Амшын атема иацҵауа иахьатәи Ажәахырҿиаара🧩

Ашхәар – "пират", "морской разбойник" ҳәа еиҭаҳгоит иахьа, аха ари ажәа арацәа хыԥхьаӡараҿы игылоуп, ашхәа + ар (морское войско, морской отряд).

"Ар" ажәытәан арацәа хыԥхьаӡара ҳазҭо суффиксны аус ауан: ажәла-р (народ), аџьа-р (скопление людей), аса-р (ягнята), аԥса-р (абхазы в средние века).

Ажәа арацәа хыԥхьаӡараҿы ишгылоу аршаҳаҭуеит ажәеицааира "Ашхәар рашәа".

Ижәдыруеит ҭоурыхла, аԥсуаа ҳазхылҵыз ҳабдуцәа рашхәар Амшын еиқәа кны ишрымаз, иагьқәылон ҳәарада, аха ҳага рыхьчон. Акыраамҭа абырзенцәа арахь хәаахәҭра изааиуамызт аҟынтә "Понт Аксеинос" (Негостеприимное море) ҳәа ахьӡ арҭеит, нас ирулак ианҿықәгыла "Евксеинос" (Гостеприимное) ҳәа ахьӡырҵеит.

🌊Ҳажәлар рыԥсҭазаараҿы амшын аҭыԥ дуӡӡаа шааннакылоз зырҵабыргуа абызшәаҿы ишьақәхаз акодқәа:

Амшын ахьӡ зхашҭыз иеиԥш… ҳәа ҳажәа иалоуп аԥсуаа, еснагь ула ихгылоу ахьӡ ухашҭуам ҳәа аанагоит, уҿаҿы абжьааԥнытәи ажәак анымааиуа азы.

Геи-шьхеи – ари ажәеицааира иаанагоит "иахьакәзаалак, зехьынџьара", аԥсуа идунеи ашьхеи амшыни рыбжьара ишыҟоу ҳанаҳәоит. Убри аан амшын – амраҭашәарахь иҟоуп: Амра аӡы иӡаалеит – солнце вошло в воду (море). Ашьхара – амрагыларахь иҟоуп: Амра ашьха иаавҵит.

Ага бӷьыци ашьха бӷьыци еиқәшәоит – ажәаԥҟа, урысшәала иазааигәоу "Земля круглая – на краях встретимся".

Амыжьӡы – соленая (морская) вода

Аӡы иахшаз, амра иарбаз, зан дызбар иԥсуа (аџьыкахыш амшынӡы ҭарбааны ишалырхуаз зыршаҳаҭуа ацуфара).

Анҵамҭа аиқәыршәараан ахархәара рымоуп О. Ӡиӡариа, В. Кәарҷиа, Ҭ. Ачыгәба русумҭақәа.

🧡 Ахьыуардын шәақәтәа