تحویل ویژه! بزرگ‌ترین محموله غبار و سنگ سیارکی به زمین بازمی‌گردد.

بعداز هفت سال انتظار با فرودی موفق نمونه های بازگردانده شده از سیارک بنو در صحرای یوتا به زمین نشست.

24 سپتامبر، 2023

ماموریتی هفت ساله برای مطالعه آنچه که خطرناک‌ترین قطعه سنگ منظومه شمسی توصیف می‌شود، به پایان چشمگیر خود نزدیک می‌شود. فضاپیمای اوسایرس-رکس نمونه‌های «خاک» را که از سطح سیارک بنو جمع کرده، به زمین آورده است. این مواد را کاوشگر ناسا هنگام عبور از کنار زمین در روز یک‌شنبه رها کرد تا به زمین برسد.

نمونه‌ها با یک کپسول پرتاب شدند تا در جریان فرودی آتشین در ایالت یوتا در غرب آمریکا آسیبی به آن‌ها وارد نشود.

دانشمندان انتظار دارند که ترکیب‌های شیمیایی این مواد اطلاعات جدیدی را در مورد شکل‌گیری چهار و نیم میلیارد سال قبل سیارات فاش کند و شاید شناخت بیشتری در مورد چگونگی شروع حیات در سیاره ما بدهد.

یک کپسول نعلبکی شکل، پس از سالها سفر در فضا به آرامی در صحرای یوتا فرود آمد. محموله آن مجموعه ای گرانبها از سنگ ها و غبار سیارک بننو است – اولین باری است که ناسا تا به حال تکه هایی از این نوع جرم آسمانی را به زمین بازمی گرداند.

طی روزهای آینده، ناسا قطعات Bennu را به مرکز فضایی جانسون در هیوستون، تگزاس پرواز خواهد کرد. در آنجا، متصدیان به دقت ظرف را جدا می‌کنند و شروع به تجزیه و تحلیل شیمی و کانی‌شناسی نمونه‌های بکر می‌کنند – که ممکن است سرنخ‌هایی از منشا منظومه شمسی داشته باشد.

این مواد از ماموریت 1.2 میلیارد دلاری OSIRIS-REx که در سال 2016 آغاز شد و در سال 2018 به Bennu رسید ، می‌آید .این کاوشگر نزدیک به دو سال را صرف مطالعه این سیارک تیره رنگ و الماسی کرد قبل از اینکه بازوی رباتیک خود را به سطح سنگی بسط دهد، آن را با فشار گاز منفجر کرد و گرد و غبار و سنگ هایی را که به بیرون پرتاب می کرد جمع آوری کرد.
فضاپیما موفق شد حدود 250 گرم سنگ و خاک - یک فنجان بزرگ - از جمله چند تکه که حداقل یک سانتی‌متر طول دارند را جمع‌آوری کند. 
این تا کنون بزرگترین مقدار ماده ای است که از یک سیارک بازگردانده شده است. آژانس اکتشافات هوافضای ژاپن (JAXA) قبلا کمتر از یک میلی گرم از سیارک Itokawa در سال 2005 و 5.4 گرم از سیارک Ryugu در سال 2019 جمع آوری کرده بود .

بازگرداندن نمونه‌های سیاره‌ای به زمین به محققان این امکان را می‌دهد تا از تکنیک‌های آزمایشگاهی پیشرفته برای مطالعه این سنگ‌ها استفاده کنند . تیم سرپرستی ناسا قصد داشت نمونه‌های Bennu را بلافاصله پس از فرود آمدن کپسول در فضایی از نیتروژن خالص قرار دهد تا احتمال آلودگی را کاهش دهد. این امر دانشمندان را قادر می سازد تا زمین شناسی و شیمی این سیارک را که تا زمان شکل گیری منظومه شمسی در بیش از 4.5 میلیارد سال پیش حفظ شده است، مطالعه کنند. 
این ماده بکر با عبور از جو زمین تغییر نکرده است، همانطور که در مورد شهاب سنگ ها اتفاق می افتد. نیکول لانینگ، سرپرست نمونه مأموریت در مرکز فضایی جانسون، می‌گوید: «چیزی که در مورد این نمونه واقعاً متفاوت خواهد بود این است که ما زنجیره‌ای از حفاظت از آن را در برابر جو زمین خواهیم داشت.

بننو یک سیارک غنی از کربن است، بنابراین نمونه‌ها ممکن است شبیه شهاب‌سنگ‌های غنی از کربن باشند که به زمین سقوط کرده‌اند.

 بیت‌های جمع‌آوری‌شده توسط OSIRIS-REx احتمالاً حاوی ترکیبات آلی هستند - مولکول‌های مبتنی بر کربن که در بسیاری از شهاب‌سنگ‌ها یافت می‌شوند که بلوک‌های سازنده بسیاری از انواع شیمی هیجان‌انگیز، از جمله آن‌هایی که منجر به حیات می‌شوند، هستند. 

دانیل گلاوین، دانشمند ارشد برای بازگشت نمونه در مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا در گرین‌بلت، مریلند، می‌گوید: «چیزی که به نظر من جذاب‌تر است، هسته‌ها، اجزای کد ژنتیکی هستند که تمام حیات را از DNA و RNA می‌سازند. این ترکیبات قبلاً در شهاب‌سنگ‌ها یافت شده بودند، اما این سنگ‌ها به اندازه نمونه‌های Bennu بکر نبوده‌اند. او می‌گوید: «ما می‌توانیم به نتایج اعتماد کنیم، زیرا این مواد تمیز هستند.

متصدیان ناسا به مطالعه گرد و غبار و سنگریزه‌های داخل ظرف و ذخیره‌سازی OSIRIS-REx می پردازند . تکنسین‌هانمونه‌ها را با اسکنرها و سایر ابزارها تجزیه و تحلیل می‌کنند تا تشخیص دهند که چند نوع سنگ جمع‌آوری شده‌اند و رنگ، حجم و تخلخل نمونه‌ها را ثبت می کنند .

این نمونه بیش از 4 میلیارد سال منتظر ماند تا انسان ها آن را مطالعه کنندوحداقل  70درصد از این مواد برای دانشمندان خارج از ناسا وبرای نسل آینده ذخیره میشود .

علاوه بر این، 4 درصد از نمونه به آژانس فضایی کانادا که به ساخت ابزار لیزری روی OSIRIS-REx کمک کرد و 0.5 درصد در ازای نمونه‌هایی از ریوگو به JAXA خواهد رفت تا محققان بتوانند این مواد را تجریه وتحلیل کنند.
سحر موحد
منبع

«Channel of Science is for all»