🍎🏃📚✏️
73-جو درس
فعل (2)
معاصير آذربايجان توٌركجه سينده فعللر قورولوشلارينا گؤره اوٌچ چئشيددير:
1. ساده فعللر
2. دوٌزلتمه فعللر
3. مركب فعللر
1. ساده فعللر:
بير كؤكدن عيبارت اوْلان و بير حرفى دَييشديكده معناسى ايتن و يا دَييشن فعللره ساده فعللر دئييلير.
ساده فعللر ديليميزين ان قديم فعللرى حئساب اوْلور: آت, سات, اوْخو, ياز, وور, ...
بوٌتون فعللر كيمى ساده فعللر ده "نه ائت؟ نه ائله؟ سواللاريندان بيرينه جاواب وئرر. ديليميزده 600 حدودوندا ساده فعل واردير.
2. دوٌزلتمه فعللر:
موختليف سؤزلره معين شكيلچيلر آرتيرماقلا دوٌزلن فعللره دوٌزلتمه فعللر دئييلير. بو فعللر, ساده فعللردن سوْنرا يارانيبلار.
ديليميزده ايسيم, ساى, صيفت و عوضلیکدن(تایلیق) دوٌزلتمه فعللر يارادان اکلر بونلاردير:
الف) لا-له: بو اکلر ايسيم, صيفت و سايدان فعللر يارادار:
1. ايسيمدن: دوزلا, ايشله, ديشله, باغلا, ايزله, ..
2. صيفتدن; خوْشلا, بوْشلا, قارالا, گيرده له, ...
3. سايدان: ايكيله, اوٌچله, دؤردله, ياريلا, ...
بعضى فعللر واردير كى, اوْنلارداكى "لا-له" اکی دئييل, فعلين كؤكوندن دير: آغلا, دانلا, سؤيله, دينله, ...
74-جو درس
فعل (3)
فعللرين قورولوشجا نوعلارى
دوٌزلتمه فعللر
ب) لاش-لش: اکلرى ده ايسيم, صيفت و سايلاردان دوٌزلتمه فعللر يارادار: آياقلاش, بيرلش, فيكيرلش, شيرينلش, اوٌزلش, سؤزلش, جاوانلاش, ...
ج) لان-لن: اکلرى ده ايسيم و صيفتلردن دوٌزلتمه فعللر يارادار: يوْللان, گوٌجلن, ائولن, خومارلان, تميزلن, سوٌسلن, يئللن, ...
د) آل-أل, ل: اکلرى واسیطه سيله صيفتلر و سايلاردان دوٌزلتمه فعللر عمله گلر: بوْشال, دوٌزل, چوْخال, قوْجال, سارال, دينجل, آزال, ...
ه) آر-أر: اکلرى ايسيملر و صيفتلردن فعل دوٌزلدر: اوْتار, آغار, گؤير, بوزار, قيزار, ياشار, ...
و) آ-ه: اکلرى ايسيملر و صيفتلردن فعل دوٌزلدر: ياشا, بوْشا, اله, ديله, ...
ز) ى (i), ي (ı), و (u), و` (ü): اکلرى فقط صيفتلردن دوٌزلتمه فعللر يارادار: بركى, تورشو, آجى, تنى, ...
ح) وار: بو شكيلچيله آزاراق ايسيملردن دوٌزلتمه فعللر دوٌزلر: سووارماق.
ط) سا: بو اک واسیطه سيله ده يالنيز نادير ايسيملردن دوٌزلتمه فعللر يارانار: سوسا, ..
ى) ايمسه, اومسه: بعضى فعللر و تایلیقلاردان بو اکلر واسیطه سيله دوٌزلتمه فعللر يارانار: منيمسه مك, گوٌلومسه مك, اؤزومسه مك, ...
ك) يلدا (ılda), يلده (ilde), ولدا (ulda), ولده (ülde)
بو اکلرله نيدا سؤزلرى, هابئله طبيعت سسلريندن دوٌزلتمه فعللر يارانار: پيچيلدا, زاريلدا, شيريلدا, اينيلده, شاققيلدا, جينگيلده, تاققيلدا, جوٌرولده, ...
ل) يق (iq), يخ (ıx), يك (ik), وق (uq), وخ (ux):
بو اکلرله ايسيم, صيفت و ظرفلردن فعل دوٌزلدر: داريخماق, گئجيكمك, دوروخماق, ...
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
Post #5327
40
- ❤ 1