✳️ گستره دین در قرائتهای حداکثری
✍️ #رضا_تاران
رویکرد حداکثری، مدعی حضور دين در همه صحنهها و عرصههاست و معتقد است: تمامي رفتارهاي انسان، اعم از رفتارهايی که از عواطف یا خرد او سرچشمه میگیرد یا رفتارهایی که جنبه سياسي، فرهنگي و یا اقتصادي دارد و نیز رفتارهايی که برخاسته از انگیزههای فردي و اجتماعي است، همه را میتوان در زیر چتر دین جمع کرد.
اين گستردگي، عرصه فعاليت و کارکرد عقل را تنگ نميکند، بلکه عقل نيز با یاری گرفتن از دين، شاخص و ملاک رفتارها را تشخيص ميدهد و با توجه به این که دين، نسبت به هیچ مسئلهاي از مسائل أخروي بيتفاوت نيست؛ بنابراین، نسبت به مسائل دنيوي نيز نميتواند بيتفاوت باشد.
بنا بر این دیدگاه، دين جامع و کامل بايد در عرصههاي علم، فرهنگ، تمدن، اقتصاد، سياست، حکومت، هنر، صنعت، خانواده و ... حضور داشته باشد و درباره حسن و قبح و نیز بايد و نبايد در آنها حکم کند.
این دیدگاه، تشکيل حکومت توسط پيامبر اکرم (ص) و برخي از امامان معصوم (ع) و نيز موضعگيري اسلام در تمامي صحنههاي سياست، حکومت، اقتصاد و ... را دليلي بر اين مدعا در نظر میگیرند.
در تبیین رویکرد و قرائت حداکثری، شماری از متفکران معاصر از جمله سیدمحمدباقر صدر، حسینعلی منتظری، عبدالله جوادی آملی، محمدتقی مصباح یزدی و... را میتوان نام برد که هرکدام از زاویهای متفاوت، در چارچوب رویکرد حداکثری، بر گستره شریعت و نسبت دین با سیاست، جامعه و حکومت تأکید کردهاند.
از نظریه «حق الطاعة» و گستره تکالیف الهی تا نظریه «دین گسترده» و نسبت دین با حکومت و سیاست، و از تأکید بر جامعیت شریعت در عرصههای فردی و اجتماعی تا نظریه «ولایت حداکثری الله»، طیفی از دیدگاهها را میتوان در چارچوب رویکرد حداکثری به دین جای داد.
🔰 برشی از «دین در همه عرصهها؛ روایت رویکرد حداکثری»
⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)
Post #3367
573