TGViewer
Channel Public Channel
چهارطبقه

چهارطبقه

@chartabaqeh

چهارطبقه شهر را با تمام زیبایی‌ها و زشتی‌هایش، رویدادها و زندگی روزمره‌ی شهروندانش، با نگاهی نقادانه به تصویر می‌کشد.
شماره‌ی ثبت: ۶۲۵۱

بازنشر مطالب با ذکر منبع آزاد است.

ارتباط با ما:
@CharTabaqeh1

www.instagram.com/CharTabaqeh
Subscribers
1.28K
Photos
1.5K
Videos
148
Links
106

Showing posts older than #3046 · Back to latest

Older Posts 20 shown
Post #3045 449
(۱۱۱۴) ساختمان انحصاری در فضای عمومی
@CharTabaqeh
Post #3044 572
🔺سلطه‌ی سرمایه

موضوعات شهرسازی از سه بُعد کالبد، عملکرد و معنا قابل‌تحلیل است و هریک از این ابعاد بر دیگری اثرگذار است.
پروژه‌ی برج جنوب میدان شهدا از هر سه بُعد قابل‌بررسی است، اما به‌سبب اهمیت و جایگاه میدان شهدا، به‌عنوان تنها میدان (و نه فلکه) شهر، در تصویر ذهنی شهروندان و زائران از شهر مشهد، توجه به «معنا»ی هر اقدام عمرانی در این میدان ضروری است.

میدان شهدا از سالیان گذشته، با استقرار ساختمان شهرداری و سپس تالار شهر، به‌عنوان عرصه‌ای عمومی برای همه‌ی شهروندان شناخته می‌شده است و ویژگی‌های کالبدی و عملکردی آن نیز باید متناسب با همین نقش عمومی و همگانی بودن، تنظیم شود.
به‌نظر می‌رسد در نظر گرفتن کاربری مسکونی «ویژه» و برج‌سازی به‌منظور اسکان زائران بسیار ثروت‌مند در بلندترین ساختمان میدان اصلی شهر و در مجاورت مهم‌ترین ساختمان‌های مدیریت شهر، به ارائه‌ی معنایی جدید برای این فضای شهری منجر شود: تسلط سرمایه بر مناسبات و تصمیم‌گیری‌های شهری مشهد.

بنیاد چهارطبقه آمادگی دارد پاسخ مدیران شهری و توضیحات سرمایه‌گذار محترم این برج را در همین فضا منتشر نماید.
@CharTabaqeh
Post #3042 589
🔺توسعه‌ی مبتنی بر قهر و قسر

توسعه‌ی متناسب با زمینه و بستر طبیعی، علاوه بر پشتوانه‌های علمی مرتبط با مفاهیم توسعه‌ی پایدار، دارای مبانی دینی نیز هست. در این زمینه، آیت‌الله جوادی آملی در کتاب «انسان و محیط‌زیست» توضیح می‌دهد که از منظر اسلام، رابطه‌ی انسان و محیط‌زیست، رابطه‌ی قهر و قسر نیست، بلکه رابطه‌ای تسخیری است.
قهر و قسر به‌معنای فشار و شتاب تحمیلی از بیرون است؛ مانند حرکت اشیا به‌سمت بالا که بر خلاف اقتضای طبیعت آن‌ها (و خلاف نیروی جاذبه‌ی طبیعی زمین) است. اما رابطه‌ی تسخیر جایی است که فعل همراه با طبع فاعل روی می‌دهد و عامل بیرونی، آن‌چه را که متناسب با طبیعت اوست، از او می‌خواهد.
آیت‌الله جوادی آملی سپس تصریح می‌کند که خداوند رابطه‌ی انسان با طبیعت را تسخیری می‌داند، نه قهر و قسر.

