⭕️ایران واقعی یا تخیلی؟
در باب سندروم ایران افلاطونی

وقتی که در آلمان هستم بی قرار ایرانم. به ایران که می آیم، به ویژه هنگام رانندگی، زیاد می شود که خیلی عصبانی شوم. و حتی گاهی برعکس می شود: آرزو می کنم که کاش آلمان بودم! همین تجعث شد تا از خود بپرسم: من دلم برای کدام ایران تنگ می شود؟ من کدام ایران را دوست دارم؟ ایرانِ واقعی ؟ یا ایرانِ ایده آل شده یِ تخیلیِ افلاطونی؟

واقعیت اما این است که ایران واقعی، ایران زیسته همین است. آنجا که آقایِ معین می خواند "شمالم تا جنوبم عشق"  راستش مال شعر و ترانه است. مال این جهانِ بیرون نیست. شمال تا جنوب ایران پر است از زیبایی و زشتی، مهربانی و خشونت، نظم و بی نظمی. اما این ایده آل گرایی فقط مشکل من نیست. به نظر می رسد ما با یک تقریبا سندورم مواجهیم: سندورم ایرانِ افلاطونی.
 
❗️❗️سندروم ایران افلاطونی

باور به اینکه جایی پشت این ایرانِ ناقص و آشفته، یک «ایرانِ حقیقی» وجود دارد. ایرانی پاک‌تر، متمدن‌تر و باشکوه‌تر که این ایرانِ موجود فقط نسخه‌ی خراب‌شده‌ی آن است.
سازوکار سندورم ایران افلاطونی خیلی ساده است:
 هر چیزی که دوست نداریم، از تعریف «ایرانی» اخراجش می‌کنیم.

از حکومت خوشمان نمی آید: خب این حکومت اصلا ایرانی نیست؛  نیرویی امنیتیِ باتوم به دست: خب اینها که اصلا حرفش را نزن، قطعا ایرانی نیستند. این دین هم که مال عربهاست و اصلا ربطی به ایران ندارد.

ایران حقیقی / افلاطونی برای یکی، ایرانِ هخامنشی است برای دیگری ایرانِ قبل از انقلاب، برای یکی ایرانِ مشروطه و ... . نقطه ی مشترک همه شان اما یکی است:

ایرانی واقعی این نیست،  فرهنگ واقعی ما این نیست، مردم ایران ذاتاً این‌طور نیستند. انگار همیشه  یک «ایرانِ واقعی‌تر» وجود دارد که هر وقت با چیزی ناخوشایند مواجه می‌شویم، به آن پناه می‌بریم.

من ولی گمان می کنم یکی از دشوارترین شکل‌های دوست داشتن وطن همین باشد: دوست داشتن بدون اسطوره‌سازی. اینکه بتوانی ایران را دوست داشته باشی، بدون اینکه مجبور باشی آن را زیباتر از آنچه هست تصور کنی؛ بتوانی هم به آن تعلق داشته باشی و هم از آن عصبانی شوی؛ هم دلت برایش تنگ شود و هم بعضی لحظه‌ها بخواهی از آن فرار کنی.

شاید بلوغ در نسبت با وطن از جایی آغاز شود که دیگر نگوییم «این ایرانِ واقعی نیست». بپذیریم که هست. این همان ایران واقعی است. و اگر ایران دیگری می‌خواهیم، باید آن را ساخت؛ نه اینکه خیال کنیم جایی در گذشته، در ذات ملت، یا در جهانی افلاطونی، از قبل آماده و کامل وجود داشته است