Bektosh Khatamov

Педагогларнинг фарзандларига бериладиган чегирма бекор бўлдими? Вазир устамаси ҳам ташлаб берилмаяпти, янги вазирлик ташкил бўлгандан кейин у ҳам бекор бўлдими?

Шунақа саволлар жуда кўпайиб кетди, ҳар куни шу чегирма, устама бўйича жуда кўп одам сўрамоқда.
Ҳаммасига мана шу 👉 видео 👈 орқали тушунтириш бердим.

@bektoshkhatamov

Ботир Бахромович Кудратходжаев Ўзбекистон Республикаси мудофаа вазири лавозимига тайинланди.

Аниқ маълумот.

@bektoshkhatamov

Ҳозир "брат"га кимдир шунақа деб турган бўлса ажаб эмас.

@bektoshkhatamov

У эмас экан.

Дониёр Қодиров Сирдарё вилояти ҳокими вазифасини бажарувчи бўлди — Kun.uz

Kun.uz аниқлик киритишича, вилоят ҳокими вазифасини бажариш Дониёр Қодировга юклатилди. У ҳозиргача Президент администрацияси Жамоат хавфсизлиги ва қонун устуворлиги бўйича департаменти раҳбари лавозимида ишлаётганди.

❗️Зайнилобиддин Шаҳобиддинович Низомиддинов Сирдарё вилояти ҳокими вазифасини бажарувчи этиб тайинланди.

У бунга қадар Бекобод тумани ҳокими лавозимида фаолият юритиб келаётган эди.

Ундан ҳам олдин у Президент Админстрацияси раҳбари лавозимида ишлаган.

@bektoshkhatamov

Erkinjon Turdimov vazir lavozimiga tayinlangandan so‘ng ilk bor ko‘rinish berdi

Ta’lim va ilm-fan vaziri Erkinjon Turdimov vazirlik tizimi xodimlari bilan uchrashuv o‘tkazdi. Majlis sobiq Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi binosida o‘tkazilgan.

Erkinjon Turdimov o‘quvchi, talaba va pedagog hayotida ijobiy o‘zgarish beradigan aniq takliflar tayyorlash bo'yicha vazirlik xodimlariga topshiriq berdi.

Batafsil — https://xalqtaliminfo.uz/post/1782

Ta'limga oid eng so‘nggi yangiliklarni @xalqtaliminfo'da kuzatib boring.

Telegram l Instagram l YouTube

Ўрганишни ўрганиш.

Жаҳон тиллари университетида ўқиганимизда Study Skills деган фан бўларди. Нимани ўргатади десангиз, ўрганишни ўргатади.

Ўшанда буни энг енгил фан деб ўйлагандик. Йиллар ўтиб билсам, энг кераклиси шу экан.

Ҳаёт ҳар доим режа бўйича кетмайди. Бугун ишдан бўшайсиз, соҳангизда жой қолмайди ёки ишингизни сунъий интеллект қила бошлайди. Шунда янги нарсани тез ўрганиб, ишлата билган одам қолади. Қолганлар "илгари яхши эди" деб ўтиради.

Мактабда бизни ёдлашга ўргатишган. Ёдладик, имтиҳон топширдик, бир ҳафтада унутдик. Ўрганишни биладиган одам эса бошқача қилади: ўрганганини бировга тушунтириб кўради, қўлига олиб қилиб кўради ва бир марта эмас, бир неча марта қайтаради. Хато қилишдан ҳам уялмайди.

Яна бир гап. "Ёшим ўтиб кетди" дейиш - ўрганмасликнинг энг чиройли баҳонаси.

Кўпчилигимиз дипломни қўлга олган куни "қутулдим" деб ўқишни ҳам йиғиштириб қўйдик. Ҳолбуки ҳаётнинг асл имтиҳонлари ўша куни бошланган эди.

Менимча, бу фанни фақат тил университетида эмас, барча олийгоҳларда, ҳамма йўналишда биринчи курсдан ўқитиш керак. Юристми, врачми, муҳандисми - эртага соҳаси ўзгариб кетмайди деб ҳеч ким кафолат беролмайди. Балиқ бергандан кўра, балиқ тутишни ўргатган яхши деган гап бор-ку.