گرچه نمونه‌های توسعه‌ی مبتنی بر رابطه‌ی قهر و قسر در کشورهای حاشیه‌ی خلیج‌فارس کم نیست، اما به‌نظر می‌رسد برخی اقدامات غیرمرتبط با شرایط زمینه‌ای از جمله ایجاد آبشار مصنوعی در ارتفاعات جنوبی مشهد نیز مصداقی از همین نوع رابطه میان انسان و طبیعت است.
@CharTabaqeh
Post #3041 538
(۱۱۱۲) توسعه‌ی مبتنی بر قهر و قسر
@CharTabaqeh
Post #3040 548
🔺مدیران و افکار عمومی

یکی از ادله‌ی مرسوم مدیران شهری در دفاع از برخی پروژه‌ها، وجود مطالبه‌ی عمومی برای رفع مسائل شهری است. آن‌چه معمولاً در این نوع از استدلال‌ورزی مغفول می‌ماند، این است که در بسیاری از موارد، مطالبه‌ی عمومی درباره‌ی رفع یک مسأله‌ی شهری است، نه الزاماً موافقت با کلیات یا جزئیات یک پروژه. به بیان دیگر، افکار عمومی هنگام قضاوت درباره‌ی یک پروژه‌ی شهری، نسبت و نقش آن در رفع مسائل شهری را ملاک تصمیم‌گیری قرار می‌دهند.
این‌جاست که نقش متخصصان و مدیران در ارتقای آگاهی عمومی نسبت به موضوعات شهری پررنگ می‌شود. متخصصان و مدیران اگر تنها یک گزینه‌ی قطعی را به‌عنوان راه‌حلِ مسأله معرفی کنند و به اجرا درآورند، عموم شهروندان نیز بدون اطلاع از سایر گزینه‌های احتمالی، اقدام به موافقت یا مخالفت با همان تک‌گزینه می‌کنند، درحالی‌که در واقعیت کمتر مسأله‌ای را می‌توان یافت که تنها و تنها با یک گزینه (و نه بیشتر) قابل‌رفع باشد.
برای نمونه احداث تقاطع‌های چندسطحی برای حل گره‌های ترافیکی یا استفاده از گونه‌ی گیاهی چمن برای پوشش سطوح سبز، از مواردی است که تکرار چندین‌باره‌ی آن در‌ ادوار مختلف مدیریت شهری، سبب شده این قبیل اقدامات در ذهن عموم شهروندان به‌عنوان تنها یا بهترین گزینه‌ی حل مسأله جای گیرد.

آن‌چه در روزهای اخیر درباره‌ی احداث آبشارهای مصنوعی در مشهد مطرح شده، تلاشی ارزشمند از سوی یک سمن فعال در حوزه‌ی تخصصی آب است که بر وجود گزینه‌های محتمل دیگر برای ارتقای نشاط اجتماعی توأم با توجه به مسأله‌های محیط‌زیستی و اقلیمی تأکید دارد؛ اما در کنار این بحث نظری، اقدام عملی مدیریت شهری در اجرای آبشارهای مصنوعی، از یک‌سو بحران کم‌آبی را نزد افکار عمومی کم‌اهمیت جلوه می‌دهد، و از سوی دیگر، بستر جست‌وجو برای راه‌حل‌های بیشتر را از بین می‌برد.
@CharTabaqeh
Post #3038 434
🔺پس از تخریب

با نگاهی به اطلاعات موجود در وب‌سایت‌های مدیریت شهری روشن می‌شود که در طرح تفصیلی فعلی، دو قطعه زمینِ سینماهای تخریب‌شده‌ی آسیا و قدس، با کدهای نوسازی ۰-۰-۰-۱۳۹-۲۱-۱-۸ و ۰-۰-۰-۱۲-۶۶-۲-۸ دارای کاربری فرهنگی بوده‌اند و این کاربری در طرح تفصیلی پیشنهادی نیز تثبیت شده است.
بنابراین، گرچه اکنون هر دو سینما تخریب شده‌اند، اما بر اساس اسناد قانونی توسعه‌ی شهر مشهد و تا زمانی‌که تغییری در کاربری مصوب آن‌ها رخ ندهد، ساختمان‌هایی که در آینده در این زمین‌ها ساخته شوند نیز باید دارای کاربری فرهنگی باشند؛ مگر آن‌که تصمیمی غیرقانونی گرفته شود و شهرداری اقدام به صدور پروانه‌ای غیرقانونی نماید.
@CharTabaqeh
Post #3036 505
🔺تخریب، با حداکثر سرعت

