Mana Özbekiston islomiy moliya bozori. Ha, u endi bor

2025-yilni Özbekistonda islomiy moliya bozori paydo bölgan ilk yil deb aytish mumkin.

Hozirça bozor juda kiçik — bor-yöği 21,1 mlrd söm.

Asosiy mahsulot — “Murobaha”. Barcha mablağlarning 63 foizi aynan uning hissasiga töğri keladi.

Keyingi örinlarda “Muzoraba” — 17 foiz, “Muşoraka” — 13 foiz va “Islomiy ijara” — 7 foiz.

Bu sözlarga asta-sekin könikish kerak, çunki endi ularni tez-tez uçratamiz.

Joriy yilning dastlabki üç oyidayoq islomiy moliyalashtirish hajmi 11,2 mlrd sömga yetdi.

Bu ötgan yilning birinçi çoragiga nisbatan sakkiz (!) baravar köp.

Banklar kirib kelgaç (hozirça faqat mikromoliya taşkilotlari), bu sur’atlar yanada yuqori böladi.

Öyinçilar haqida gapiradigan bölsak, hozirça eng kattasi Apex Moliya bölib, u 75 foizni egallaydi.

Mijozlar haqida gapiradigan bölsak, hajmning 46 foizi kompaniyalarga, 26 foizi odamlarga, 28 foizi yakka tartibdagi tadbirkorlarga töğri keladi.

Hududlar böyiça hozirça faqat Toşkent (94 foiz) va Namangan (6 foiz) qamrab olingan.

Baza juda past, şuning uçun yaqin yillarda raqamlar tez ösadi. Lekin bozorni ortiqça baholab yubormaslik kerak.

Hatto islomiy mahsulotlarga ruxsat berilgan mikromoliya taşkilotlarida ham ularning ulushi atigi 0,03 foiz.

Şunga qaramay, endi hisob uçun boshlanğiç nuqta bor: birinçi iştirokçilar, birinçi mijozlar va birinçi raqamlar. Yaqin orada alohida qonun ham paydo böladi.

Bizning hisob-kitobimizga köra, bu yil islomiy moliya bozori 60–100 mlrd sömga yetishi mumkin.

2027–2028-yillarda ösish tezlaşadi. 2030-yilga kelib esa bozor hajmi 5–15 trln sömga yetishi mumkin.

Özbekiston bank sektori miqyosida bu hali unçalik katta raqam emas. Lekin ança sezilarli böladi.

@beshtorr

#banklar