بؤیوک تورک شاعری ناظم حکمت و تورک دونیاسی...
پروفسور، دکتر علی قافقازییالی
چئویرن: (م. صفا)
                                                  (۱۰)

تیفلیسدن موسکووایا سیاحتین چتین‌لیگی و سووئت خالقینین وضعیتی...

تیفلیسدن موسکووایا سیاحتین چتین‌لیگی و سووئت خالقینین وضعیتی والا نورالددینین آشاغیداکی سؤزلری ایله چوخ یاخشی تصویر ائدیلمیش‌دیر:
                                      ........
  بیز روسییانین داخیلی اراضیلرینه دوغرو ایره لیله ییردیک. اگر آمئریکا ایله تورکییه، یاخود آوروپا ایله آفریکا آراسیندا حیات سوییه‌سینده فرق وار ایدی سه، ۱۹۲۲-جی ایلین اورتالاریندا قافقازلا روسییانین داخیلی اراضیلری آراسیندا دا، عینی درجه‌ده بؤیوک حیات سوییه‌سینده فرق وار ایدی.
    سبب تکجه وطنداش و خاریجی محاربه‌لرین ائولری و کندلری داغیتماسی دئییلدی. روسییا اقلیمینی مرحله‌لرله ویران قویان قوراقلیق، همین ایل تورپاغی بوروین اینقیلابی سارسیتماق ایسته ییردی...           
  روسییادا ۳۰ میلیون اینسانین آجلیق چکمه‌سی، آغاج قابیقلارینی گمیرمه‌سی، کؤکلری، ایتلری، پیشیکلری یئمه‌سی، دری و گونلری آختارماسی، یاخین تاریخین ان دهشتلی حادثه‌لریندن بیری ایدی. آجلیق چکن لر ائولرینی و کندلرینی ترک ائد‌رک اون مینلرله، یوز مینلرله دسته ایله شهرلره آخیشیردیلار. شهرلر ده دهشتلی وضعیتده ایدی... اونلارین هئچ بیرینده اجتماعی خیدمتلر یوخ ایدی. الکتریک، سو، نقلیات، بازار، آلیش-وئریش یوخ ایدی... آسفالت و بینالار قازیق دلیکلری ایله دولو ایدی، داغیلیب و اوچوردو. اینسانلارین اوزلری سولغون، آجیناجاقلی گئیینمیشدی؛ اوت، اوجاق یوخ ایدی... بو، نئجه ده بدبخت‌لیک ایدی...
   قاتاریمیز ایستانسییالارین بیرینده دایانمیشدی. آجلیق چکن اینسانلارین آخینی، غیری-انسانی گؤرونوشلری، شیشمیش قارینلاری، قاباریق گؤزلری، سولغون اوزلری و جیریق پالتارلاری، دمیر بارماق‌لیقلارا سویکه نیب بیزی ایزلهییردی. اونلارین سایی قاتارداکیلاردان اوچ-بئش دفعه چوخ ایدی. قافقازدان گتیریلن قارپیزلاری یئیه‌نلر قابیقلارینی پلاتفورمایا(سککییه) آتارکن، آجلیق چکن انسانلار سورو حالیندا قابیقلارینی توتوب یئمک اوچون اؤز آرالاریندا دالاشیردیلار. اونلار بیر-بیرینی تانیمیردیلار. البته کی، بیزی ده تانیمیردیلار. اما اونلار آجلیق چکن انسانلاری آیری بیر ملت، اؤز سوییه‌لرینده انسانلار حساب ائدیردیلر. آجلیق اونلارین ذئهنینی او قدر سارسیتمیشدی و فورمالاشدیرمیشدی کی، بیر-بیرلرینین یئمه یینی قوپارماغا حاق قازاندیریردیلار. اما بیز، یئمک پاکت لری و سبتلرله بزهدیلمیش قاتارا مینن توخ اولانلار، اونلارین گؤزونده تامامیله فرقلی بیر طبقه ایدیک. اونلار بیزه هجوم ائتمه‌یه حاق قازاندیرمیردیلار. اما قاتار حرکت ائتمیردی؛ دایانمیشدی. ایچریده فیرتینا باشلاسایدیلار، احمد جوادین قابلاشدیرماسیندا بیر دنه ده اولسون کونفئت قالمازدی. چوواللار و توربالار بیر گؤز قیرپیمیندا یوخ اولاجاقدی.
  بلکه ده بو، ایندی یه قدر گؤردویوم ان دهشتلی منظره ایدی... اونون دهشتی آجلیق و یوخسوللوقدان دوغولموش بو بدبخت انسانلار آراسیندا صینفی بیر دوشونجه طرزینین یارانماسیندا ایدی...
   بو منظره ناظمی ده، دهشته گتیردی. اونون مشهور شعری اولان "آجلار" سونرادان بو تأثیر آلتیندا یازیلمیش‌دیر. 
  (آردی وار...)

https://t.me/Adabiyyatsevanlar