Сиз охирги марта қачон янги нарса ўргангансиз?

@bektoshkhatamov

Почтамиз кимники?

Ҳамма такси билан овора бўлиб турганда, бир муҳим гап эътибордан четда қоляпти.

"Ўзбекистон почтаси"нинг кузатув кенгашида 9 та ўрин бор. Шундан 5 тасини "шимоллик катта оға" компанияларидан бирининг одамлари эгаллабди. Қарор сентябрда қабул қилинган, биз эса бу ҳақда октябрда, порталдаги кичкина хабардан билдик. Танлов ҳам, муҳокама ҳам бўлмади.

Масъуллар "почта сотилмади, акциялар давлатда" дейишяпти. Тўғри, қоғозда давлатники. Лекин машина кимники эканини билиш учун ҳужжатига эмас, рулда ким ўтирганига қаранг.

Устига-устак, ўша компаниядан 360 млрд сўм фоизсиз қарз олиш гапи ҳам юрибди. Фоизсиз. Текин пишлоқ қаерда бўлишини ҳамма билади.

Нега бу хавфли?

Почта фақат посилка эмас. Посилка олсангиз паспортингизни кўрсатасиз, манзилингиз, телефонингиз ёзилади. Давлат идораларидан келадиган хатлар ҳам шу ердан ўтади. Бу миллионлаб одамнинг шахсий маълумоти. Ким қаерда яшайди, ким нима олади, кимга қайси идорадан хат келди.

Энди бу база турган компания кенгашида кўпчилик хорижий компания одамларида. Шахсий маълумотлар дахлсизлигини ким кафолатлайди? Шу саволга ҳалигача ҳеч ким жавоб бергани йўқ.

Бугун битта мисол бўлди: шимолда битта сервер ўчди, Тошкентда такси билан катта муаммолар бошланди. Такси кечикса, посилка кечикса майли, кутамиз. Лекин шахсий маълумот бир марта бегона қўлга ўтса, уни қайтариб бўлмайди.

Мен инвестицияга қарши эмасман, почтага пул ҳам, тажриба ҳам керак. Лекин миллий почтани ёпиқ эшик ортида, танловсиз бериб юбориш ислоҳот эмас. Шунчалик фойдали бўлса, нега очиқ танлов қилинмади?

@bektoshkhatamov

Битта илова ва бутун Тошкент.

Ҳозир юртдан узоқдаман, лекин эрталабдан Тошкентдан хабар келяпти: Яндекс ишламай қолибди. Такси чақирса машина чиқмаяпти, ҳайдовчилар ҳам ишга кира олмай ўтирибди. Сабаби яна ўша, Россиядаги серверлари.

Кейин бошқа такси иловасида нарх икки-уч баравар, баъзида тўрт баравар ошиб кетибди. Якшанба, кўчада тирбандлик ҳам йўқ. Лекин маҳаллада сув келмай қолса, қудуғи борлар челакни қимматроқ сотади-да.

Аслида бу кутилган гап эди. Тошкентда такси дегани Яндекс дегани бўлиб қолган. 2023 йилдаёқ Рақобат қўмитаси такси бозорининг 86 фоизи Яндексда эканини айтган ва "назорат қиламиз" деган. Бугун ўша 86 фоиз ишламай қолса, шаҳар пиёда қолар экан. Қолганлар эса нархни хоҳлаганича қўяр экан.

Менга қизиқ, бунақа кунлари такси нархи қанчагача ошиши мумкинлигига ҳеч ким чегара қўймайдими? Рақобат қўмитаси бугунги нархларни кўрдимикан?

Ҳозирча битта маслаҳат: телефонда битта эмас, иккита-учта такси иловаси турсин. Яқин бўлса, пиёда юриб ҳам кўринг. Оёққа ҳали ҳеч ким сервер ўрнатмаган.

@bektoshkhatamov

Манқуртлик.

Охирги кунларда ижтимоий тармоққа кирсангиз, бир блогер пул сочгани-ю, одамлар оломон бўлиб унга ташлангани ҳақидаги видеоларга кўзингиз тушади.

