🍎🏃📚✏️
 
 
📝  یاردیمچی《ایدی》/《ایمیش》ائیلملری ایمک کؤکنیندن(مصدر) یارانیبلار.
 
 
📘 یاردیمچی ائیلملردن ایدی(وارایدی/بود)،ایمیش(وارایمیش/بوده است) و ایسه(وارسا/اگر هست)،《ایمک》 کؤکنیندن(مصدر) اولان تورکجه نین ان «ایشله و» ائیلملریندندیلر.
 
📕 بو ائیلم اوشاقلارین دیلینده بوتونلوکده باغیمسیز دئییلیر آما یاشلیلیقدا یاشلیلار ایسته ییرلر او ائیلمی آد یوخسا ائیلمین کؤکونه یاپیشدیرسینلار و قیسا دئسینلر. آنجاق بعضی یئرلرده بوتونلوکده دوٌز و آچیقجاسینا دئییلیر.
 
📗 آذربایجان تورکجه سینده یاخچیسی بودور ساده لیگی و آیدینجالیغی گؤزه تله مک اوچون ایدی  ائیلمی آچیقجا دئییله داها آیری یازیلا.
 
🖌اورنک:
 
- بایرام ایدی،گئجه قوشو اوخوردو
 
- قوجا گلمیش ایدی دَییرمان سویونون آخارینی دییشمه یه.
 
- دونن بو واخت، ساغ ایدی.
 
-بیلمه دیم بیزه مکتوب گوندره ن، کیم ایمیش، آنجاق نثری منه چوخ تانیش ایدی.
 
- بو میس، نه پیس میس ایمیش،کاشان میسیندن ده،پیس میس ایمیش.
______________________________
من ایدیم
سن ایدین
او ایدی
بیز ایدیک
سیز ایدینیز
اونلار ایدیلار
 
کن، ایکن اکلری
    💡ایکن یوخسا کن اکلری احتمال  ایمک کؤکنیندن اولان بیر سؤزجوکدیر. بو اک کلمه سونونا قوشولاندا چاغ بلیرتَجی(قید زامان) کیمی قوللانیر. بو اکلر دوغرو ایشلنسه او زامان قیسا و آنلاملی جومله لر ایله اوزبه اوز اولاجاییق.
 بو اک آد(اسم) اؤناد(صفت) داها ائیلم(فعل)ه قوشولار و بیر قیسا و کامل جومله دوزه لدر.
۱-بو اک ایسیمه(آد) قوشولسا بو فورمول ایله قوشولار :
آد+ دا +ایکن 
آتام حیات دا ایکن هر هفته سوْنو، ائشیکده یئمک یئیردیک.
تبریزده ایکن باجیم منیم گؤروشومه گلردی.
آنام قونشودا ایکن ائوه اوْغرو گیرمیش.
«حیات دا» «تبریزده» «قونشودا» سؤزونون سونو اوٌنلو ایله قورتولماغینا گؤره «ایکن» اکین دن قوللانیلیر.
  ۲- بو اک اؤناد ایله گلسه بو فورمولدا گلمه لیدیر :  صفت اونلو ایله قورتولسا ایکن اونسوز ایله قورتولسا کن آرتیرمالییق.
اوٌنسوز ایله : اؤناد + کن. اؤرنک : هاوا سویوقکن ائشیگه چخماق یوخ
اوٌنلو ایله  : اؤناد + ایکن. اؤرنک : موتلوایکن گؤزل گؤرونورم.
۳-بو اک ائیلم ایله گلنده ائیلمین  اکلریندن سونرا کن آرتیمالییق.
اؤرنک : هامی یاتارکن فیلیمه باخیرام.
مدرسه یه گئدرکن یولداشیم علینی گؤردوم.
علی گۆن 《باتارکن》 ائودن چېخدې .
من گۆن《وارکن》ائوه قایېتدېم
《کن》و《ایکن》بنزر آنلامدا 《او حالداکی》و《او دورومداکی》و... آد، اؤناد و فعل ه  گؤزه للیک وئریر. بیز جومله نی اوخویاندا ائله بلیرتج چاغی(قید زمان) آنلامینی دوشونوروک.
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