(9)
«اؤزوٌن دن کوٌسموٌس اینسان!»

دوکتور:روشن خیاوی

-Özündən küsmüş insan
در یک ترانه ی آذربایجانی این جمله را شنیدم:
«اؤزوٌن‌دن کوٌسموٌس اینسان!»:
«انسانی که از خود»  و یا «با خود قهر کرده است!»
این جمله ساعت ها فکر مرا مشغول کرد!...
در باره ی این جمله خیلی اندیشیدم...
و محتوای آن را با  وضعیت فرهنگی و انسانشناختی جهان معاصر سنجیدم
و در ذهن خود مورد بحث و تحلیل و تفسیر قرار دادم....
-------------
و گفتیم:
پس اگر «اؤزوندن کوسموش انسان» یعنی:
انسانی که از خویشتن و زندگی روی گردانده است،
سیزیف کامو تقریباً نقطهی مقابل اوست.
سیزیف می‌داند جهان تضمین معنایی برای رنج او ارائه نمی‌کند،
اما باز هم سنگ را بالا می‌برد.
این یعنی:
«با وجود پوچی، با خویشتن و زندگی وارد آشتی می‌شوم.»
و ادامه:
 
7-«سقوط»: شاید نزدیک‌ترین اثر کامو به «قهر با خود»،
اما اگر بخواهیم در آثار کامو دقیق‌ترین همتای جملهی آذربایجانی را پیدا کنیم، من روی: «سق»
 The Fall دست می‌گذارم.
اینجا ژان-باتیست کلامانس با خودِ خویش درگیر است.
او گذشتهی خود را بازبینی می‌کند، ریاکاری‌هایش را می‌بیند، احساس گناه می‌کند، خودش را متهم می‌کند و در عین حال تلاش می‌کند خود و دیگران را توجیه کند. دایرةالمعارف فلسفهی دانشگاه استنفورد نیز «سقوط» را اثری دربارهی «گناه، خودتوجیهی، ریاکاری و انسانی» می‌داند که درگیر گناه خویش است. (Stanford Encyclopedia of Philosophy)
اینجا دیگر:
دادگاه بیرونی کافکا-تبدیل می‌شود به:
دادگاه درونی کامو.
و این بسیار مهم است.
در «محاکمه»: دادگاه مرا محاکمه می‌کند.
در «سقوط»: من خودم را محاکمه می‌کنم.
پس: کافکا → بیگانگی
کامو → خودآگاهیِ دردناک نسبت به بیگانگی
 
۸- و حالا چهار اثر را کنار جملهی «اؤزوٌن دن کوٌسموٌش اینسان»  بگذاریم
اؤزوندن کوسموش انسان
در یک طرف:
گرگور سامسا — مسخ
انسانی که از خانه، خانواده، بدن و هویت انسانی خود بیگانه می‌شود.
در طرف دیگر:
یوزف کا. — محاکمه
انسانی که بدون دانستن جرم خود، در دادگاه هستی و جامعه گرفتار می‌شود.
سپس:
مورسو — بیگانه
انسانی که از «خودِ اجتماعیِ تحمیل‌شده» فاصله می‌گیرد و حاضر نیست احساسات جعلی تولید کند.
و سرانجام:
کلامانس — سقوط
انسانی که به درون خود بازمی‌گردد و درمی‌یابد که قاضی و متهم هر دو در وجود خودش هستند.
و در برابر همهی اینها:
سیزیف — افسانهی سیزیف-انسانی که می‌گوید:
«حتی اگر جهان پاسخ نهایی نداشته باشد، من از زندگی روی نمی‌گردانم.»
Even if the world has no final answer, I will not turn away from life
Selbst wenn die Welt keine endgültige Antwort hat,
 werde ich mich nicht vom Lebenabwenden
 

            https://t.me/Adabiyyatsevanlar