✅ شکار سیگنال هیدروژن باستانی
گامی بزرگ برای نقشه‌برداری سه‌بعدی از کیهان

اخترشناسان با استفاده از رادیوتلسکوپ پیشرفتهٔ میرکت (MeerKAT) در آفریقای جنوبی، موفق به ثبت مستقیم سیگنال‌های ضعیف هیدروژن خنثی (خط ۲۱ سانتی‌متری) در مقیاس‌های کیهانی شدند. این امواج رادیویی باستانی که حدود ۴ تا ۵ میلیارد سال در راه بوده‌اند تا به زمین برسند، توزیع گاز هیدروژن را در دو دورهٔ کیهانی مختلف (انتقال به سرخ z≈0.32 و z≈0.44) در ابعادی به وسعت چندین میلیون سال نوری آشکار کرده‌اند.

اهمیت اساسی این دستاورد در روش نوآورانهٔ آن، یعنی «نگاشت شدت هیدروژن» (Hydrogen Intensity Mapping) است؛ تکنیکی که بر خلاف روش‌های سنتیِ نیازمند تفکیک تک‌تک کهکشان‌ها، درخشندگی تجمعی گاز هیدروژن را در حجم‌های عظیمی از فضا اندازه می‌گیرد. این رویکرد به پژوهشگران امکان می‌دهد شبکه‌ی کیهانی، مادهٔ تاریک و تحول مقیاس بزرگ عالم را بسیار سریع‌تر و با دقتی کم‌نظیر نقشه‌برداری کنند.

این کشف به‌عنوان یک اثبات مفهوم حیاتی، مسیر را برای آغاز به کار رصدخانهٔ عظیم «آرایهٔ کیلومتر مربعی» (SKAO) هموار می‌کند؛ پروژه‌ای که تلسکوپ میرکت پیش‌درآمد آن به شمار می‌رود و با بهره‌برداری کامل، دوران تازه‌ای در کیهان‌شناسی رادیویی رقم خواهد زد.

لینک خبر

@cosmos_physics