Чингиз Айтматовнинг "Асрга татигулик кун" романида бир ривоят бор. Жуанжуанлар асирнинг бошига янги сўйилган туя терисини кийдириб, чўлда қуёш тагида ташлаб кетишар экан. Тирик қолгани манқуртга айланади: исмини, ота-онасини билмайди, фақат хўжасининг айтганини қилади.

Онаси Найман она уни излаб топиб, "Сенинг исминг Жоламан" деб ёлворади. Манқурт эса хўжаси айтгани учун онасини отиб ўлдиради.

Бизнинг бошимизга ҳеч ким туя териси кийдиргани йўқ. Лекин бир даста пул учун ёши-каттасига қарамай итаришиб, кимнингдир контентига айланаётганимизни сезмай қоляпмиз.

Олдинги авлодлар оч қолса ҳам итаришиб нон термаган. Биз эса тўқлик замонида теряпмиз. Найман она тирилиб келиб "сен кимсан?" деб сўраса, нима деб жавоб берар эканмиз?

@bektoshkhatamov

Техникум усталари имтиҳон топширадиган бўлди.

Вазирлар Маҳкамасининг 9 октябрдаги 552-сонли қарори чиқди. Касб-ҳунар мактаблари ва техникумлардаги ишлаб чиқариш таълими усталари учун малака тоифаси бекор қилиниб, ўрнига касбий сертификатлаш жорий қилинди.

Бу нима дегани?

Аввал уста бир марта тоифа олса, йиллаб шу тоифа билан ишлайверар эди. Энди ҳар 5 йилда бир марта имтиҳон топшириб, сертификат олиши керак. Янги ишга кирган уста бир йил ишлагандан кейин топширади.

Имтиҳон 100 баллик: назарияга 30 балл, амалиётга 70 балл. Яъни гапиришдан кўра қўлдан иш келиши муҳим, бу тўғри ёндашув. Пайвандчини доскада эмас, станок олдида текшириш керак-да.

Лекин жиддий жойи ҳам бор: икки марта йиқилган уста билан меҳнат шартномаси бекор қилинади.

Яхши томонлари ҳам бор:

• мажбурий сертификатлаш бепул;
• ўқувчиси халқаро ёки республика касбий танловида 1-3 ўрин олган устага сертификат имтиҳонсиз берилади;
• ҳомиладор аёллар, 3 ёшгача боласи бор аёллар ва узоқ даволанаётган усталар вақтинча озод қилинади.

Ариза йилига икки марта қабул қилинади: 1 январдан 1 февралгача ва 1 августдан 1 сентябргача, Давлат хизматлари маркази ёки Профессионал таълим агентлиги платформаси орқали.

Менимча бу яхши қарор. Техникумда болага ҳунар ўргатадиган одамнинг ўзи ҳунарини билиши керак. Фақат имтиҳон миллий сертификатдагидек лимитлар ва "шапка"ларсиз ўтса бас.

P.S. Техникумда ишлайдиган танишларингиз бўлса, бу постни уларга юбориб қўйинг.

@bektoshkhatamov

Лорд келди, нима олиб келди?

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Буюк Британиянинг савдо бўйича давлат вазири лорд Анас Сарварни қабул қилди. Мен шу мавзу ҳақида бироз тўхталиб ўтмоқчиман.

Анас Сарвар беш йил Шотландия лейбористларига раҳбарлик қилган, бу йил июлда савдо вазири бўлди. Отаси Муҳаммад Сарвар Британия парламентига сайланган биринчи мусулмон депутат бўлган, кейин Покистонда Панжоб губернатори бўлган.

Бизга нима фойдаси бор дейсизми? Унинг қўлида UK Export Finance бор, яъни Британия давлати кафолати билан лойиҳаларга кредит. ЖСТ масалалари ҳам унда, бизнинг ЖСТга киришимиз учун керакли одам.

Кеча икки давлат ўртасидаги рақамларга ҳам қараб чиқдим. Охирги бир йилда савдо 1,3 млрд фунтни ташкил қилган. Британия бизга 594 млн фунтлик генератор, асбоб-ускуна сотган, биз эса Британияга 709 млн фунтлик товар сотганмиз.

@bektoshkhatamov

Кулмасдан эшитишга ҳаракат қилинг.

