🗒️ توافق مکه؛ گذار از وابستگی امنیتی به آمریکا به بازدارندگی بومی
◼️ گزارش رصدی | ایندیپندنت عربی در گزارشی با عنوان «توافق مکه برای نقش آمریکا در خاورمیانه چه معنایی دارد؟» شکل‌گیری همکاری دفاعی میان عربستان، ترکیه و پاکستان را بخشی از واکنش کشورهای منطقه به کاهش اطمینان نسبت به ثبات و کارآمدی نقش امنیتی آمریکا ارزیابی می‌کند. در این روایت، پیمان مکه نه جایگزینی برای واشنگتن، بلکه تلاشی برای کاهش وابستگی انحصاری به تضمین‌های امنیتی آمریکا است.
➖ سه عامل اصلی، زمینه‌ساز حرکت به سوی سازوکارهای امنیتی مکمل معرفی شده‌اند: ناتوانی آمریکا در جلوگیری از جنگ‌های منطقه‌ای، محدودیت واشنگتن در مهار رفتار نظامی رژیم صهیونیستی و تردید درباره توان آن برای ایجاد بازدارندگی پایدار در برابر ایران. تجربه نوسان سیاست آمریکا میان مداخله گسترده و کاهش حضور منطقه‌ای، به‌ویژه پس از جنگ عراق، این تصور را تقویت کرده که شرکای واشنگتن نباید امنیت خود را صرفاً به یک ضامن خارجی وابسته کنند.
➖ پاسخ توافق مکه به این وضعیت، افزایش سهم کشورهای منطقه در تأمین امنیت خود است. تقسیم بار دفاعی، توسعه صنایع نظامی مشترک، افزایش تعامل‌پذیری نیروهای مسلح و تقویت اصل دفاع جمعی از مهم‌ترین مؤلفه‌هایی هستند که برای این چارچوب امنیتی برشمرده می‌شوند.
➖ با این حال، گزارش تأکید دارد که این روند نباید به معنای فاصله‌گیری راهبردی عربستان از آمریکا تفسیر شود. از این منظر، توافق جدید نه با منافع واشنگتن در تعارض است و نه جایگزین نقش امنیتی آن خواهد شد؛ بلکه می‌تواند با سیاست آمریکا برای انتقال بخشی از هزینه‌ها و مسئولیت‌های امنیتی به متحدان منطقه‌ای همسو باشد.
➖ در پرونده ایران، توافق مکه ابزاری برای تقویت بازدارندگی در برابر آنچه تلاش تهران برای تغییر وضع موجود، استفاده از بازیگران غیردولتی و اعمال فشار بر آبراه‌های راهبردی خوانده می‌شود، معرفی شده است. در عین حال، رفتار نظامی رژیم صهیونیستی نیز در زمره مخاطراتی قرار می‌گیرد که این سازوکار امنیتی می‌تواند در برابر آن نقش بازدارنده ایفا کند.
➖ جمع‌بندی ایندیپندنت عربی آن است که توافق مکه بیش از آنکه نشانه پایان نقش آمریکا در خاورمیانه باشد، بیانگر تحول در الگوی امنیتی منطقه است. در معماری جدید، آمریکا همچنان شریک راهبردی باقی می‌ماند، اما کشورهای منطقه تلاش می‌کنند با توسعه ظرفیت‌های بومی و ایجاد ائتلاف‌های مکمل، سهم بیشتری از مسئولیت بازدارندگی و مدیریت تهدیدات را بر عهده بگیرند.
🌐 مرکز دیپلماسی اقتصادی
| سایت | | تلگرام | | بله | | آپارات | اینستاگرام |
Post #196
2.3K
