دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی:
متأسفانه در هیچ کتابی و هیچ مجموعه‌ای، اسمی و یادی از همسران فداکار هنرمندان و بزرگان ثبت نشده است؛ ولی کیست که انکار کند میزان فداکاری زنی را که شصت سال با ناصرخسرو همراهی و همداستانی کرد؟
شوهری که متعصبین به خونش تشنه بودند؛ مردی که هفت سال همسرش را در دهات بلخ، بی‌سر و سامان و بی‌خرج گذاشت و به امید دیدن المستنصر بالله_خورشید فاطمی دیار مغرب_ راهی دیار عرب و مصر شد و بی‌نام و نشان رفت و روزی که آمد، در حالی که خلیفه فاطمی به او اعتنا نکرده بود، با یک لباس پاره بازگشته بود.
مردی که شغل اداری (دیوانی) خود را رها کرد و سر به بیابان نهاد؛ شوهری که آخر عمر را در قریه یمگان، بالای کوه و بن‌دره گذراند، در حالی که برای خواب خود ناچار بود با نردبان به داخل غار پای بگذارد و مثل هوام و وحوش زندگی کند.
آری، زنی با چنین مردی ده‌ها سال سازگاری کرد تا او توانست آثاری همچون قصاید غرای بی‌نظیر، سفرنامه دلپذیر، روشنایی‌نامه، جامع‌الحکمتین و امثال آن را به وجود آورد. من از پیش خود نمی‌گویم سازگاری، بلکه فداکاری کرد؛ این نکته را خود ناصرخسرو اعتراف می‌کند:
مر مرا پرس از این زن که مرا با او
شصت یا بیش گذشته است، دی و بهمن!
گذار زن از گدار تاریخ، باستانی پاریزی، ص ۶۲
🎀 @fetnehgarr