جهان چگونه کار می کند؟ on Telegram: “بر اساس علم، خدا وجود ندارد (God Does Not Exist)…”

بر اساس علم، خدا وجود ندارد (God Does Not Exist)

در بحث بر سر وجود خدا(God exists) ، ما از یک طرف خداباوران، از طرف دیگر خداناباوران و در وسط علم داریم. خداناباوران ادعا می کنند که شواهد علمی وجود دارد که خدا واقعی نیست. از سوی دیگر خداباوران اصرار دارند که علم در واقع نتوانسته است اثبات کند که خدا وجود ندارد. با این حال، به گمان خداباوران، این موضع به درک اشتباهی از ماهیت علم و نحوه عملکرد علم بستگی دارد. بنابراین، می‌توان گفت که از نظر علمی، خدا وجود ندارد، همانطور که علم وجود هزاران موجود دیگر ادعایی را رد می‌کند.

آنچه علم می تواند و نمی تواند ثابت کند:

برای درک اینکه چرا «خدا وجود ندارد» یک بیانیهٔ علمی مشروع است، مهم است که بدانیم این گزاره در زمینهٔ علم به چه معناست. وقتی دانشمندان می گویند "خدا وجود ندارد"، منظورشان چیزی شبیه به زمانی است که می گویند "اثیر وجود ندارد (در دانش باستانی و قرون وسطایی اثیر یا اتر یا عنصر پنجم جوهری است که گیتی را فرای مرزهای زمینی (بر فراز کرهٔ هوا) پر می‌کند و عناصر چهارگانه (آب، هوا، خاک و آتش) را در کنار هم نگه داشته‌است)"، "قوای روانی وجود ندارد" یا "زندگی در ماه وجود ندارد."
همه این عبارات مختصر برای توضیح دقیق‌تر و فنی‌تر است، و آن این است که این موجود ادعایی (یا خدا) در هیچ معادله علمی جایی ندارد، در هیچ توضیح علمی نقشی ندارد، نمی تواند برای پیش بینی هیچ رویدادی استفاده شود. هیچ چیز یا نیرویی را که هنوز شناسایی شده است توصیف نمی کند، و هیچ مدلی از جهان وجود ندارد که حضور آن در آن ضروری، سازنده یا مفید باشد.
آنچه باید در مورد عبارت دقیق تر از نظر فنی واضح باشد این است که مطلق نیست. برای همیشه وجود احتمالی نهاد یا نیروی مورد بحث را انکار نمی کند.در عوض، این یک عبارت موقتی است که وجود هرگونه ارتباط یا واقعیت را برای نهاد یا نیرو بر اساس آنچه در حال حاضر می‌دانیم رد می‌کند. خداباوران مذهبی ممکن است به سرعت به این موضوع پی ببرند و اصرار کنند که نشان می‌دهد علم نمی‌تواند وجود خدا را اثبات(prove) کند، اما این امر مستلزم یک معیار بسیار سخت‌گیرانه برای معنای اثبات علمی چیزی است.

اثبات علمی علیه خدا

ویکتور جی استنگر در کتاب خدا: فرضیه شکست‌خورده-چگونه علم نشان می‌دهد که خدا وجود ندارد(God: The Failed Hypothesis—How Science Shows That God Does Not Exist) این استدلال علمی را علیه وجود خدا ارائه می‌کند:
1) خدایی را فرض کنید که نقش مهمی در جهان دارد.
2) فرض کنید خداوند دارای صفات خاصی است که باید برای وجود او دلیل عینی ارائه کند.
3) با ذهنی باز به دنبال چنین شواهدی باشید.
4) اگر چنین شواهدی یافت شد، نتیجه بگیرید که ممکن است خدا وجود داشته باشد.
5) اگر چنین شواهد عینی یافت نشد، فراتر از شک معقول نتیجه بگیرید که خدایی با این ویژگی ها وجود ندارد.
این اساساً چگونه علم وجود هر موجود ادعایی را رد می کند. اگر خدا وجود داشته باشد، باید شواهد ملموسی از وجود او وجود داشته باشد، نه ایمان، بلکه شواهد ملموس، قابل اندازه‌گیری و ثابت که بتوان آن را با استفاده از روش علمی پیش‌بینی و آزمایش کرد. اگر ما نتوانیم آن شواهد را پیدا کنیم، پس خدا نمی تواند آنطور که تعریف شده وجود داشته باشد.

یقین و شک در علم

البته هیچ چیز در علم بیش از سایه هر شبهه احتمالی اثبات یا رد نمی شود. در علم همه چیز موقتی(provisional) است. موقت بودن نقطه ضعف یا نشانه ضعیف بودن نتیجه گیری نیست. موقت بودن یک تاکتیک هوشمندانه و عمل گرایانه است زیرا هرگز نمی توانیم مطمئن باشیم که وقتی به گوشه بعدی برسیم با چه چیزی روبرو خواهیم شد. این عدم اطمینان مطلق دریچه ای است که بسیاری از خداباوران مذهبی سعی می کنند خدای خود را از آن بگذرانند، اما این حرکت معتبری نیست.
در تئوری، ممکن است روزی به اطلاعات جدیدی برسیم که ما را به بررسی بیشتر فرضیهٔ خدا سوق دهد. به عنوان مثال، اگر شواهدی که در استدلال فوق توضیح داده شد، یافت می شد، یک باور عقلانی به وجود خدای مورد بررسی را توجیه می کرد. با این حال، وجود چنین خدایی را بدون شک ثابت نمی کند، زیرا باور همچنان باید موقتی باشد.
همچنین ممکن است همین امر در مورد تعداد نامحدودی از موجودات فرضی و نیروهای ماوراء طبیعی (supernatural) دیگر نیز صادق باشد. زئوس یا اودین، مسیحی یا هندو ،هر امکانی برای خدا یا خدایان قابل کاوش است.

وجود (Exist) به چه معناست؟

در نهایت، برای اینکه گزاره‌ای مانند «خدا وجود دارد» برای علم معنا پیدا کند، باید تعریف کنیم که «وجود» در این مورد به چه معناست. وقتی صحبت از خدا یا مجموعه ای از خدایان به میان می آید، وجود آنها به شواهدی بستگی دارد که نشان دهد آنها بر جهان تأثیر داشته اند یا همچنان دارند.

ادامهٔ مطلب
-
«Channel of Science is for all»