متنی که در ادامه می‌خوانید، روز ۲۹ خردادماه یک‌روز پس از تخریب سینما آسیا نگاشته شده تا با درس گرفتن از تجربه‌ی تخریب سینما آسیا، راه‌حل‌های جایگزین برای سایر ابنیه‌ی فرهنگی، نظیر سینما قدس را ارائه نماید. اما عملکرد ماشین‌های تخریب در شهر مشهد چنان شتاب گرفته که پیش از انتشار متن، و در روز ۳۱ خردادماه، سینما قدس نیز تخریب شد.
بنیاد چهارطبقه ضمن ابراز تأسف از بی‌تفاوتی مدیران نهادهای فرهنگی نسبت به تخریب پیاپی دو سینمای قدیمی شهر مشهد، متن «تخریب تنها راه‌حل نیست» را در راستای ارائه‌ی یکی از چندین راه‌حل متنوع برای بازآفرینی ابنیه و فضاهای تاریخی منتشر می‌نماید:

«تخریب تنها راه‌حل نیست
تجربه‌ی تخریب سینما آسیا هرچند برای شهروندان مشهد تأسف‌برانگیز بود، اما می‌تواند به درسی برای آینده بدل شود و از تکرار چنین اشتباه‌های غیرقابل‌جبرانی پیش‌گیری نماید.
سالن‌های قدیمی سینما در شهر مشهد، اگر نتوانسته باشند ظرفیت‌ها و امکانات خود را متناسب با پیشرفت‌های فناوری، به‌روز نمایند، محکوم به کم‌رونق شدن و حذف تدریجی از دایره‌ی انتخاب شهروندان هستند. اما راه‌حل‌های متنوعی برای مواجهه با چنین ابنیه‌ای وجود دارد. یکی از این راه‌حل‌ها، حفظ عملکرد کلی بنا و تغییر شیوه‌ی بهره‌برداری از آن است. برای نمونه اگر سینما آسیا می‌توانست به موزه‌ی تاریخچه‌ی سینما در مشهد تبدیل شود (که این فرصت از دست رفت)، سینما قدس می‌تواند به مجموعه‌ای فرهنگی برای تمرین و نمایش تئاتر بدل شود و همچنان کارکرد فرهنگی خود را ایفا نماید.
چنین راه‌حل‌هایی در سال‌های گذشته و هنگام تصمیم‌گیری درباره‌ی پردیس تئاتر شهر مشهد نیز بارها مطرح شد، اما دغدغه‌ی هنرمندان تئاتر مشهد برای توسعه‌ی سالن‌های کوچک و غیرمتمرکز، در مناطق مختلف شهر، علی‌رغم هزینه‌ی کمتر و بازدهی سریع‌تر، کنار گذاشته شد و «کلان‌پروژه»ی پردیس تئاتر در اولویت اجرا قرار گرفت. با این‌حال فرصتِ درس‌آموزی از تصمیمات و اقدامات پیشین همواره وجود دارد و می‌توان امیدوار بود که مدیران شهری مؤثر بر حوزه‌ی فرهنگ و هنر، در کنار اقدامات ارزشمندی چون احداث پردیس تئاتر، به اجرای پروژه‌های خردمقیاس و مؤثر نیز اهتمام ورزند و به‌جای تخریب بناهای فرهنگی و تاریخی شهر، به بازآفرینی آن‌ها متناسب با خاطره‌ی جمعی شهروندان روی آورند.»
@CharTabaqeh
Post #3034 460
🔺به‌نام تسهیل‌گری

