در ادامه اختلالات لیپید می‌پردازیم به:

✅ هایپرتریگلیسریدمی

UpToDate 2025

▪️طبقه‌بندی براساس سطح تریگلیسرید ناشتا:

Normal – <150 mg/dL
Moderate – 150 to 499 mg/dL
Moderate to severe – 500 to 999 mg/dL
Severe – >1000 mg/dL

▪️اتیولوژی
▫️تقریباً تمام بیماران با هایپر TG شدید زمینه ژنتیکی به علاوه یک عامل اکتسابی دارند.
عوامل اکتسابی شامل:
▫️مقاومت به انسولین (دیابت، چاقی، CKD، HIV، بیماری کبدی و التهابی مزمن)
▫️بیماری‌های کلیوی (پروتئینوری، اورمی یا GN)
▫️هایپوتیروئیدی
▫️رژیم غذایی با کالری یا لود گلایسمیک بالا و الکل
▫️بارداری
▫️مولتیپل میلوم و SLE
▫️داروها:

تیازید
کورتون
کلستیرامین
آنتی‌رترووایرال‌ها
کلوزاپین و الانزاپین
اکثر بتابلاکرها
سیکلوفسفاماید و ال-آسپارژیناز
سیکلوسپورین و اورولیموس
استروژن خوراکی
تاموکسیفن، رالوکسیفن و کلومیفن ایزوترتینوئین و آسیترتین

▪️علائم بالینی
▫️عموماً هیچ نوع علامتی ندارند مگر موارد زیر:
▫️زانتوماها در موارد هایپر TG متوسط یا شدید
▫️سندروم شیلومیکرونمی در هایپر TG شدید با علائمی نظیر هپاتواسپلنومگالی، اختلال حافظه کوتاه‌مدتی، پانکراتیت، لیپما رتینالیس

▪️همراهی با سایر اختلالات لیپید:
▫️سطح بالای TG با با ذرات LDL کوچک، متراکم و با کلسترول اندک همراه است که ممکن است این ذرات توسط اندازه‌گیری LDL-C شناسایی نشوند.
▫️بنابراین سطوح LDL-C ممکن است ریسک قلبی این بیماران را کمتر از حد واقعی نشان دهد.
▫️همراهی با ApoB و non-HDL-C بالا
▫️همراهی با HDL-C پایین

▪️عوارض
▫️خطر پانکراتیت حاد با افزایش سطح TGبه بالای 500mg/dl به تدریج افزایش می‌یابد و وجود سابقه اخیرِ پانکراتیت حاد، این خطر را به شدت افزایش می‌دهد.
▫️هایپر TG با ریسک ASCVD مرتبط است اما رابطه علت و معلولی آنها هنوز به اثبات نرسیده‌است.

▪️تشخیص
▫️اگر در آزمایش غیر ناشتا TG فرد بالای ۴۰۰ باشد باید آزمایش به صورت ناشتا تکرار شود.
▫️در ارزیابی بیماران با زانتوماهای پوستی (بجز نوع وروسیفرم) باید سطح TG بررسی شود.
▫️در صورتی که سطح TG ناشتا ۱۵۰ و بیشتر بود باید آزمایش ابتدا تکرار شود؛ زیرا سطح آن در پاسخ به شرایط مختلف (از جمله مصرف الکل، وعده غذایی شب قبل از آزمایش و ورزش) نوسان می‌کند.
▫️در صورت تشخیص افزایش TG در شرایط موقت مانند سپسیس یا TPN وریدی با امولسیون‌های چربی باید آزمایش بعد از برطرف‌شدن این شرایط تکرار گردد.

▪️آزمایشات لازم برای رد علل ثانویه:

FBS or HbA1C
Cr
TSH
U/A

▫️در صورت نرمال‌بودن آزمایشات علت احتمالاً ارثی است.

▪️جایگاه تست ژنتیک
▫️صرفاً در بیماران مشکوک به سندروم شیلومیکرونمی فامیلیال (از جمله بیماران مبتلا به هایپر TG که بستگان درجه اول آن‌ها سابقه پانکراتیت حاد ناشی از هایپر TG دارند)
▫️انجام این آزمایشات برای سایر بیماران توصیه نمی‌شود، زیرا نتایج آن تاثیری بر روند درمان ندارد.