Фэномэн амазонскай молі: як выжыць без самцоў 100 тысяч гадоў

Амазонская молі (Poecilia formosa) – від рыб, які складаецца выключна з самак – на працягу больш за 100 тысяч гадоў часткова пазьбягае генэтычнай дэградацыі, якую прадказвае тэорыя эвалюцыі для відаў зь бясполым размнажэньнем. Мэханізм такой устойлівасьці ўпершыню апісаны ў артыкуле, апублікаваным у Nature.

Паводле дарвінаўскай лёгікі, адсутнасьць палавога размнажэньня мусіць прыводзіць да паступовага назапашваньня шкодных мутацый і выміраньня віду. Аднак геном P. formosa рэгулярна перапісвае сябе з дапамогай мэханізму геннай канвэрсіі: невялікія кавалачкі ДНК капіююцца з адной храмасомы на другую, сьціраючы пры гэтым шкодныя мутацыі й часам замацоўваючы карысныя. То бок, віду ўдалося ня проста выжыць зь бясполым размнажэньнем, але й захоўваць карысныя генэтычныя варыянты.

Каманда амэрыканскіх навукоўцаў змагла выразна зафіксаваць гэтыя працэсы з дапамогай новых тэхналёгій поўнага сэквенаваньня ДНК, якія дазваляюць асобна аналізаваць парныя храмасомы. Менавіта гэта дало магчымасьць убачыць характэрныя «сьляды» геннай канвэрсіі й зразумець, як геном гэтай рыбы пазбаўляецца ад часткі назапашаных мутацый.

Генная канвэрсія хоць і выпраўляе генэтычныя неадпаведнасьць паміж храмасомамі, але ня ёсьць паўнавартаснай заменай палавога размнажэньня. Таму ў P. formosa назапашваньне шкодных мутацый усё адно адбываецца хутчэй, чым у відаў з палавых размнажэньнем, але прыклад паказвае, што эвалюцыйная доля падобных відаў можа быць не такой беспэрспэктыўнай, як меркавалася раней.