☂
فردوسی-نظامی فورمالاشدیران مدنیت
(1)
فردوسی‌نین «شاهنامه»سی، نظامی‌نین «خمسه»سی، ایللر سونرا و بوتون تاریخ بویو فارس دیلینین هئگئمونلوغونا سبب اولدو. بو اثرلرین افسانه‌وی تأثیر گوجو، بؤیوک تورک ایمپئراتورلوقلارینین دا دیققتینی چکیردی. اونلار اؤز سارایلاریندا اولان شاعرلری، همین اثرلر کیمی شاه اثرلر یاراتماغا تشویق ائدرکن، هم اؤزلری، هم ده سارایلارینداکی شاعرلر اؤز آلت‌شعورلاریندا هئگئمون بیر دیلین تأثیرینی یاشاییردیلار. بو تأثیر اونلاری آنادیللرینده یازماغا مانع اولوردو.
آدینی چکدییم شاعرلر، ایللر بویو بؤیوک اوردولارلا اؤلکه‌لر فتح ائد‌ن تورک ایمپئراتورلاریندان داها گوجلو سرکرده‌لر ایدیلر. بونلار مدنی سرکرده‌لر کیمی، آرخالارینجا بؤیوک بیر مدنیتین یارانماسینا سبب اولدولار. تورک سلجوقلاری آراسیندا یاشایان مولانا کیمی نهنگ شاعرین آرخاسی فردوسی و نظامی‌یه سؤیکه‌نیردی. چوخ گومان کی، بو ایکی شاعرین دیل هئگئمونلوغو اولماسایدی، تورک گؤبه‌یینده یاشایان مولانا کیمی شاعر، فارس دیلینین نهنگ شاعرینه چئوریله بیلمزدی.
فارس دیلینی، فارس مدنیتینی هم ساخلایان، هم ده گئنیش‌لندیرن بو ایکی شاعر بؤیوک بیر مدنیتی فورمالاشدیردی. بو مدنیتین ایچریسینده آذربایجان تورکلری ده وار ایدی. بو محیطده ایستر سارایلاریندا، ایسترسه ده سارایدان کنار یاشایان آذربایجان شاعرلری، فردوسی و نظامی‌نین یاراتدیغی هئگئمونلوق دامغاسینی هئچ واخت بوراخا بیلمزدیلر. اونلار دا بو دیلده یازاراق اؤزلرینی همین مدنیتین ایچینده تصدیقله‌مک ایسته‌ییردیلر. تورک شاعرلرینین بئینینی، ذوقونو زهرله‌ین بو شاعرلر ایستر-ایسته‌مز اؤزلرینین منسوب اولدوقلاری سویون مدنیتینی ده ضعیفله‌دیردیلر. ضعیف‌لشن مدنیت ایسه هئچ واخت فورمالاشا بیلمز.
✍️ همت شهبازی
#کیملیک‌قایغیسی
🔰
https://t.me/dusharge1
Post #126
440
- 👎 12
- 👍 4
- ❤ 1