🔹سلسله یادداشت‌های «وطن‌ستیزی و دامن زدن به دو قطبیِ «دین-وطن» در افکار سید قطب با تکیه بر تفسیر فی ظلال القرآن» (۷)

🔸«خاکِ وطن» و «زمین»؛ بی‌ارزش و بی‌اعتبار! | خُرد شدن «وطن» در چرخ‌دنده‌های ایدئولوژیِ قُطبی/ بخش ۲ از ۲

4️⃣ بسترسازی برای «امت‌گرایی و جهان‌وطنیِ رادیکال» در گروه‌های تکفیری معاصر
وقتی زمین به خودی خود هیچ اعتبار و وزنی نداشته باشد، وفاداری به «دولت-ملت»ها بلاموضوع می‌شود. این نگرش همان منطقی است که در دهه‌های اخیر، مبنای عملِ گروه‌های سلفی-تکفیری (مانند القاعده و داعش) قرار گرفت؛ آن‌جایی که اعضای این جریان‌ها مرزهای رسمی میان کشورهای اسلامی را لغو کردند، پاسپورت‌ها و شناسنامه‌های ملی خود را به نشانه بریدن از جاهلیت مدرن سوزاندند و تمام همّت خود را بر نابودی ساختارهای سیاسی و ملیِ زادگاه خود متمرکز ساختند، چرا که آن سرزمین‌ها را صِرفاً خاکی بی‌ارزش می‌دانستند که باید تسلیمِ سلطان و منهجِ برساخته‌ی آنان شود.

5️⃣ «انسان آزاد» یا «اسیرِ ایدئولوژی»؟!
قطب در انتهای این بخش از متن، آزادی انسان را در گروِ حاکمیت «منهج» می‌داند؛ انسان تنها زمانی آزاد است که هیچ تعلقی به خاک و ریشه خود نداشته باشد و تنها بنده‌ی مطلق «منهج» باشد. این همان اصطلاحا «عزلت شعوری» است که رفته‌رفته یک «شهروند» را به «انسانِ بریده از وطن» تبدیل می‌کند. انسانِ بریده از وطن نیز در گذر زمان و با تاثیر‌پذیری از مفاهیم و آموزه‌های قُطبی، خود را عضوی از «امت»ی خواهد دانست که نسبتی با «وطن» ندارد. بنا‌بر‌این به منظور بر‌افراشتن پرچم «امتِ» فرضی خود، حتی ممکن است به قیام و مبارزه‌ی مسلحانه علیه «وطنِ» خویش نیز دست بزند. نمونه‌ی عملی چنین تفکراتی، در عملکرد بسیاری از اعضای گروه‌ تروریستی داعش مشهود بود. کسانی که از نقاط مختلف دنیا گذر‌نامه‌ها و مدارک هویتی خود را – به خیال زیستن زیر پرچم امتی واحده – به آتش می‌کشیدند و نیز مبارزانِ مسلّحی که در سوریه و عراق، علیه مردم و اموال عمومی «وطنِ» خویش اقدام کردند.

🔹بخش اول یادداشت (این‌جا)

🆔 @FarshidSharafi | فرشید شرفی