Бу ҳикояни балки эшитгансиз, лекин ҳар эсимга тушганда ўзимга яна бир бор сабоқ оламан.
2000 йиллар бошида Америкада Блокбастер деган компания бор эди, видео ижара бўйича ўша пайтда улардан каттаси йўқ эди, ҳар бир кўчада дўкони бор эди десам ҳам бўлади. Бизда шунга ўхшаш дўконлар тармоғи бор эди, Гулнора Каримовага қарашли Нирвана дўконлари тармоғи бор эди, агар эсласангиз.

Шу компаниянинг раҳбарларига иккита ёш йигит учрашувга келишибди. Йигитларнинг кичкина компанияси бор экан, дискларни почта орқали уйма-уй юбориб ижарага беришар экан, лекин компания зарарда, пул ҳам тугаб қолган.

Хуллас, булар "бизни 50 миллион долларга сотиб олинглар, биз сизларга интернетда ишлашни йўлга қўйиб берамиз" дейишади. Кейинчалик ўша йигитлардан бири ўз китобида буни ёзган, Блокбастер раҳбарлари уларнинг гапини эшитиб кулиб юбормаслик учун зўрға ўзларини тутиб ўтиришган экан. Хуллас, раҳмат, керак эмас деб жўнатиб юборишади.

Ўша ёш йигитлардан бири Рид Хастингс, компаниясининг номи эса Netflix эди.

Ўн йил ўтиб Блокбастер банкрот бўлди, Netflix эса ҳозир ҳамманинг уйида, телефонида, телевизорида турибди. Ўша учрашувда ким кимдан кулганини энди ўзингиз тушуниб олаверинг.

Аслида Блокбастердагилар аҳмоқ одамлар эмас эди, пули ҳам, тажрибаси ҳам, мижози ҳам бор эди. Фақат катта бўлиб кетганидан кейин одам олдига келган кичкина одамга юқоридан қарай бошлайди, "сен ҳали ёшсан, биз бу ишни йигирма йилдан бери қиламиз" деган ўзига хос кибр пайдо бўлади. Бизда ҳам шунақалар жуда кўп-ку, ўзимни ҳам баъзан шунақа қилиб қўймаяпманми деб четдан тартибга солиб тураман, хатоларимни ҳам ёзиб боришга ҳаракат қиламан.

Шунинг учун олдингизга кимдир ғалати ғоя билан келса, кулишга шошилманг, бир эшитиб кўринг. Эшитиш текин-ку, 50 миллион доллар сўраётгани йўқ.

@bektoshkhatamov

Янги таълим вазирлиги нималар қилиши керак? (Учинчи қисм)

👉🏻 Биринчи қисм 👈
👉🏻 Иккинчи қисм 👈

1. Ўқишни кўчиришни нисбатан эркинлаштириш керак. Ҳозир давлат олийгоҳидан давлат олийгоҳига кўчиш учун ё турмуш қуришингиз, ё отангиз ёки онангиз давлат идорасида ёки ҳарбийда ишлаб бошқа вилоятга кўчиши керак. "Ўқиш сифати ёқмади" деган гап сабаб ҳисобланмайди экан. Бунга яна бошқа сабабларни қўшиш керак.

2. Имтиёзлар ҳамма учун бир хил бўлсин. Педагогнинг фарзанди хусусий олийгоҳда ўқиса - чегирма йўқ. Тиббиёт ходими хусусий клиникада ишласа - субсидия йўқ. Улар ҳам шу юртда солиқ тўлайди-ку. Миқдорни БҲМга боғлаб қўйилса, ҳеч ким кам ҳам, ортиқча ҳам олмайди.

3. Миллий сертификатга лимит эмас, рақобат керак. Одам пулини тўлаб имтиҳон топширай деса, "жой йўқ" деймиз. Агентлик улгурмаса, аккредитациядан ўтган нодавлат марказларга ҳам рухсат берилиши керак. IELTSни ҳам нодавлат ташкилот олади, лекин ҳеч ким "бу сертификат нодавлатники экан" демайди-ку.

