З-за чаго падалі і раслі кошты на зямлю ў Гродзенскай губерні ў 1865-1915 гг

Пра гэта піша Janusz Danieluk у Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych (2025 г.). Найбольшае зніжэнне кошту зямлі (–15%) адбылося ў 1865 - 1876 гг. з-за дзяржаўнай палітыкі, выкліканай паўстаннем.

Дзяржаўныя і канфіскаваныя маёнткі (землі з жыллёвай забудовай) маглі набываць толькі асобы праваслаўнага веравызнання, кошты наўмысна заніжаліся, каб зрабіць іх больш даступнымі для расійскіх чыноўнікаў і афіцэраў. Каталікі сярод шляхты, мяшчан і сялян, а таксама габрэі былі пазбаўлены права куплі такіх зямель.

На сельскагаспадарчыя землі найбольшы рост коштаў назіраўся ў 1901 - 1913 гадах: +900% у параўнанні з перыядам 1865 - 1900 гадоў. Гэта можна растлумачыць развіццём гарадскіх цэнтраў і пашырэннем дарожнай і чыгуначнай інфраструктуры (напрыклад, Палескай чыгункі). Да таго ж, пасля ўказа аб верацярпімасці 1905 года абмежаванні часткова змякчылі: права купляць маёнткі атрымалі каталікі з сялян і мяшчан, але не з шляхты.