🚶
ناصرالدین‌شاه دؤورونده آلمانیانین ایرانداکی سفیری اولموش دوکتور هینریش بروگش سیاحتنامه‌سینده میرزه فتحعلی آخوندزاده‌نین معلمی اولموش آذربایجان شاعیری میرزه شفیع واضح حاققیندا یازیر:
«تیفلیس شهرینین تانینمیش و مشهور آداملاری ایچریسینده یالنیز بیر نفرله گؤروشمه‌یه موفق اولا بیلمه‌دیک. بو شخص گنجه‌دن اولان، گؤزل ایستعدادلی و ساوادلی ایران شاعیری میرزه شفیع ایدی. اونون شعرلرینی بودئنشتئدت آلمان دیلینه چئویرمیش و بو شعرلر اولدوقجا بؤیوک ماراغا سبب اولموشدو.
بیز نه قدر آختارساق دا، میرزه شفیع‌دن هئچ بیر ایز تاپا بیلمه‌دیک. بعضیلری دئییردیلر کی، قزئتلر بیز تیفلیسه گلمزدن بیر نئچه ایل اوّل میرزه شفیع‌نین اؤلوم خبرینی وئرمیشدیلر. آنجاق اونون قبریندن ده هئچ بیر نیشانه تاپا بیلمه‌دیک و هئچ کیم بو ذوق صاحبی، صنعتکار شاعیرین هارادا دفن ائدیلدیینی دئیه بیلمیردی.
اوّلجه اؤزوموزو بئله تسلّی وئریردیک کی، بیر شاعیرین مزاری اونون آدینی یاشاتماز؛ ترسینه، اونون شعرلری و اثرلری‌دیر کی، شاعیرین خاطره‌سینی ابدی یاشادیر. آنجاق تئزلیکله باشا دوشدوک کی، بو مسئله‌ده ده یانیلمیشیق. چونکی تأسف کی، نه ایرانلی‌لار، نه ده روسلار میرزه شفیع‌نین شعرلری حاققیندا معلوماتلی ایدیلر و بو بؤیوک شاعیری تانیمیردیلار. حال‌بوکی اونون شعرلرینین ترجمه‌لری آلمانیانین و باشقا آوروپا اؤلکه‌لرینین ادبی دایره‌لرینده بؤیوک سس-کوی یاراتمیشدی. داها تأسفلوسو ایسه بو ایدی کی، شاعیرین اؤز وطنداشلاری دا اونو بوتونلوکله اونوتموشدولار.
تیفلیسده میرزه شفیع حاققیندا بیزه معلومات وئره بیله‌جک یئگانه شخص شمیدت آدلی بیر داواخانا صاحبی ایدی. او، آلمان اصیل‌لی ایدی و تخمیناً اوتوز ایل قافقازدا یاشامیشدی. شمیدت دئییردی کی، او، تاتار گئییمینده بیر کیشینی خاطیرلاییر؛ همین شخص بودئنشتئدتین معلمی اولموشدو و آلمان آراشدیرما‌چیسی قافقازدا اولدوغو مدتده اونا خصوصی حؤرمت بسله‌ییردی. تاتار (۱) گئییمینده اولان همین آدام، شوبهه‌سیز کی، میرزه شفیع اولمالی ایدی.
یازیق میرزه شفیع! خاریجیلر و آوروپالیلار اونون شعرلری ایله تانیش ایدیلر، آدینی ائنسیکلوپئدییالاردا و سؤزلوکلرده اوخویوردولار. حال‌بوکی اونون فارس‌دیللی هم‌وطن‌لری بو شاعیری تانیمیر، شعرلرینی اوخوموردولار.»
#قایناق:
سفری به دربار سلطان صاحبقران، دکتر هینریش بروگش (سفیر آلمان در ایران) ، ترجمه مهندس کردبچه، جلد اول، انتشارات موسسه اطلاعات، چاپ اول، 1367، صص 91-90.
----------------
۱. تاتار: تورک، آذربایجان تورکو. آوروپالیلار، قافقاز و روسیادا یاشایان تورکلره «تاتار» دئییردیلر (دوشرگه).
**
https://t.me/dusharge1
Post #278
171
- ❤ 4
- 🔥 1