بنای سینما آسیا در حاشیه‌ی مسیری یکپارچه قرار داشت که پیاده‌راه جنت را از طریق کوچه‌ی سینما آسیا و کوچه‌ی آیت‌الله خامنه‌ای به مجموعه‌ی حرم مطهر متصل می‌کرد.
در حال حاضر، در این محدوده دو دفتر تسهیل‌گری محدوده‌های تاریخی جنت و سرشور فعالند و به‌نظر می‌رسد این مسیر یکپارچه و پیونددهنده و عملکردهای شاخص اطراف آن، می‌توانسته بخشی از استخوان‌بندی معابر پیاده‌مدار این دو محدوده باشد. بنابراین باید انتظار داشت که مدیریت شهری، پیش از تصمیم و اقدام به تخریب سینما آسیا، نظر تخصصی دو دفتر تسهیل‌گری خود را درباره‌ی این بنای تاریخی جویا می‌شد.
پرسش این‌جاست که اگر این نظرخواهی تخصصی رخ داده، نظر دفاتر تسهیل‌گری محدوده‌های تاریخی جنت و سرشور چه بوده است؟ و اگر چنین نظرخواهی رخ نداده، اساساً نقش و جایگاه دفاتر تسهیل‌گری چیست و قرار است در چه مقیاسی به تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌های شهری کمک کنند؟

بنیاد چهارطبقه آمادگی دارد پاسخ‌های سازمان بازآفرینی و دفاتر توسعه‌ی محدوده‌های تاریخی جنت و سرشور را منتشر نماید.
@CharTabaqeh
Post #3032 508
🔺کاریکاتور هویت

جداره‌سازی خیابان ارگ، اقدامی تحسین‌برانگیز در راستای حفاظت از میراث ملموس و هویت کالبدی شهر است. این اقدام ارزشمند بخشی از مجموعه‌ی اقداماتی است که می‌تواند با توجه توأمان به ابعاد کالبدی و عملکردی، تقویت‌کننده‌ی بُعد معنایی شهر باشد.
نگاه ناقص و غیرهدف‌مند به چنین پروژه‌ای، عاجز از فهم ارتباط میان اجزای سازنده‌ی یک کلِ واحد و واجد معنا، پروژه‌ی جداره‌سازی ارگ را به‌عنوان یک پروژه و حفظ یا تخریب یک بنای یادمانی نظیر سینما آسیا را به‌مثابه پروژه‌ای مجزا می‌بیند و هم‌زمان با تهیه‌ی طرح جداره‎سازی ارگ، دست به تخریب سینما آسیا می‌زند.
محصول نهایی این نگاه چیزی بیش از یک کاریکاتور با عنوان هویت نیست که نه در حفاظت کالبد و نه در بازآفرینی عملکردهای شهر متناسب با نیازهای معاصر موفق نخواهد بود و در نتیجه شهر را از معنا تهی می‌سازد.
@CharTabaqeh
Post #3030 550
🔺نابودی خاطرات یک شهر

محور ارگ بخشی از تاریخ شهرسازی مشهد است. یکی از وجوه تمایز و هویت‌ساز این محور وجود سالن‌های متعدد سینما و تئاتر بوده که نه‌تنها در خاطره‌ی جمعی شهروندان مشهد نقش بسته، بلکه چنان پررنگ بوده که به نسل بعد نیز منتقل شده؛ نسلی که هیچ‌گاه در هیچ‌یک از سینماهای ارگ فیلم ندیده اما روایت‌های متعدد پدربزرگ‌هایش را آن‌قدر شنیده که گویی آن روایت را زندگی کرده است.
تداوم چنین خاطرات جمعی و حفظ نشانه‌های آن نه تمام راه‌حل هویت‌مندی یک شهر، بلکه جزئی از بایسته‌های حفاظت از هویت شهر و شهروندان است. به همین دلیل می‌توان ادعا کرد که حفاظت از مکان-رویدادها یکی از وظایف قطعی هر شهرساز و هر مدیر شهری است که شعار صیانت و تقویت هویت شهری سر می‌دهد.

