Sexual Response: A Different Model.
• Bancroft, J. & Janssen, E. (2000). Dual Control Model of Sexual Response.
• Karou et al. (2015). Neural Correlates of Hypoactive Sexual Desire Disorder.
• Herbenick et al. (2010). National Survey of Sexual Health and Behavior.
-
«Channel of science is for all»
