🗒️ ایجاد سازوکار شبه تهاتری نفت در برابر کالا میان ایران و چین
◼️ گزارش رصدی | رویترز در گزارشی اختصاصی، به قلم جان آیریش، پریسا حافظی و جو کش، مدعی شده ایران از سازوکاری شبه‌تهاتری برای تبدیل درآمد نفت به اعتبار خرید کالاهای چینی استفاده کرده است. گزارش، این مسیر را «شریان حیاتی مالی» تهران زیر فشار آمریکا معرفی می‌کند و با قراردادن واردات دارو، خودرو و تجهیزات ارتباطی کنار ادعای خرید تجهیزات پدافندی، موضوع استمرار تجارت را به مسئله امنیتی پیوند می‌زند.
➖ نخست، منابع رویترز گردش مالی نهاد واسط ویژه خرید کالا را طی سال گذشته بین ۲ تا ۲/۵ میلیارد دلار برآورد کرده‌اند. این رقم به همان نهاد واسط مربوط است و نباید معادل کل مبادلات نفتی ایران و چین تلقی شود. به ادعای منابع، سازوکار دست‌کم از سال ۲۰۲۱ برقرار بوده و ابتدا برای تأمین دارو و واکسن کرونا استفاده شده است.
➖ دوم، در مسیر ترسیم‌شده، خریداری به نمایندگی از شرکت نفتی چینی «ژوهای ژنرونگ»، وجوه خرید نفت از شرکتی هنگ‌کنگی مرتبط با شرکت ملی نفت ایران را به مجموعه موسوم به «چوکسین» می‌سپارد. حدود ۷۰ درصد وجوه پردازش‌شده در این مجموعه به زیرساخت و باقی به نهاد واسط خرید کالا اختصاص می‌یابد. رویترز گزارش پیشین وال‌استریت ژورنال را درباره سهم زیرساخت یادآوری کرده، اما معرفی نهاد واسط را یافته تازه خود می‌خواند.
➖ سوم، بنا بر ادعای منابع، دو مجموعه به نمایندگی از وزارت بازرگانی چین و مرتبط با بانک مرکزی ایران، وجوه نهاد واسط را مدیریت می‌کنند. پس از تأیید دسترسی واردکننده توسط بانک مرکزی، طرف ایرانی پرداخت به فروشنده چینی را درخواست می‌کند؛ ترتیبی که نیاز به پرداخت مستقیم از مجاری بانکی بین‌المللی را کاهش می‌دهد.
➖ چهارم، منابع مدعی استفاده از این مسیر در ارتباط با قراردادهای چندمیلیون دلاری تجهیزات پدافندی، دست‌کم یک‌بار طی سال گذشته‌اند. بااین‌حال، رویترز معاملات ادعایی و اصالت نامه منتسب به شرکت ملی نفت را مستقلاً تأیید نکرده و سابقه ثبتی برخی واسطه‌ها را نیافته است. گزارش همچنین تصریح دارد نشانه‌ای از نقض تحریم‌ها توسط تولیدکنندگان چینی در دست نیست.
➖ پنجم، وزارت خارجه چین از سازوکار توصیف‌شده ابراز بی‌اطلاعی کرده و مخالفت با تحریم‌های یکجانبه فاقد مجوز شورای امنیت را تکرار می‌کند. گزارش، با استناد به کپلر، سهم چین از نفت حمل‌شده ایران در سال ۲۰۲۵ را بیش از ۸۰ درصد عنوان می‌کند؛ اما اثر محاصره دریایی بر استمرار این سازوکار را نامشخص می‌داند.
🌐 مرکز دیپلماسی اقتصادی
| سایت | | تلگرام | | بله | | آپارات | اینستاگرام |
Post #209
385
