✏️ در باب تفکر چرخهای در صناعت و بازاندیشی نقش مهارت
بخش دوم [ص ۳ از ۴]
🔺این نقد جدی به تکنیکهای سنتی هم در هنر آوانگارد مانند آثار ساختارشکنانه جکسن پولاک یا هلن چدویک شکل گرفت و هم در جنبش پیشرفتگرایی آموزشی [۳] در دههی ۱۹۳۰م. در این دوران، آموزش فنیوحرفهای و صنایعدستی به موضوعی عمیقاً سیاسی و بستری برای اصلاحات اجتماعی تبدیل شد. جان دیویی [۴] در آثار شاخص خود، دموکراسی و آموزش و هنر به مثابه تجربه، مفهوم تجربه را تعامل آگاهانه با اشیاء و فرآیندها تعریف کرد. از نظر او، حضور کارگاههای نجاری و سفالگری در مدارس نباید به تأمین نیروی کار بازار تقلیل مییافت، بلکه باید زمینه را برای آمادگی همهجانبه جسمانی، فکری و زیباییشناختی دانشآموز جهت زیست در جامعهای دموکراتیک فراهم میکرد. از همین رو، دیویی با تصویب «قانون اسمیت ـ هیوز» (۱۹۱۸) که بودجههای فدرال را صرفاً به راهاندازی مدارس حرفهای اختصاص میداد، بهشدت مخالفت کرد. او این قانون را نماد تعارض آرمانهای آموزشی با اهداف صنعتی دانست و هشدار داد که هدایت طبقه کارگر به کارهای صرفاً یدی و انحصار آموزشهای فکری برای طبقات مرفه، به تبعیض طبقاتی و تبدیل آموزش به ابزار بهرهکشی میانجامد. با وقوع رکود بزرگ در دههی ۱۹۳۰م، این نگاه مبارزه جویانهتر شد. نظریهپردازان چپگرا به جهتگیری صنعتی آموزش حرفهای تاختند و دربارهی خطرات فئودالیسم صنعتی هشدار داد. در واقع دیویی و متفکران بعدی هشدار دادند که تفکیک «آموزش فنی» از «آموزش نظری»، نظام آموزشی را به ابزار جداسازی طبقاتی و کارخانهای برای تولید نیروی کار ارزان تبدیل میکند. از نظر آنان، آموزش صناعت نباید صرفاً تربیت کارگر مطیع برای بازار باشد، بلکه باید با پرورش تفکر، بینش اجتماعی و حس برابری، دانشآموزان را به شهروندانی آگاه و آزادیخواه برای زیست در یک جامعه دموکراتیک تبدیل کند. در نهایت بازخوانی این مسیر نظری از تحلیلهای ساختاری دیوید پای تا نگاه مادی ـ فرهنگی باکزندال و تحلیلهای ایدئولوژیک پیشرفتگرایان نشان میدهد که «صناعت» هرگز از سیاست، اقتصاد و فرهنگ جدا نبوده است. دیوید پای مهارت را از بار اخلاقی خالی کرد. باکزندال پیوند رفتار ناپیدای ماده را با استعارههای فرهنگی و بحرانهای تاریخی نشان داد و نظریهپردازان آموزش افشا کردند که انتقال مهارت، همواره محلی برای مبارزه بر سر توزیع قدرت بوده است. امروز نیز اندیشیدن از طریق صناعت، نه بازگشت به سنت، بلکه فرآیندی نقادانه برای بازپرسش از نسبت میان انسان، ماده و سیطره فرهنگی است.
#یادداشت #الهام_پورافضل
@asmaaneh
Post #7618
403