حب خلیفهٔ سوم و ایمان به دجال

روی [1] فيه، عن مالك بن خالد الأسدي [2]، عن الحسن بن إبراهيم [3]، عن آبائه قال: كان الحسن بن علي عليهما السلام يقول: [معشر] الشيعة علموا أولادكم بغض عثمان، فإنه من كان في قلبه حب لعثمان فأدرك الدجال آمن به، فإن لم يدركه آمن به في‏ قبره (تقریب المعارف، ص294-295).

1. ضمیر در «روی» به «الثقفي» باز می‌گردد. یعنی ابوصلاح حلبی این روایت را از یکی از آثار ابراهیم ثقفی -صاحب الغارات- نقل می‌کند. در ابتدای احادیث قبلی آمده است: «وذكر الثقفي في تاريخه‏...»، «وذكر في تاريخه‏...»، «وذكر فيه‏...»، «وذكر فيه‏...»، «وذكر في تاريخه...»، «وذكر فيه‏...»، «وروی فيه...‏»، و «وروی فيه...‏». کتاب ابراهیم ثقفی یکی از مهم‌ترین منابع ابوصلاح حلبی در تقریب المعارف است. وی بارها به این کتاب ارجاع داده است. همچنین به این کتاب طریق دارد (تقریب المعارف، ص291). بر اساس آنچه در ادامه خواهد آمده، احتمالاً واسطۀ میان ابراهیم ثقفی و مالک بن خالد در این روایت، یحیی بن صالح باشد.

2. شیخ طوسی «مالك بن خالد الأسدي‏ الكوفي» را در اصحاب امام صادق (ع) یاد می‌کند (رجال الطوسي، ص302). ابراهیم بن محمد ثقفی در الغارات از یحیی بن صالح از مالک بن خالد اسدی از حسن بن ابراهیم از عبد الله بن حسن از عبایه نامه‌ای از امیرالمؤمنین (ع) را نقل می‌کند (الغارات، ج1، ص144؛ شرح نهج البلاغة، ج6، ص166). ابن طاووس نیز به سند خویش از زکریا بن یحیی ساجی از مالک بن خالد اسدی از حسن بن ابراهیم از امام صادق (ع) روایتی دربارۀ وصیت میّت نقل می‌کند (فلاح السائل، ص66). همچنین روایتی از ابراهیم ثقفی -صاحب الغارات- از یحیی بن صالح از مالک بن خالد اسدی از حسن بن ابراهیم از عبد الله بن حسن از پدرانش دربارۀ تفسیر آیۀ «من المؤمنین رجال صدقوا ما عاهدوا الله علیه» نقل شده است (تأویل الآیات الظاهرة، ص442). روایتی نیز از ابراهیم ثقفی از یحیی بن صالح از مالک بن خالد اسدی از ابوالجارود از اصبغ بن نباته از امیرالمؤمنین (ع) نقل شده است (تیسیر المطالب في أمالي أبي طالب، ص213).

3. وی «الحسن بن إبراهيم بن عبد الله‏ بن الحسن بن الحسن بن علي بن أبي طالب المدني‏» است که شیخ طوسی او را در اصحاب امام صادق (ع) یاد می‌کند (رجال الطوسي، ص179). ترجمۀ مبسوطی برای او در الکواکب المشرقة، ج1، ص397-400 آمده است.
#دجال #عثمان

@Al_Meerath