🪑
فلسفه نه‌دیر؟
همت شهبازی

فلسفه نه‌دیر؟ فلسفه، ایلک اؤنجه بیر مئتوددور. آیدینلادیجی، آراشدیریجی و کشف ائدیجی بیر مئتود. اونونلا وارلیغین ماهیتینی بیلیریک. بیلییمیزی، ادراکیمیزی آرتیریریق. حقیقت اوچون سینیرلار جیزیریق. داورانیشلاریمیزی اؤلچوروک. اخلاق و دَیَرلریمیز اوچون آنلاشما یاپیریق؛ و نهایت حیاتیمیزا آنلام قاتیریق. بوتون بونلاری الده ائتمک اوچون منطقده یارغیلاما (صغری-کبری اؤنرمه‌سینه (=قضیه‌سینه)، محاکمه) اوسلوبا یاراشان اوسچو(عقلانی) بیر اوسلوب و گئرچک‌لیکلری منیمسه‌ین تجروبه‌یه دایانیر فلسفه. فلسفه‌‌یه آلیشان ذهن (سوبیئکت) هر شئیین، هر معنانین سببینی آختاریر. قانع ائدیجی اولمایان سببلری اؤزونون عقلی معناسینا داخیل ائتمیر. چونکی عقلی معنا، عقلی نتیجه دئمکدیر. عقلی نتیجه ایسه «یقین» مرحله‌‌سینه چاتماقدیر.

حقیقته چاتماق اوچون اوچ شئی لازیم‌دیر: سورغولاماق، شوبهه ائتمک، دوشونمک یعنی آختارماق.

بونلارین هر اوچو، فلسفه اوسلوبونون اؤزه‌یینی تشکیل ائدیر. بونلار دایانارسا، فلسفه ده اولماز. چونکی هر بیر شئیین اؤز حقیقتی وار. بونلارین اوزرینده آیریجا سورغو، شوبهه و دوشونمک گره‌کیر. سقراطین یؤنلندیردییی فلسفه اوسلوبو، بو اوچ نؤعون اساس گؤستریجیسی ساییلیر. #سقراط اؤزونون دانیشیقلاریندا "حقیقتی تاپدیم" یاخود "حقیقت بودور" دئیه مطلق بیر آنلاییش ایشلتمیر. اونون یوروتدویو مئتودا اساساً او، انسانلارا سواللار وئریر. وئردیکلری جاوابلاردان دا سواللار دوغوروردو. بئله‌لیکله اونلارین فیکیرلرینی دایم دوشونمه آخارینا سالیردی. اونلاری دوشوندوکلری فیکیرلر، وئردیکلری جاوابلارین دوغرو-یانلیش‌لیقلاری اوزرینده دایم یوخلاماغا مجبور ائدیردی. #افلاطونون رساله‌لرینده حضورو اولان سقراطین دایم یوروتدویو اوسلوب بئله بیر اوسلوبدور.

فلسفی دوشونجه‌نین اوجو-بوجاغی بللی دئییل. چونکی بللی اولسایدی داها دوشونجه اولمازدی. یعنی دونیادا، حیاتدا اولان و بئیین‌لرده یارانان بو قدر سورغولار گؤستریرکی دوشونجه‌ معین بیر نؤقطه‌ده جاوابا چاتمیر. چونکی جاوابا چاتدیغی آندا داها دوشونجه‌ده سونا واراجاقدیر.

ایکی شئی فلسفی دوشونجه‌نین سونا واراجاغینا مانع‌دیر:
1.سورغولار 2.شوبهه‌لر.

بونلارین هر ایکیسی ده بیر-بیرلری ایله سیخ علاقه‌ده‌دیر. جاوابی سورغودان اؤنجه بللی اولان مسئله داها فلسفی کانتئکست یعنی دوشونجه ساحه‌سی دئییل. او آرتیق بللی اولموش نسنه(اوبژه)دیر. بو نسنه‌لر فلسفی دوشونجه‌ده اولدوغو کیمی داها «نییه؟» سورغوسو ایله راستلاشمیر. چونکی بو نسنه‌لرین «نئجه‌لییی» بللی‌دیر. نئجه‌لییی بللی اولان نسنه، «علم» یعنی «بیلیک» ساحه‌سینه داخیل اولموش نسنه‌دیر. انسان اونون ماهیتی اوزرینده بیلییه صاحیب اولموشدور. بو، الده ائدیلمیش، معین اولونموش، قاپالی و غیرمعین‌لیینی (ابهام) ایتیرمیش ساحه‌دیر. حال بوکی فلسفه، سورغولار دونیاسی‌دیر. «بیلیک» الده ائدیلمه‌میش غیرمعین ساحه‌دیر. نتیجه‌له‌نن سورغو آرتیق فلسفه ساحه‌سی یوخ، «بیلیم» و «علم» ساحه‌‌سی‌دیر. «بیلیم»، «سورغو»یا جاواب تاپدیقدا، سورغونو فلسفه‌نین الیندن چیخاریر و اؤز ساحه‌سینه داخیل ائدیر. بونا گؤره فلسفه‌نین ساحه‌سی گئنیش‌دیر. هم موجود، هم ده مومکون اولانی آراشدیریر. مومکونلوکدن مقصد یعنی اولماسی گره‌کن. باشقا سؤزله موجود اولانی قاوراماغا جهد ائدیر، مومکون اولانی دا سورغولاییر. اونلارین آراسیندا ائتدییی محاکمه (یارغیلاما) ده اساسینی جاواب اوزره یوخ، سورغولاما اوزره قویور. دئمک اولارکی، فلسفه هئچ زامان جاوابلا کیفایت‌لنمیر. بولدوغو جاوابدان یئنی بیر سورغویا کئچیر.

1️⃣ آردی ...⬇️ ⬇️

@dusharge1
🐫🐫