4. Дарслик бизнесини ойнадек шаффоф қилиш керак. Қайси дарслик, қанча пулга, ким чиқарди, нечта ўқувчининг қўлига етиб борди - ҳаммаси очиқ сайтда турсин. Ҳар йили янгидан чиқариш ҳам шарт эмас, яхши дарслик беш йил ҳам яшайверади. Ундан ташқари дарсликни ҳам худди ичимликларга қилган каби QR кодлаб қўйиш мумкин, яъни айнан ҳозир дасрлик кимда ва қаерда эканлиги шаффоф бўлиши керак.

5. Қарорлар тушунтириш билан чиқсин. Ҳозир муҳим янгилик кечқурун тушади, эрталаб ҳамма бир-биридан "кеча нима бўлди?" деб сўраб юради. Ҳар бир қарор олдин лойиҳа сифатида муҳокамага қўйилсин, кейин масъул одам чиқиб "нима учун?" деган саволга жавоб берсин.
Хуллас, вазирликлар бирлашди. Энди фикрлаш ҳам бирлашса, ёмон бўлмас эди.

P.S. Сизда ҳам таклиф бўлса, изоҳларда ёзинг, энг яхшиларини кейинги қисмга қўшаман.

@bektoshkhatamov

MBA сабоқлари.

Кўпчиликнинг хабари бор ҳозирда Туркиянинг энг машҳур университетларидан бири "Bog'aziçi üniversitesi"да Executive MBA (master of business administration) ўқимоқдаман. Университет АҚШ дастурлари асосида таълим берилади, давлат университети бўлса ҳам асосий профессорлар ёки Америкадан ёки Америкада таҳсил олишган.

Таълим тили инглиз тили бўлганлиги учун бутун дунёдан талабалар ўқишади. Бизнинг гуруҳда 16 киши бор эди, ўзи 1000 дан ортиқ одам топширган эди, ҳозир 12 киши қолдик, тўрт кишини гуруҳдан чиқаришди.

Кўпчилик тадбиркорлик билан шуғулланишни кейин эса қандайдир дамга чиқиб кетиб, бизнес ўз йўлига ишлаб ётса-ю, сизга пул келиб турса деган хаёл билан бошлайди.

Лекин тадбиркорлик бу тинимсиз ўқиш ва изланиш. Оддий ходимда дам бор, у соат 18:00 да ишдан чиқиб уйига кетади, ишни ўйламайди, аммо тадбиркор ухлаганда ҳам бизнесни ўйлайди, бу соҳа шуниси билан қизиқ.

Бугун жуда қизиқ бир ҳолатни ўргандим ва уни сизлар билан бўлишмоқчиман. Агар тадбиркор бўлсангиз, тадбиркорлик билан шуғулланмоқчи бўлсангиз, мана шу жадвални чиқариб столингизга ёки кўринадиган бирор жойга қўйиб қўйишингиз керак.

Бу бизнес қаердан бошланиб, қаерга келиши кераклиги ҳақида ва қайси нуқтада нима иш қилишингиз ҳақида аниқ кўрсатма берилган. Ўз нуқтангизни аниқлаб нималар қилишингиз керак ва нималарга тайёрланишингиз кераклиги ҳақида бир кўришда билиб олишингиз мумкин.

Шунақа сабоқларни ҳам бериб бораман энди, агар сизларга қизиқ бўлса албатта.

@bektoshkhatamov

Erkinjon Turdimov tayinlovi haqida fikrlar turli tuman. Bu shunchaki ajoyib! Jumladan mening ham quyidagi fikrlarimni faqat shaxsiy pozitsiyam sifatida qabul qilinishini so'rayman.

Bizning shu paytgacha qilib kelgan eng katta xatomiz yaxshi o'qituvchini direktor, yaxshi jarrohni vazir, yaxshi muhandisni boshliq qilganimiz bo'ldi. Ko'p hollarda ular rahbarlikda ham kutilgan natija berishmadiyu, jamiyat yaxshi bitta mutaxassisdan judo bo'lgani qoldi.

Rahbar tugul har qanday odam ham hamma narsani bilavermasligi aniq. Bugun Turdimovdan ta'limda tajriba izlayotganlar bor. Lekin, avvalgilarida tajriba bor edi ku! Natija nima bo'ldi? Ta'lim va tibbiyot eng ko'p norozilik uyg'otgan sohalarga aylanib bo'ldi. Ayrim hollarda bu inqirozlar dunyo mediasida ham aks-sado berdi.