آن‌چه در روزهای گذشته بر سر سینما آسیای مشهد آمد را می‌توان تبلور نگاه ناآگاهانه و غیردغدغه‌مندانه‌ی مدیران شهری، نه فقط در نهاد مجری، بلکه در نهادهای متولی حفاظت از میراث فرهنگی دانست؛ تمام نهادهایی که در بیان بایسته‌ها و نبایسته‌ها عملکرد دقیق و کاملی دارند، اما هنگام عمل، به بهانه‌هایی به‌سادگیِ کمبود بودجه یا وجود مصوبه‌های پیشین متوسل می‌شوند و ناظر نابودی خاطرات یک شهر می‌شوند؛ ناظر نابودی یک شهر که از خاطره تهی می‌شود.
@CharTabaqeh
Post #3028 558
🔺شورای شهر و سرنوشت شهر

بنیاد چهارطبقه در هفته‌های اخیر و در جریان رقابت گروه‌های مختلف برای کسب کرسی‌های شورای شهر مشهد، سعی بر عدم‌دخالت در فرایند رقابت‌ها داشته است. این عدم‌دخالت نه به‌معنای بی‌توجهی به اهمیت انتخابات محلیِ شورای شهر، بلکه متناسب با رویکرد بنیاد چهارطبقه مبنی بر عدم اعلام‌نظر مثبت یا منفی درباره‌ی کاندیداها بوده است.
اکنون در آستانه‌ی برگزاری دو انتخابات هم‌زمان، گرچه شاید تصمیم‌گیری درباره‌ی شرکت یا عدم‌شرکت در مجموعه‌ی دو انتخابات، تحت‌تأثیر انتخابات مهم در مقیاس ملی باشد، اما نمی‌توان از اهمیت انتخابات شورای شهر گذر کرد.
تجربه‌ی سال‌ها و دهه‌های گذشته در شهر مشهد نشان داده که شورای شهر می‌تواند در تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری درباره‌ی موضوعات مهمی چون بافت پیرامون حرم مطهر، بزرگراه جنوبی، کلان‌پروژه‌های عمرانی و حمل‌ونقلی، بازآفرینی محلات و پروژه‌های مهم دیگری از این‌دست تأثیر مثبت یا منفی بگذارد.
با کنار گذاشتن فهرست‌های سیاسی و با چشم‌پوشی از شعارهای پرطمطراق مرسوم در ایام انتخابات، می‌توان با مرور «عملکرد» کاندیداها با گرایش‌های مختلف سیاسی، به فهرستی از افراد دغدغه‌مند و متخصص دست یافت و امید داشت حضور ایشان در جایگاه نمایندگان تصمیم‌گیر، موجب پیگیری فرایند توسعه‌ی پایدار، منطقی و همه‌جانبه‌ی شهر مشهد گردد.
@CharTabaqeh
Post #3026 562
🔺غیررسمیت ۲۰: افسانه‌ی خودیاری

مایک دیویس در فصل «خیال خام خودیاری» به بررسی طرح خودیاری زاغه‌نشینان جهت ساخت‌وساز تدریجی و نیز قانونی‌سازی شهرسازی خودانگیخته می‌پردازد. رابرت مک‌نامارا، رئیس بانک جهانی و جان ترنز، معمار از ظرفیت‌های تهی‌دستان برای سازمان‌دهی اجتماعی خود و ساخت‌وساز هوشمندانه‌شان سر ذوق آمده بودند و این نظم خودانگیخته را می‌ستودند. به باور ایشان «زاعه‌ها نه معضل، بلکه خود راه‌حل هستند». اما دیویس توضیح می‌دهد که چگونه در میان قیل‌وقال فراوان برای شعار «کمک کنید تا فقرا بتوانند به خودشان کمک کنند»، کاهش وسیع اعتبارات گم شد و از ستایش عمل تهی‌دستان غباری برخاست که در زیر آن تعهدات مهم دولت برای فقرزدایی و بی‌خانمانی پنهان ماند.
طرح‌های خودیاری بانک جهانی از یک‌سو راه را برای کنار گذاشتن مداخلات و حمایت دولتی و حکومت محلی هموار کرد و از سوی دیگر زمینه را برای سود بردن صنعت‌گران مزدبگیر و نیروی کار ماهر مزدبگیر فراهم آورد.

برداشتی از معرفی کتاب سیاره‌ی زاغه‌ها (مایک دیویس - ۲۰۰۷) - نوشته‌ی زهرا ربانی - فصلنامه‌ی آبادی، شماره‌ی ۸۳ و ۸۴، صفحات ۲۹۷ تا ۳۰۰
@CharTabaqeh
Older posts →
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →