✏️ در باب تفکر چرخهای در صناعت و بازاندیشی نقش مهارت
بخش دوم [ص ۲ از ۴]
🔺او نگرانی مداوم صنعتگر از ترک خوردن و فروپاشی خودبهخودی چوب را استعاره عمیق و اضطرابآلود فرهنگی تعبیر میکند. برای مجسمهسازان آلمانی در آستانۀ قرن شانزدهم، این ترکهای ویرانگر فقط یک نقص فنی نبودند، بلکه نماد عینی جریان شمایلشکنی و بحرانهای مذهبی ـ سیاسی عصر اصلاحات به شمار میرفتند که چون طوفانی بود که معیشت و جان سازندگان پیکرههای مقدس را به خطر میانداخت. چنانکه تیلمان ریمناشنایدر [۲] در جریان جنبشهای اجتماعی آن دوران زندانی شد و طبق روایات تاریخی، دستانش یعنی اصلیترین ابزار هنرآفرینیاش را شکستند. ازاینرو، ترس از فروپاشی چوب، دغدغهای فراتر از ساختار ماده بود. در واقع این ترس، کابوس زوال جامعه و نابودی خود هنر بود. باکزندال می گویدگاهی شرایط تاریخی، چنان بار سنگینی بر سرنوشت آثار و هنرمندان بار میکند که برای درک واقعی اثر، چارهای جز خوانش همین شیارهای روی ماده نیست. در چنین شرایطی، مفسر نباید ذهنیت پیشفرضی خود را به اثر تحمیل کند، بلکه باید کنار بایستد و بگذارد ماده و تاریخ خودشان سخن بگویند و این تنها راهی است که تحلیل هنر را به واقعیت ملموس نزدیک میکند. شاید نتوان با اطمینان گفت که کابوس شمایلشکنی همیشه در ذهن مجسمهسازان حضور داشته یا نه، اما یک چیز روشن است فرهنگ و باورهای آنان دقیقاً در بستر شناخت ویژگیها و رفتار چوب رشد میکرد. مثالی که باکزندال میآورد نشان میدهد که مهارت، فقط بلد بودن تکنیک نیست، بلکه درک این مسئله است که چطور اثر ساخته شود تا در یک فرهنگ مشخص دقیقاً درست و بهجا به نظر برسد. در این میان پیوند نظریات دیوید پای و مایکل باکزندال، لایههای عمیقتری از مفاهیم صناعت را آشکار میکند. پای معتقد است مهارت نه رها کردن بیحدومرز ظرفیتهای ماده، بلکه مهار آگاهانه و سنجیده آن است. این دیدگاه یادآور حکایت «دایره جوتو» است که هنرمند با ترسیم مرزی دقیق، کمال را در کنترل فرم تعریف میکند. این قاعدهمندی مهارت چه در ترسیم یک دایره بینقص و چه در مهار آگاهانه ترکهای چوب، تنها در بستر فرهنگ رنسانس معنا مییابد که کمال هنری را در نظمبخشی و تسلط بر ماده میدید. در نهایت، تلفیق نگاه پای و باکزندال حقیقت مهمی را روشن میکند که مطلوبیت فنی اثر در هنر های سنتی، حاصل انتخابی کاملاً آگاهانه از سوی استادکار است که تصمیم گرفته اثر را تنها براساس همین منطق خاص بسازد و از هر روش دیگری چشمپوشی کند. با ظهور تحولات مدرنیته، این نگاه به مهارت از سوی جریانهای پیشرو به چالش کشیده شد.🔻
#یادداشت #الهام_پورافضل
@asmaaneh
Post #7617
334