Mening fikrimcha, bu sohaga yaxshi menejer kerak. Quyi qatlamning kutuvlarini yaxshi biladigan rahbar kerak. Turdimov shu nuqtagacha quyi bo'g'inda ko'rmagan bilmagani qolmadi hisob. U oddiy odamlarni yaxshi biladi, eshitgan, ko'rgan. Shuning uchun ham undan aynan oddiy ta'lim ishtirokchilariga manfaatli tashabbuslar kutishga haqlimiz.

Ish ko'p! Avvalo ta'lim maskanlarida xavfsiz muhit yaratish, ustozlar qadrini yuksaltirish (maktab da ku hartugul yaxshi, bog'chalar hali islohotga muhtoj), yangi maktab va bog'chalarni aholi soni nisbatiga yetkazish, oliy ta'limni mehnat bozori talablari asosida joriy qilish... ehheee. Erkin akaga oson bo'lmaydi. Lekin, uni shu kursiga munosib ko'rishibdimi, demak eplashiga ishonishgan.

Yana bir gap, fikri ojizimcha Turdimovning asosiy missiyasi --ta'lim va tibbiyot sohasi imijini yaxshilash. Hokim sifatida eng ijobiy imij shakllantirgani, har ketganida aholi xafa bo'lganini ko'rganmiz. Bu shunchaki piarning ishi emas. Bu -- katta iroda, tinimsiz mehnat! Xuddi shu jarayon endi vazir sifatida davom etsa kerak.

Shu paytgacha ta'lim va sog'liqni saqlash sohasidagi "negativ"lar nafaqat soha balki davlat imijiga ham ta'sir ko'rsatgani kunday ravshan. Endi bu dog'larni Turdimov ketkazishiga umid qilinmoqda.

Yangi vazir endi ma'lum hudud emas balki mamlakat, hatto dunyo miqyosida fikrlashi, atrofiga ham shundaylarni yig'ishi foydali bo'ladi. Endi uning qarorlari shaxslar va hududlar chegarasidan oshadi. Aytgan gaplari hudud emas mamlakat nomidan, millionlar tilidan bo'ladi.

Erkin Turdimovga katta siyosatda kuch va sabr tilayman!

Efirda "Tag'o taym"

@hamzajumayev

Шунда Очилбой Раматов Бош вазирнинг биринчи ўринбосари лавозимидан озод қилиндими ёки иккита биринчи ўринбосар бўладими? Шуни эълон қилишмади-а?

Шу савол ҳозир керакмиди?

Ҳа, керак, ярим кечаси битта мен ухлолмай қийналаманми? Сизлар ҳам қийналинглар.

@bektoshkhatamov

Нималар ўзгармоқда?

Президент фармони билан Сирдарё вилояти ҳокими Эркинжон Турдимов янги лавозимга ўтди. Энди у Бош вазирнинг биринчи ўринбосари бўлиб, бир вақтнинг ўзида таълим ва илм-фан вазирлигини ҳам бошқаради.

Шу муносабат билан вилоят ҳокимлигидан озод этилди. Аввалроқ унинг номзодини Қонунчилик палатаси депутатлари маъқуллаган эди.

Аслида бу лавозим ҳукуматда илгари бўлмаган, у шу фармон билан янгидан киритилди. Ёнига таълим, илм-фан ва соғлиқни сақлаш масалалари бўйича алоҳида котибият ҳам тузилди.

Турдимов бу уч соҳага масъул вазирлик, қўмита ва агентликларнинг ишини мувофиқлаштиради. Шунингдек, Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳри раҳбарлари мактаб, олий таълим, фан ва тиббиёт бўйича нима иш қилаётганини ҳам кузатиб боради.

Бу ишларнинг қандай бажарилаётганини эса Президент Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева назорат қилади.

@bektoshkhatamov

Расман тақдиқланди.

Турдимов Эркинжон Оқбўтаевич янги ташкил қилинган Таълим ва илм-фан вазири лавозимига тайинланди. У шу пайтга қадар Сирдарё вилояти ҳокими лавозимида фаолият юритиб келаётган эди.

@bektoshkhatamov