جهان چگونه کار می کند؟ on Telegram: “بادوام‌ترین تمدن کدام بوده است؟ آیا چین، مصر باس…”

بادوام‌ترین تمدن کدام بوده است؟

آیا چین، مصر باستان یا بین النهرین جزو بادوام‌ترین تمدن ها به شمار می آیند؟ در مطلب مزبور به شرح ذیل شواهد مربوط به هر یک از این فرهنگ های پایدار را بررسی می‌کنیم.
مصر باستان، چین و بین النهرین همگی اغلب به عنوان تمدن های دیرپایی یاد می شوند که هزاران سال دوام آورده اند. اما کدام یک از این جوامع بیشتر دوام آورده‌اند؟
به نظر می رسد، به چند دلیل، این یک سؤال ساده نیست. دلیل اول این است که مورّخان و باستان‌شناسان مدرن در مورد یک تعریف واحد از تمدن، از جمله اینکه چه زمانی شروع می شود و چه زمانی به پایان می رسد، اتفاق نظر ندارند، و بسیاری از کارشناسان تردید دارند که آیا تمدن ها را می توان به این روش سنجید یا خیر. دلیل دوم این است که تمام تمدن‌های بزرگ دوره‌هایی داشتند که توسط «بیگانگان» اداره می‌شدند، برای مثال هیکسوس‌ها در مصر، که این موضوع را پیچیده‌تر می‌کند که آیا باید آنها را تمدن‌های پیوسته در نظر گرفت یا خیر. و دلیل آخر این است که فرهنگ نزدیک به آغاز یک تمدن ممکن است با فرهنگ نزدیک به پایان آن متفاوت باشد. در نتیجه، بسیاری از مورّخان و باستان‌شناسان مدرن، ایدهٔ «تمدن» را مفید نمی دانند؛ در عوض، آنها از "فرهنگ ها" و "سنت ها" سخن می‌گویند.
وضعیت 100 سال پیش متفاوت بود، زمانی که مورّخان و باستان‌شناسان شادمان بودند که برخی فرهنگ ها را به عنوان "تمدن" می خواندند. روآن فلد، باستان شناس دانشگاه هاروارد، به لایو ساینس گفت:" در قرن 19 و اوایل قرن 20، پذیرش پیچیده ای از سلسله مراتب جوامع بشری وجود داشت."
او گفت:" برای افرادی که دیدگاه‌های اروپایی یا آمریکایی داشته‌اند هیچ مسئله‌ای وجود نداشت که برخی از سنت ها و فرهنگ های خاص را متمدن تشخیص دهند و برخی دیگر را متمدن تشخیص ندهند."

آیا چین بادوام‌ترین تمدن تمدن به حساب می‌آید؟

با بیشتر معیارها از جمله استفاده از سامانهٔ نوشتاری، شهرسازی ها (آنچه "تمدن" در ابتدا به معنای آن بود) یا سنت های مداوم، به نظر می رسد تمدن چینی بادوام‌ترین تمدن است. با این حال، چگونگی سنجش آن مورد بحث است.
روآن فلد، متخصص پیدایش جوامع پیچیدهٔ چین گفت: " بستگی به این دارد که شما تمدن را چگونه تعریف کنید و چینی را چگونه تعریف کنید، زیرا من فکر می کنم چندین راه منطقی وجود دارد که می توانید هر دوی این مفاهیم را تعریف کنید."
به عنوان نمونه، روآن فلد خط چینی را برجسته قلمداد کرد. اشکالی از همان نمادها امروزه و بر روی استخوان‌های اوراکل 3200 ساله، قدیمی‌ترین نمونه‌های از سامانهٔ نوشتاری چینی، استفاده می‌شود. او گفت:"وقتی به سامانهٔ نوشتاری [چینی] فکر می کنید، مطلقاً هیچ مناقشه ای وجود ندارد که از 3250 سال پیش یا بیشتر تا به امروز تداوم داشته باشد." فلد گفت، اما همان معیار را نمی توان در جای دیگری به کار برد. به عنوان مثال، اولین سامانهٔ نوشتاری در قارهٔ آمریکا به اولمک ها در حدود 900 قبل از میلاد نسبت داده شده است. سامانهٔ نوشتاری نیز برای مایاها پس از حدود 250 سال قبل از میلاد شناخته شده بود. اما اینکاها که تا زمان فتح اسپانیا در قرن شانزدهم حدود 400 سال بر بخش‌هایی از آمریکای جنوبی حکومت کردند، به نظر می‌رسد هیچ سامانهٔ نوشتاری نداشته‌اند (اگرچه آنها از طناب های گره دار به نام کیپو یا خیپو برای رمزگذاری اطلاعات استفاده می کردند).

چین باستان و کنونی

بر اساس شواهد باستان‌شناسی ایالت های اولیه در قلمرو کنونی چین، از جمله ویرانه‌های نوسنگی فرهنگ لیانگژو در دلتای رودخانه یانگ تسه، گاهی اوقات ادعا می شود که تمدن چین بیش از 5000 سال قدمت دارد. اما برخی از مورّخان زمان کنونی چین را بسیار متفاوت از گذشتهٔ آن می دانند که نمی تواند به عنوان یک تمدن پیوسته واجد شرایط باشد.
جولیا اشنایدر، مورّخ مفهومی از دانشگاه کالج کورک ایرلند، به لایوساینس گفت:" من فکر نمی‌کنم آنچه امروز در چین اتفاق می‌افتد ارتباط نزدیکی با چیزهایی داشته باشد که مثلاً قبل از سال 1949 [انقلاب چین در زمان مائوتسه تونگ] یا 1911 [انقلاب شینهای که به آخرین سلسلهٔ امپراتوری چین پایان داد] رخ داده است."
اشنایدر، کارشناس تاریخ چین، خاطرنشان کرد که سیاستمداران و تاریخ‌دانان طرفدار چین، گاهی اوقات ادعا می‌کنند که تمدن چین طولانی‌ترین تمدن جهان است و آن را «نقطهٔ مشروعیت» می‌دانند. اما چینی چه بود؟ مسئله این است. این منطقه نواحی گسترده و بسیاری از قومیت‌های مختلف را در برهه‌های زمانی مختلف در بر می‌گرفت، و آنچه در قلب چین اتفاق افتاد می‌توانست «از نظر فرهنگی بسیار دور» از آنچه در جاهای دیگر اتفاق افتاده باشد.

ادامهٔ مطلب
-
«Channel of Science is for all»