اوشاق ادبیاتی

۱
سئحیرلی اوزوک  
بیرینجی ناغیل :
 « ننه ونوه » :
یازان : علی صمدلی
کؤچورن : علی آغ گونئيلی  ــ  ابرازی 
کتاب :‌ ژنرالین اوشاقلیغی ) پووئست لر بؤلومو )

ناغیللاردا دئییلدیی کیمی، بیری واردی ، بیری یوخدی، کئچمیش زامانلاردا بیر قاری ، اونون دا احمد آدلی نوه سی واردی . اونلار چوخ کاسیب یاشاییردیلار .
احمد مئشه دن اودون گتیریر ، بازاردا ساتیر ، اتدن- چؤره کدن آلیب ائولرینه دؤنوردو. ننه ده گونلرینی بئکار کئچیرمیردی ، ائو- ائشییی سلیقه یه سالیر، الینه کئچن یونو اییریب یوماق ائدیر. اونلاری  مختلف اوتلاردان ، کیچکلردن حاضیرلادیغی رنگلرله بویاییب گؤزه ل ناخیشلی خالچا توخویوردو. 
آخشاملار احمد باشینی ننه سی نین دیزی اوستونه قویوب ، اونون شیرین صحبت لرینه ، ناغیللارینا قولاق آسیردی . ننه ناغیللاردا شاهلارین ظولموندن ، قورخونج اژداهالاردان ، دیولردن ، اونلارا قالیب گلن ایگیدلردن دانیشیردی . احمد یئریندن قالخیب اوتورار ، یوموروقلاری ، دویونلنردی بعضا ده سئحرلی ناغیللارین خوش سونلوق لاری ایله راحات نفس آلار، سئوینر و شیرین یوخویا گئدردی . سحرلر ننه سی اونو یوخودان زولااویادیب اودونا گؤنده رردی. احمد مئشه لری ، داغلاری قاریش – قاریش گزمیشدی . هر دفعه اونا ائله گلردی کی ، ننه سی نین ناغیللاردا دانیشدیغی قورخونج دیولرله اوزلشه جک . اوستونو یوسون باسمیش بیر داشی قالدیریب آلتیندان خزینه تاپاجاق . آنجاق همیشه الی بوشا چیخاردی ،  نه دیوله راستلاشاردی ، نه ده خزینه یه راست گلیردی . 
بیرگون او، ننه سیندن سوروشدو:
ــ ننه جان بیز نواقت خوشبخت اولاجاغیق؟
ننه سی گولوب دئدی :
ــ داریخما ، منیم بالام، بیرگون گلجک کی ، دونیانین ان خوشبختی اولاجاغیق . 
ــ آخی ، نه واخت ، نه واخت ؟! ــ احمد انتظارلا سوروشدو .
ننه سی اونو توخودوغو خالچانین یانینا گتیره رک باشینی تومارلایا – تومارلایا دئدی : 
ــ تلسمه ، منیم بالام . باخ ، توخودوغوم بو خالچا بیزه خوشبختلیک گتیره جک .
ــ ننه، گؤزومو آچاندان بو خالچانی توخویورسان ، بس نه واخت قورتاراجاق سان؟ 
ــ اوغلوم ، بو خالچانی توخوماق سنه آسان گلمه سین . اونون رنگلرینی مین جور گولدن – چیچک دن آلیرام . بیر لقمان دئییب کی، توخودوغون خالچایا یوز بیرینجی رنگین ناخیشینی وورا بیلسن، خالچان سئحیرلی اولاجاق . اوستونه چیخاندا سنی ایسته دییین یئره آپاراجاق.
احمد خالچایا باخا – باخا آرزوقانادلاریندا اوچوردو. اونا ائله گلیردی کی ، بیر گون بو خالچا ، اونو کاسیب کومالاریندان آپاراجاق ، آزاد، خوشبخت حیاتا قوووشدوراجاق .

*

آیلی، اولدوزلو بیر یای گئجه سی ایدی . ننه جَهره ده ایپ اییریردی . احمد ایسه اونون دیزی نین دیبینده اوزانیب ، گؤزلرینی تاوانا زیلله میشدی . بیردن یادینا نسه دوشدو. گولمه یه باشلادی. 
ننه سی تعجب له :
ــ وای باشیما خئییر، آبالا نییه گولورسن ؟ــ  دئدی . 
ــ یادیما دوشدو کی ، بالاجا اولاندا تاواندان ساللانان قارغی قولاقلارینی ایلانا اوخشادیب قورخودان آغلامیشدیم.
ــ یادیمدادیر، بالاسی، یادیمدادیر.
ــ سحری گون قارغی قولاقلاری نین هامیسینی یونوب یئره تؤکدوم . « بودا سنین ایلانلارین » ، ــ دئییب اونلاری تندیرده اوددادیم . 
ننه الینده کی کیچیک الچیمی میلین باشینا کئچیریب دیللندی:
ـ  بس ایندی  نئجه،  ایلاندان قورخمورسان؟
احمد جسارتله دئدی : 
ــ البته،  قورخمورام. اوگون مئشه ده بیرگونده ایکیسینی اؤلدوردوم . سنه دئمک یادیمدان چیخمیشدی . 
ــ بئله ایش ائلمه منیم بالام . اونلار یئدی قارداش اولورلار . بیرینی اؤلدوردون ، گرک آلتی سینی دا تاپیب اؤلدوره سن یوخسا او بیری قارداشلار سنی آختاریب تاپارلار . 
احمدیاستیغینا دیرسکلنرک: 
ــ  تاپسینلار گؤروم نئجه تاپاجاقلار . اونلارین باباسی دا گلسه منه بیر شئی ائده بیلمز . ایلاندان کی ، قورخمادین سنه اؤلوم یوخدور. 
ــ  تکی قورخمایاسان ، منیم بالام .
یئنه هر ایکی سی سوسدو . آرایا سوکوت چؤکدو. احمد گؤزلرینی بیر نقطه یه زیلله یرک خیالا دالمیشدی . گؤزلری اؤنونه اژداها آغیزلی قیزیل ایلان لار گلیر ، بیر گؤز قیرپیمیندا اونلاری پارچالاییب محو ائدیردی .ننه الینده کی الچیمی قورتاریب ییر – ییغیش ائتمه یه باشلادی . 
ــ یوخون گلمیر بالاسی ــ دئدی.ــ یوخ ننه ، گلمیر . بلکه بیر ناغیل دانیشاسان .
ــ ناغیل قالیب کی،  دانیشام.  
ــ ننه ، بیر ناغیل واردی ها ، کاسیب بی اوغلان اوزاق بیر ولایته گئدیر چیخیر . بورادا شاهلیق قوشونو اوچوردورلا.قوش اونون باشینا قونوب .قوجالیب الدن دوشن شاه قیزینی دا ، شاهلیغی دا اونا وئریر. او ، اوناغیلی یئنه دانیشارسان می ؟