🔻 بازآرایی جغرافیایی زنجیره فولاد

✍️علی‌محمد زمانی، فعال صنعت فولاد

🔹 با توجه به ظرفیت قابل‌توجه ایجادشده در زنجیره فولاد کشور و پیش‌بینی افزایش ظرفیت تولید به ۶۶‌میلیون تن در سال۱۴۰۷، یکی از مسائل مهمی که باید از هم‌اکنون مورد توجه قرار گیرد، نحوه استقرار و چیدمان این ظرفیت‌هاست؛ موضوعی که به گفته فعالان صنعت، اهمیت آن کمتر از رقم نهایی ظرفیت تولید نیست.

🔹 تجربه دو دهه اخیر نشان می‌دهد یکی از چالش‌های اصلی توسعه صنعت فولاد، به‌ویژه در بخش خصوصی و واحدهای کوچک، پراکندگی جغرافیایی واحدهای مختلف زنجیره تولید بوده است.

🔹 در بخش سنگ‌آهن، به‌دلیل پراکندگی ذخایر معدنی، امکان استقرار همه واحدهای زنجیره در یک منطقه همواره وجود ندارد.

🔹 اما در ادامه زنجیره تولید فولاد، از گندله‌سازی و آهن اسفنجی تا فولاد خام و محصولات نهایی، در بسیاری از موارد واحدها با فاصله‌های طولانی از یکدیگر و حتی در استان‌ها و مناطق مختلف کشور مستقر شده‌اند.

🔹 این پراکندگی، بر اساس برآوردها، می‌تواند تا حدود ۱۰درصد به هزینه تمام‌شده محصولات فولادی اضافه کند؛ رقمی که در شرایط رقابتی بازارهای داخلی و جهانی می‌تواند تعیین‌کننده باشد.

🔹 سیاست کنترل و هدایت هوشمند مجوزها با هدف استقرار حلقه‌های مکمل زنجیره در مجاورت یکدیگر، اهمیت راهبردی دارد.

🔹 البته هدف این سیاست نباید صرفا محدود کردن صدور مجوز باشد، بلکه باید هدایت سرمایه‌گذاری‌های جدید به سمت تجمیع، یکپارچگی و شکل‌گیری خوشه‌های صنعتی فولاد باشد.

🔹 در چنین شرایطی، گندله‌سازی، احیای مستقیم، فولادسازی و نورد می‌توانند در کنار یکدیگر و با حداقل فاصله حمل‌ونقل مستقر شوند.

🔹 این رویکرد می‌تواند هزینه حمل و انرژی را کاهش دهد، بهره‌وری زنجیره را افزایش دهد و در نهایت سودآوری واحدها را حتی بدون افزایش قیمت فروش ارتقا دهد. برای اجرای این سیاست، چند اقدام ضروری است.

🔹 نخست باید نقشه راه آمایش سرزمینی صنعت فولاد بر اساس منابع معدنی، دسترسی به آب و انرژی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل بازنگری شود؛ به‌گونه‌ای‌که مناطق دارای ظرفیت برای استقرار و توسعه زنجیره تولید فولاد، با توجه به واحدهای موجود، به‌روشنی مشخص و اولویت‌بندی شوند.

https://biroonit.ir/fullcontent/Persian/92014

https://t.me/birunit