بیز آرتیق ان یاخشیسییق
(ایران اویغارلیق لووغالیغی )
کلّ اهل ایران ائله ظنّ ائدیر کی، اولاردان داناتر عالمده هئچ طایفه یوخدور. اوندان اؤترو کی، اولار آخرت علمیندن گویا بهره‌وردیرلر و آخرت علمیندن باشقا علوم، بیفایده و عبث‌دیر.(آخوندزاده، سئچیلمیش اثرلری، 2.جی جیلد، کمال‌الدوله مکتوبلاری، باکی 2005، ص 45)
ساده‌‌لشمیش چئویرمه:
"بوتون ایران اهلی بئله سانیر کی، دونیادا اونلاردان داها بیلیکلی هئچ بیر طایفه یوخدور."
بو دوشونجه ایله آخوندزاده ایران توپلومونوندا اولان ساختا غرورا قارشی چیخیر. او، "کمال‌الدوله مکتوبلاری"ندا ایرانین علمی-مدنی گئریلیینی، دینی خورافاتی و مؤوهوماتی، دئسپوتیک اداره‌چی‌لیک فورماسینی، اؤزونوفرقلندیریجی، لووغالی (تکبّرلو) ملّی اؤزونوقاوراییشینی سرت تنقید ائدیر. بو جمله محض سونونجو پروبلئمی، یعنی ایرانلی‌لارین اؤزلرینی "دونیانین ان بیلیکلی ملّتی" حساب ائتمه‌لرینی هدف آلیر. او، "نادانلیقلا قاریشیق قورو لووغالیغی" تنقید ائدیر. آخوندزاده‌نین اساس آرقومئنتی بئله‌دیرکی، ایران توپلومو، اصلینده، علمی، تئکنولوژی، سیاسی باخیمدان آوروپادان چوخ گئریده قالیب. ۱۹.جو عصرین اورتالاریندا بو، آچیق‌ـ‌آیدین بیر فاکت ایدی. اما بونون یئرینه، ایرانلی‌لار اؤز کئچمیش اویغارلیق (سیویلیزاسیا) ارثینه (قدیم فارس ایمپئریالاری، اسلام مدنیتی‌نین قیزیل دؤورونه) دایاناراق ساختا بیر اوستونلوک حیسی داشییرلار. بو، آخوندزاده‌یه گؤره، ایره‌لیله‌ییشین قارشیسینداکی ان بؤیوک انگللردن بیری‌دیر. چونکی اگر بیر ملت آرتیق "ان بیلیکلی" اولدوغونا اینانیرسا، او، اؤیر‌نمه‌یه، دَییشمه‌یه، خاریجی تجروبه‌دن فایدالانماغا احتیاج حیس ائتمیر. آخوندزاده اوچون بو جور سرت اؤزونوتنقید، ملّت‌چی غرور ایله ضدیت تشکیل ائتمیر، ترسینه، اونون ایلکین شرطی‌دیر: یالنیز بیر توپلوم اؤز نقصانلارینی آچیق، کسکین شکیلده گؤرنده، دییشمه‌یه، اؤیر‌نمه‌یه باشلایا بیلر. "بیز آرتیق ان یاخشیسییق" دوشونجه‌سی ایسه بو پروسئسی اؤنجه‌دن بلوکلاییر.
بو قیسا، آنجاق چوخ ایتی جمله، آخوندزاده‌نین ایران (و گئنیش معنادا اسلام شرقی) توپلومونا قارشی آپاردیغی سرت آیدینلادیجی تنقیدین نووه‌سینی یانسیدیر: اؤز-اؤزونه بسله‌نن، اساس‌سیز اوستونلوک حیسی –"بیز آرتیق دونیانین ان بیلیکلی خالقییق" دوشونجه‌سی– اصلینده، گئرچک علمی-مدنی گئریلییی گیزله‌دن، دییشیکلییه، اؤیر‌نمه‌یه، اصلاحاتا مانع اولان تهلوکه‌لی بیر اؤزونو آلداتمادیر. آخوندزاده اوچون اصل ترقّی‌نین ایلک آددیمی محض بو ساختا لووغالیغی قیرماق، توپلومو اؤز گئرچک وضعیتی ایله اوز-اوزه قویماقدیر.
#همت‌شهبازی
اویغارلیق: سیویلیزاسییا، تمدن
لووغالیق: تکبر،
🗣️🗣️🗣️🗣️
https://t.me/dusharge1